درگاه میهمان‌نوازی هتل‌ را دریابیم

رزرواسیون بازاریابی موفق را رقم می‌زند

با فرارسیدن بهار و شروع فصل سفر هتل‌ها روزهای پرکار خود را دوباره از سر می‌گيرند و در این میان بخش رزرواسيون(Reservation) شلوغ‌ترین روزهای فعالیت خود را سپری خواهد کرد. وظیفه این واحد در هتل ذخیره جا و ابطال آن برای مسافران است. در شرایط کنونی که بازار رقابت در گردشگری و هتلداری فزونی گرفته این درگاه ورودی میهمان به مجموعه خدمات هتل از ابزارهای مهم بازاریابی و مشتری‌مداری برای مراکز اقامتی به شمار می‌رود. با توجه به اهمیت و جایگاه این واحد در جذب مسافر و بازاریابی برای هتل بر آن شدیم تا در سلسله گزارشاتی پیرامون رزرواسیون هتل به بحث بپردازیم و نظر کارشناسان، متخصصان و اساتید را در این مقوله جویا شویم. در این مجال نیز با دو تن از مدرسان و متخصصان هتلداری کشور درباره رزرواسیون به صحبت نشستیم که ماحصل آن را در ذیل می‌خوانید:

منابع جذب میهمان از درگاه رزرواسیون
در دنیای امروزی گردشگری، رزرواسیون تبدیل به یک ضرورت برای مسافران شده است. رزرو (ذخیره جا) اولین قسمت از فرآیند مدیریت فرانت آفیس (امور پذیره) و از نخستین امور اداری این واحد مهم در هتل است که در ادامه آن پذیرش و ثبت اطلاعات میهمان برای اقامت آغاز می‌شود و تا عزیمت و رهسپاری میهمان ادامه می‌یابد. غالبا میهمانان به منظور (رزرو) ذخیره جا در هتل به شیوه‌های گوناگونی با هتل ارتباط برقرار می‌کنند. بدون تردید واحد رزرواسیون كه وظيفه ذخيره جا و ابطال آن در هتل را به عهده دارد، با پاسخگویی صحیح به این درگاه‌های ارتباطی و طرح‌ریزی مناسب می‌تواند به مثابه ابزار قوی بازاریابی و فروش در جهت جلب و جذب مشتری برای هتل ایفای نقش کند.
با توجه به این نقش مهم سوال اینجاست که رزرواسیون هتل برای جذب میهمانان گروهی و تفریحی که عمده مسافران نوروزی هتل‌ها را شامل می‌شوند، از چه منابع و درگاه‌هایی بهره‌برداری می‌کند؟
دکتر رضا ابراهیمی مقدم، مدرس گردشگری و هتلداری دانشگاه جامع علمی و کاربردی وظیفه کلیدی واحد"رزرواسیون" را فروختن تمام اتاق‌های قابل استفاده با مناسب‌ترین نرخ ممکن بر می‌شمرد و در پاسخ به این سوال با اشاره به این‌که منابع رزرواسیون به انواع شخصی، نمایندگی خارج از هتل یا بازاریابی و فروش طبقه‌بندی می‌شود، توضیح می‌دهد: معمولا رزرواسیون‌ها توسط چهار منبع پست، تلفن، ارسال E-mail و رزرو حضوری دریافت می‌شوند که در این میان عمومی‌ترین نوع رزرواسیون‌، رزرو از طریق تلفن است.
قسمت رزرواسیون معمولا در بعضی موارد خاص مانند رزرواسیونVIP به تمام درخواست‌های رزرو از طریق تلفن رسیدگی می‌کند و نکات مهمی که واحد رزرواسیون باید بدان توجه داشته باشد عبارتند از: توجه دقیق به روز و تاریخ ورود میهمان، زمان ورود، تاریخ خروج، نام میهمان یا میهمانان، میزان تفاضا، درخواست‌های ویژه و اطلاعات مربوط به میهمانان VIP. درباره رزرو میهمان از طریق "پست" نیز باید گفت بخش رزرواسیون درخواست‌های رزروی را که به وسیله "پست" دریافت می‌کند عموما به طور انحصاری رسیدگی کرده و مورد پردازش قرار می‌دهد.
ابراهیمی با بیان این‌که رزروهای دریافتی از طریق این چهار منبع به عنوان رزرواسیون شخصی در نظر گرفته می‌شود، سومین و مهم‌ترین منبع رزرواسیون هتل را "سیستم مرکزی رزرواسیون" می‌داند. «سیستم مرکزی رزرواسیون یک شرکت مستقل است که هتل موظف به پرداخت حق‌‌الزحمه‌ برای هر رزروی است که آن شرکت انجام می‌دهد و یا درصدی از درآمد حاصله از رزرواسیون را به شرکت متقبل می‌شود. درخواست‌های رزرواسیون از طریق خود میهمانان یا نمایندگانی که به هتل می‌آیند و درخواست رزرواسیون به طور شخصی می‌کنند (walk in) انجام می‌شود. از طرفی فراهم کردن بهترین خدمات ممکن برای درخواست‌های رزرواسیون، معمولا توسط کارکنانی که رزرو را انجام دادند رسیدگی و تمام اطلاعات برای مرحله نهایی و تایید به قسمت رزرواسیون ارسال می‌شود.»

