به مناسبت شعار روز جهانی گردشگری تاکید شد

راهکارهایی برای استفاده بهینه از انرژی پایدار در مراکز اقامتی

«گردشگری و انرژی پایدار»؛ این شعاری است که سازمان جهانی گردشگری (UNWTO)  به مناسبت روز جهانی توریسمِ سال 2012 برگزیده است. در این شعار  بر ارتقا و تامین  "توسعه پایدار" که به گفته دبیر کل سازمان ملل متحد باید تا سال 2030 محقق شود، تاکید شده است.
گردشگری پایدار که ریشه در توسعه پایدار دارد، نشان می‌دهد که گردشگری قادر است در پردازش توسعه راهکاری عملی شکل دهد و در این میان یکی از راهکارهایی که در جهت دست‌یابی به توسعه پایدار در حوزه گردشگری بر آن تاکید می‌شود استفاده از انرژی‌های پایدار (انرژی‌های تجدیدپذیر) است.
آنچه امروزه بسیاری از کارشناسان هتلداری کشور از آن گله‌مندند، تامین هزینه‌های گران انرژی است. با توجه به این موضوع و از آنجا که  مراکز اقامتی بویژه هتل‌ها یکی از زیرساخت‌های مهم صنعت گردشگری به شمار می‌روند به نظر می‌رسد  که  استفاده از انرژی‌های پایدار نه تنها یکی از مشکلات عمده هتلداران کشور را مرتفع خواهد کرد بلکه استفاده و حمایت از کاربرد آن در این مراکز راه را برای دست‌یابی به گردشگری پایدار و متعاقب آن توسعه پایدار هموار خواهد ساخت.

  مراتب توسعه انرژی پایدار در ضوابط جدید گنجانده می‏شود
  مرتضی شریفی، مدیر کل دفتر امور مراکز خدمات گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور
 استفاده از انرژی پایدار طرح جدیدی است که در ضوابط و آیین‏نامه‏های قبلی و موجود سازمان پیش‏بینی نشده است و با توجه به اینکه به روزکردن ضوابط و دستورالعمل‌های تاسیسات گردشگری کشور در دست اقدام است  و کاربرد انرژی پایدار موضوع از اهمیت بسیاری برخوردارست، مقررشده مراتب استفاده و توسعه انرژی پایدار در تدوین ضوابط جدید گنجانده شود.
• راهکارها؟
پیشنهادات و راهکارهای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در جهت استفاده بهینه از انرژی پایدار در تاسیسات گردشگری به این قرار است:
 استفاده تا حد امکان از درخت در فضای باز هتل (کاشت درخت علاوه بر زیبایی بخشی و ایجاد حس زیبایی و تعلق در میهمان، بهترین راه تصفیه هواست).
 استفاده از عایق‏های حرارتی در دیوارها و استفاده از پنجره‏های دوجداره، راهكاري براي حفظ دمای داخلی ساختمان و جلوگیری از هدر رفتن انرژی است.
 استفاده از پرده هوا(در ورودی لابی و هر دربی که باید باز شود) یا استفاده از درب‏های گردان که علاوه بر جلوگیری از اتلاف انرژی در جاهایی که مستقیما با فضای باز در ارتباط هستند، ورود حشرات را نیز غیرممکن می‏سازد.
 با تعبیه یک مخزن آب و جمع‏آوری آب باران از طریق ناودان در آن می‏توان برای آبیاری فضای سبز هتل، از منبع درستی از آب برخوردار شد. همچنین اگر به چاه آب دسترسی باشد حتما برای آبیاری باید از آن استفاده کرد.
 استفاده از لوله‏های زمین گرمایی در هتل‏هایی که تازه ساخته می‏شود. این لوله‏ها انرژی قابل‏توجهی را ذخیره می‏کند که چند برابر هزینه اجرای این نوع تاسیسات است. این نوع لوله‏ها حتی مستقل از موتورخانه و دیگ‏های گرمایی می‏توانند آب را گرم کنند و برای مصرف ساختمان آماده کنند. (این را می‏توان در دستور کار ساخت هتل‏های جدید پارسیان قرار داد).
 استفاده از صفحات تولید انرژی الکتریکی از نور خورشید می‏تواند تامین‌کننده بخشی از انرژی برق ساختمان باشد و یا برق را در UPS برای زمان قطعی برقی ذخیره کند.
 استفاده از پوشش گیاهی روی سقف بهترین راه حفظ گرما و سرمای داخل هتل است که خود یک جاذبه خاص را ایجاد می‏کند. البته این نوع پوشش باید از گیاهان سبزی باشد که به خاک خیلی کم و آب کم احتیاج دارند و قبل از اجرای آن باید از عایق‏بندی رطوبت در سقف، اطمینان حاصل کرد.
 استفاده از کاغذهای بازیافتی جدید که طرح عالی و کیفیت بسیار بالایی دارند. هم‌چنین استفاده از سطل‏های تفکیک زباله
 بهره‏گیری از نور طبیعی خورشید
 بهره‏گیری از نورپردازی‏های موضعی
 استفاده از اورهد و پروجکتور به جای نمایش کاغذ
 استفاده از رنگ‏هایی که نور را بیشتر منعکس می‏کنند. (نوع رنگ و روشن بودن آن مد نظر است).