موفقیت بازاریابی رزرو در تعامل با طراحان سفر
در تعطیلات نوروزی غالب هتل‌ها میزبان میهمانانی هستند که برای تفریح در هتل اقامت می‌گزینند. این مسافران یا مسافران تفریحی هستند که به تنهایی، با دوستان و یا اعضای خانواده خود برای بازدید از نقاط مورد علاقه، دیدار خویشاوندان یا دلایل دیگر اقامت در هتل را انتخاب می‌کنند یا به صورت گروهی‌اند که در قالب تورهای مسافرتی وارد هتل می‌شوند.
مهرداد فرشیدی، مدرس دوره مدیریت جهانگردی و هتلداری دانشگاه بینالود مشهد نیز ضمن بيان اين‌كه رمز موفقیت در بازاریابی رزرو برای این گروه‌ از مسافران، ارايه یک روش دسترسی سازماندهی شده و آسان است، در رابطه با جذب مسافران تورهای تفریحی تشریح می‌کند: طراحان مسافرت‌های گروهی مسئول ارايه برنامه تسهیلات اقامتی، غذا و نوشیدنی، تهیه وسایل حمل و نقل، برگزاری جلسات، ‌روندهای ثبت تورها و اطلاعات لازم در مورد بازدیدها با توجه به بودجه تعیین شده هستند. برخی از مهم‌ترین گزینه‌های موجود برای طراح تور، ورود به شبکه اتوبوسرانی، استفاده از دایرکتورهای فهرست‌کننده هتل‌های مختلف برای تماس با بخش بازاریابی یا رزرواسیون هتل‌های مختلف یا شرکت‌هایی که در زمینه هتل‌ها فعالیت می‌کنند است.
بسیاری از شرکت‌های گردشگری که در سطوح کشوری یا استانی فعالیت می‌کنند اطلاعات سازماندهی شده مربوط به مقصد موردنیاز برای برنامه‌ریزی تورها را در اختیار مشتریان خود قرار می‌دهند. معمولا این شرکت‌ها برنامه‌های مربوط به خود را سازماندهی می‌کنند تا هتل‌ها، جاذبه‌ها و طراحان سفر و تبلیغات در بخش عمومی را که تسهیلات و نقاط موردنظر مسافران گروهی را ارايه می‌کنند، یاری دهند.
نماینده هتل عضوی از بخش بازاریابی و فروش هتل است که به طور فعال در جست‌وجوی طراحان سفرهای گروهی است. این نمایـــنده که از جزيیات کامل هتل‌ها در نقاط موردنظر اطلاع دارد، می‌تواند کمک‌های موثری در طراحی بسته‌های سفر به طراحان تور باشد و برای هتل‌ سودآوری کند.
شیوه دیگری که برای ترغیب مسافران گروهی انجام می‌شود، رفتار واسطه‌ها و نمایندگان هتل‌هاست که بسته‌های هدیه را به شرکت‌ها، نمایشگاه‌ها و دیگر اسپانسرها می‌فروشند تا با انجام رزرو به صورت انبوه، هدایایی تحت عنوان تخفیف دریافت کنند. سازمان زنجیره‌ای معمولا دارای افرادی در بخش‌های فروش و بازاریابی خود هستند که برای فروش اتاق‌های هتل با واسطه‌ها یا گروه‌های سازماندهی شده مختلف تماس برقرار می‌کنند.
هر اندازه که اطلاعات مربوط به هتل، جاذبه‌های توریستی و شرایط اجتماعی آسان‌تر در دسترس قرار گیرند، انتخاب هتل برای برنامه‌ریزان سفر راحت‌تر خواهد بود.
فرشیدی در ادامه با تصریح بر این‌که مسافران تفریحی نسبت به مسافران گروهی هتل در برنامه‌ریزی سفر از انعطاف‌پذیری بیش‌تری برخوردارند، برخی از روش‌هایی را که مسافران تفریحی می‌توانند برای رزرو اتاق از آن استفاده کنند را آژانس‌های مسافرتی، شماره تلفن‌های رایگان و سیستم‌های رزرواسیون الکترونیکی و online عنوان می‌کند.
وی ادامه می‌دهد: اگرچه استفاده از آژانس‌های مسافرتی برای انجام رزرواسیون در بین مسافران تفریحی نسبت به گروه‌های تجاری طرفداران کم‌تری دارد اما استفاده از امکانات خرید که دفاتر خدمات مسافرتی ارايه می‌کنند، هتل‌ها را تشویق می‌کند تا روابط مستحکمی با آژانس‌ها برقرار کنند. هتل‌ها در واقع آژانس‌های مسافرتی را به عنوان مکمل بازاریابی و فروش خود می‌دانند. روش دیگری که مسافران تفریحی می‌توانند برای ذخیره جا به کار گیرند، استفاده از شماره تلفن رایگان است. تماس با این شماره‌ها که در دفاتر راهنمای مسافرتی و دفاتر تلفن فهرست شده‌اند، وضعیت رزرو و هزینه دقیق را در اختیار مسافران تفریحی قرار می‌دهد. روش سوم موجود برای مسافر تفریحی سیستم رزرواسیون سراسری است. این گزینه شیوه‌ای سریع برای دستیابی مسافران به یک هتل خاص از طریق یک سیستم رزرو سراسری و بین‌المللی است.

بایدهای یک رزرواسیون کارآمد
تردیدی نیست که یک سیستم رزرواسیون مناسب با ساماندهی کارآمد، عاملی در جهت بازاریابی موفق هتل خواهد بود. این سیستم علاوه بر این‌كه قادر است اعتماد مسافران را در برنامه‌ریزی سفر تضمین کند، خواهد توانست به این انتظار سودآور مراکز اقامتی مبنی بر استقرار جریان مداومی از میهمانان در سیستم رزرواسیون‌شان پاسخی مطلوب دهد.
در این شرایط این سوال مطرح است که یک رزرواسیون کارآمد منوط به تحقق چه اهرم‌هایی است و از چه ویژگی‌ها و شرایطی برخوردار است؟
دکتر ابراهیمی، مدرس گردشگری و هتلداری دانشگاه جامع علمی و کاربردی در این رابطه می‌گوید: امروزه به دلیل شرایط رقابتی گسترده در صنعت هتلداری و میهمان‌نوازی، هتل‌ها تلاش می‌کنند با فعال‌سازی بخش بازاریابی و فروش به سهم بیش‌تری از بازار دست یابند. از سوی دیگر با بهره‌گیری از سیستم‌های مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) به دنبال مزیت رقابتی نیز هستند تا بتوانند مشتریان خود را حفظ کنند. در صنعت هتلداری کشور ما متاسفانه تعداد هتل‌هایی که به مقوله مدیریت ارتباط با مشتری توجه می‌کنند، بسیار اندک‌اند و صرفا بر کسب سود و درآمد متمرکز می‌شوند. درحالی‌که واحد بازاریابی هتل‌ها می‌تواند علاوه بر راه‌اندازی بخش (CRM) به رزرواسیون هتل نیز توجه داشته باشد.
این واحد که شریان اصلی بازاریابی هتل محسوب می‌شود، برای انجام موفقیت‌آمیز پرسه فروش می‌بایست از توانایی‌ و بایدهایی برخوردار شود. این توان و بایدها عبارتند: پیش‌بینی اتاق‌های قابل استفاده در آینده، برخورداری از روش‌های موثر جهت تقاضاهای رزرو تلفنی، آگاهی از رزروهای موجود و این‌که از کجا تماس گرفته شده، ایجاد هماهنگی در قسمت فروش برای رزروهای همایشی یا گروهی، به کارگیری استراتژی‌های قیمت‌گذاری کارآمد و موثر با توجه به فصل شلوغی و خلوتی هتل، تهیه پکیج‌های حمایتی- اقتصادی (مانند تورهای نوروزی مناسب و پکیج‌های فول‌برد برای گروه‌ها که قیمت تمام‌شده آن به نفع مشتریان است) و بهره‌گیری از نرخ‌های تشویقی و برقرار‌ی ارتباطات موثر با مشتریان. کارکنان این واحد بایستی دقیقا معتقد به تعهد در رزرواسیون بوده و می‌بایست یک سیستم موثر در فرآیند رزرواسیون داشته باشند تا حدی که قابلیت انعطاف و بازنگری را دارا بوده و بتواند به خواسته‌های مشتریان پاسخ مناسب دهد. بدون تردید مجموع این بایدها خواهد توانست کارآمدی بخش رزرواسیون را فراهم و تضمین کند.