  هتلداری پایدار، توسعه پایدار گردشگری

  مصطفی سرمدی، کارشناس مسئول اداره حفاظت محیط زیست تهران  
هم‌اکنون که حفظ محيط‌زيست از ضروريات حال حاضر دنياست، مدیریت محیط‌زیست در صنعت هتلداری، امر مهمی در جهت دستیابی به توسعه پایدار گردشگری به شمار می‌رود.
هتلداری پایدار(ایجاد تعادل بین جنبه‏های زیست‏محیطی، اجتماعی و اقتصادی هتلداری)، نقش مهمی در کاهش اثرات منفی بر محیط‌زیست ایفا می‏کند؛ چراکه صنعت هتلداري از انرژی، آب، زمین و مواد اولیه استفاده می‏کند و در نتیجه پسماند، فاضلاب و ... بر جای می‎گذارد.
توسعه پايدار يا Sustainable Development در حقيقت ايجاد تعادل ميان توسعه و محيط زيست است.
امروزه مقوله توسعه پایدار در طرح‏های توسعه گردشگری که در زمره طرح‏های مورد اشاره در برنامه توسعه پنجم کشور بوده و دارای اثرات مختلف زیست‏محیطی، اجتماعی و اقتصادی بسیار مهم و ضروری است. توسعه پایدار گردشگری دارای دو جنبه حفاظت از محیط زیست، منابع و میراث فرهنگی جوامع است.
 جايگاه هتل‎ها از نظر ضوابط و معیارهای استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی
این نوع واحدهای اقامتی از نظر ضوابط و معیارهای استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی سازمان حفاظت محیط‏زیست در زمره واحدهای خدماتی قرار می‌گیرند.
بر این اساس هتل و زائرسراها در رده 1 گروه واحدهای خدماتی منظور شده‌اند. این دسته می‌توانند در داخل محدوده خدماتی شهری مشروط به رعایت ملاحظات زیست‌محیطی از جمله عدم ایجاد آلودگی استقرار یابند.
 فعالیت اداره حفاظت محیط‏ زیست شهرستان تهران
1- پايش زيست‌محيطي هتل‌ها به طور مستمر
2- نمونه‌برداری از فاضلاب هتل‌ها
(خوداظهاری هتل‌ها از طريق آزمايشگاه‌هاي معتمد)
2- نمونه‌برداری از فاضلاب هتل‌ها
(خود‌اظهاری هتل‌ها از طريق آزمايشگاه‌هاي معتمد )
3- صدور اخطاریه‌های زیست‌محیطی
4- راهنمایی واحدها، مذاکره و تشکیل جلسه
5- پیگیری‌های حقوقی در صورت عدم اقدام مثبت و تداوم آلودگی
سازگاری با محیط‌زیست چه ناشی از علم به موضوع و چه نتیجه هزینه‌های سرسام‌آور مصرف انرژی باشد ضروری است.
بر اساس آمار و اطلاعات اخذ شده و همچنین برآوردهای انجام شده از  تعداد مراکز اقامتی در سطح شهر تهران
تعداد هتل‌ها: درحدود 88 واحد
تعداد هتل‌آپارتمان‌ها: در حدود 24 واحد
تعداد پانسیون‌ها بالغ بر30 واحد
و تعدادی هتل نیز در حال ساخت است.
از آنجا که فاضلاب این واحدها وارد سفره آب‌های زیرزمینی تهران می‌شود و درفصل تابستان بيش از40 درصد از آب شرب تهران از همین منابع تامین می‌شود، ضرورت و الزام پیگیری موضوع رفع آلودگی این تعداد از مراکز اقامتی در سطح کلانشهر تهران بيشتر روشن مي‌شود.
تاکنون بالغ بر 34 مرکز پایش شده‌ و اخطاریه‌های زیست‌محیطی را به طور کامل دریافت کرده‌اند و چهار هتل نیز به ‌دلیل عدم‌ توجه به اخطاریه‌های زیست‌محیطی به مراجع محترم قضایی معرفی شده‌اند.
 برای تبدیل‏شدن به یک هتل‌ سبز چه فرایندی را باید طی کرد؟
«هتل‌های  سبز» به هتل‌هایی می‌گویند که با محیط زیست و طبیعت سازگاری بیشتری داشته و نتیجه فعالیت‌هایشان آثار سوء کم‌تری بر محیط پیرامون خود داشته باشند.
فرایند تبدیل‏شدن به یک اکوهتل(هتل سبز) به این ترتیب است:
• استخدام و بهره‌گیری از مشاور متخصص محیط زیست
• تشکیل کمیته محیط ‌زیست
• ارزیابی وضعیت موجود هتل
• تهیه برنامه‌های اجرایی موثر، ارايه آموزش‌های لازم به کارکنان جهت همکاری لازم
• نظارت و مدیریت بر اجرای برنامه‏ها و رفع نقاط ضعف
پیشنهادات سازمان محیط‏زیست به منظور همگامی هتل‏ها با محیط زیست به این ترتیب است:
• میزان رعایت ضوابط و مقررات زیست‌محیطی، در درجه‌بندی هتل‌ها به عنوان معیاری جدید لحاظ شود.
• مدیریت آب و فاضلاب(صرفه‌جویی در مصرف آب، تصفیه فاضلاب)
•  مدیریت پسماند(کاهش زباله، بازیافت)
•  مدیریت انرژی( شیشه‌های دوجداره، پنل‌های خورشیدی، لامپ‌های کم‌مصرف، کاهش مصرف سوخت، مدیریت هوشمند با تایمرها و سنسورهای وایرلس)
•  ارتقاء بهره‌وری
•  فضای سبز