روند نرخ‌گذاری نیازمند بازنگری است


در گفتگو با روسای تشکل‌های صنفی هتلداری کشور تایید شد:
با شروع اسفند ماه و فزونی تب و تاب خرید و فروش، بازار قیمت‌گذاری کالا و خدمات نیز گرمای بیشتری می‌گیرد. در گرماگرم این بازار که بسیاری از صنوف تصمیمات و برنامه‌ریزی‌های مقتضی سال آینده را جهت نرخگذاری عرضه خدمات خود می‌گیرند نرخگذاری خدمات تاسیسات گردشگری را نیز نباید از قلم انداخت.
این روزها بسیاری از هتلداران در انتظار موافقت معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با نرخ‌های پیشنهادی آنان به سر می‌برند و بحث بر سر این‌ است که آیا خدمات هتل‌ها برای ایام نوروز افزایش خواهد یافت و سازمان با چند درصد افزایش در ارائه خدمات هتل‌ها موافقت خواهد کرد.
بالاخره نیز انتظار این بحث به سر آمد و معاونت گردشگری اعلام کرد که در ايام نوروز 92 نرخ تمامي خدمات تاسيسات گردشگري از قبيل هتل‌ها، مهمانسراها بدون تغيير بوده و با هر گونه افزايش خودسرانه قيمت‌‎ها برخورد قانوني صورت مي‌گيرد.
درخصوص درخواست هتلداران مبنی بر افزایش 35 تا 40 درصدی نرخ اتاق‌ها نیز گفته شد که ‌ این کار امکان ندارد، زیرا با چنین افزایشی در درجه اول گردشگر و به تبع آن فعالان این حوزه با مشکل روبه‌رو خواهند شد. از این‌رو نباید بدون بررسی و کار کارشناسانه اقدام کرد.
اما در کش و قوس‌های نرخ‌گذاری پایان سال، مسئله‌ای که هتلداران بر آن مصّرانه تاکید دارند نیازمندی روند نرخگذاری خدمات هتل‌ها به بازنگری است و در این بازنگری خواستار توجه به آزادسازی نرخگذاری با نظارت سازمان و تشکل‌های صنفی استانی، توجه به میزان عرضه و تقاضای متفاوت هتل‌ها در کشور، نامتوازنی دوره سفر و نیز تعیین زمان مناسب جهت تصویب و اعلام نرخ‌ خدمات واحدهای اقامتی شدند. به اعتقاد برخی از روسا و مدیران تشکل‌های هتلداری کشور نقیصه‌هایی در روند نرخگذاری وجود دارد که هتلداران را در ارائه مطلوب خدمات به گردشگران با مشکل روبه‌رو می‌کند.