  انرژی پایدار در حل مشکلات هتل‌ها سهیم است
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در آستانه روز جهانی گردشگری بار دیگر تمام گردشگران جهان و بازیگران این صنعت را به رعایت اصول توسعه پایدار و مصرف انرژی از منابع تجدیدپذیر فراخواند.
طالب ریفاعی، دبیر کل سازمان جهانی گردشگری  در پیام خود به مناسبت این روز بر سهیم بودن انرژی پایدار در راه‌حل مشکلات انرژی در هتل‌ها تاکید کرد. استفاده از انرژی پایدار نه تنها به حفاظت از محیط زیست کمک می‌کند بلکه در پایان دادن به کمبود انرژی نیز نقش عمده‌ای خواهد داشت.
دبيرکل سازمان جهاني جهانگردي در حاشیه کمپین روز جهانی گردشگری با اشاره به شعار اين روز، گردشگری را صنعتی پیش‌رو در طراحی و استفاده از بدیع‌ترین شیوه‌های دستیابی به انرژی پایدار عنوان می‌کند و استفاده از فناوری‌های موثر با روش‌های دوستدار طبیعت را در تامین انرژی هتل‌ها از جمله این ابتکارات برمی‌شمرد. دکتر «طالب ريفايي‌» در این رابطه می‌گوید: صنعت گردشگري در خط مقدم بسياري از ابداعات قرار دارد که به منظور ثبات در بخش انرژي استفاده مي‌شود و از این جمله مي‌توان به کاهش مصرف سوخت فسيلي در هواپيماها و توسعه هتل‌هاي سبز در نقاط مختلف جهان اشاره کرد. وی همچنین می‌افزاید: گردشگری روشی نوین در برخی از کشورهایی است که ابتکاری‌ترین فناوری‌ها را در تامین انرژی از منابع پایدار زیستی به کار می‌‌گیرند.
ریفاعی با تاکید این مطلب هم‌چنین در بخشی از پیام روز جهانی گردشگری از سرمایه‌گذاران برای بازدید از مراکز آموزشی آن‌لاین که در زمینه منابع نوین انرژی است و بخشی از راهکارهای تامین انرژی هتل‌ها را ارايه می‌کند، دعوت کرد.
شایان ذکر است که استفاده از این راهکارها بخشی از پروژه طراحی شده سازمان توریسم جهانی برای کمک به هتل‌ها در جهت کاهش انتشار کربن است.
قرار است در مراسم روزجهانی گردشگری هم‌افزايي ميان بخش گردشگري و فعالان حوزه انرژي به منظور توسعه نقش گردشگري در ايجاد روندي پايدار در مصرف انرژي مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.