نرخگذاری حق مسلم استانهاست
در دستورالعمل ماده 12 آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخگذاری تاسیسات گردشگری آمده است:«در هر یک از تاسیسات گردشگری که ضوابط و استانداردهای فنی مصوب سازمان رعایت شود، نرخ اتاق، اغذیه، اشربه و سایر خدمات توسط بهره‌بردار تعیین خواهد شد و تشکل صنفی مکلف است نرخ‌های تعیین شده را ممهور و یک نسخه از آن را برای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان و نسخه دیگر را برای نصب در واحد مورد بهره‌برداری ارسال کنند.» بر طبق تبصره این دستورالعمل نیز «نرخ تاسیسات گردشگری که موفق به اخذ گواهینامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری نشده‌اند توسط سازمان و تشکل صنفی استان تعیین و به بهره‌بردار ابلاغ می‌شود.»
موضوعی که غالب مدیران و مسئولان تشکل‌های هتلداری بر آن متفق القولند، نادیده انگاشته شدن این ماده در روند نرخگذاری است. درحالی‌که بر اساس این دستورالعمل سازمان و تشکل‌های استانی تاییدکننده نهایی نرخ اقامت در هر استان هستند اما در عمل سازمان و تشکل‌های استانی نیز می‌بایست در انتظار تایید نهایی نرخ‌های پیشنهادی خود از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور بمانند.
حسن مهرور اصلی، ریاست جامعه هتلداران استان گیلان با استناد به دستورالعمل ماده 12 بر ضرورت بازنگری و اصلاح سیستم نرخگذاری خدمات تاسیسات گردشگری در کشور تاکید و در این رابطه تصریح می‌کند: براساس این ماده نرخگذاری از وظایف قانونی سازمان میراث فرهنگی و تشکل هتلداری استان‌‌ها به شمار می‌رود اما متاسفانه عمل به این دستورالعمل در روند نرخگذاری دیده نمی‌شود و در شرایط کنونی درصد افزایش یا کاهش خدمات هتل‌ها منوط به تعیین و تصمیم نهایی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور شده است.
وی با اشاره به این آیین‌نامه منوط شدن آزادسازی نرخ واحدها به اخذ گواهینامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری را از نواقص دیگر روند نرخگذاری هتل‌ها عنوان می‌کند و ادامه می‌دهد: نکته این نقیصه اینجاست که طرح استانداردسازی واحدهای اقامتی در غالب استان‌ها از جمله گیلان به تازگی آغاز شده و هنوز شمار قابل ملاحظه‌ای از واحدهای اقامتی موفق به اخذ گواهینامه استاندارد کیفیت خدمات گردشگری نشده‌اند.

میزان عرضه و تقاضا را بسنجیم
کریم رسول‌زاده، ریاست جامعه هتلداران آذربایجان شرقی نیز با تاکید بر بازنگری روند نرخگذاری بر آزادسازی نرخ‌ خدمات هتل‌ها تاکید و تشریح کرد: در میزان عرضه و تقاضای هتل‌های کشور فاکتورهای متعددی از جمله شرايط آب و هوايي، فصل، ميزان كيفيت هتل‌ها، موقعيت جغرافيايي و .... دخیلند. با توجه به این مسئله قطعاً میزان عرضه و تقاضا و درنتیجه درآمد و هزینه هتل‌ها در سراسر کشور یکسان نیست اما با وجود بدیهیات این مسئله تبعیت واحدهای اقامتی از قیمت مصوب سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور در جریان است. با نظر به این تنوع و تفاوت استان‌ها در میزان عرضه و تقاضا آنچه به منظور نرخگذاری مناسب ضرورت دارد، عمل به آیین‌نامه و واگذاری اختیار تعیین و تصویب نرخ‌ واحدهای اقامتی به تشکل‌های صنفی استان‌ها با توجه به اشراف آنان بر میزان عرضه و تقاضای استان است.

هتل‌ها در درآمد و هزینه متفاوتند
فریدون رئیسی دهکردی، نماینده جامعه هتلداران ایران در استان چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به این‌که در قیمت‌گذاری هتل‌ها میزان عرضه و تقاضا نادیده گرفته می‌شود، در این رابطه تصریح می‌کند: در این اصل جهانی که قیمت تابعی است از میزان عرضه و تقاضا تردیدی نیست. میزان عرضه و تقاضا تعیین‌کننده نهایی قیمت اجاره بهای اتاق و خدمات هتل در دنیاست اما متاسفانه این اصل بدیهی در نرخگذاری خدمات هتلداری کشور تاکنون نادیده گرفته شده است. در شرایط کنونی کلیه هتل‌های کشور با اختلاف و تنوع در میزان عرضه و تقاضا از یک میزان مساوی افزایش یا کاهش در نرخ خدمات تبعیت می‌کنند که با توجه به این اصل بدیهی باید گفت روند نرخگذاری بر این مبنا اصولی نیست.
به گفته رئیسی تاکنون تنها دو واحد اقامتی در استان استانداردسازی شده است و بجز این دو که در نرخگذاری آزاد هستند بقیه واحدها در قیمت‌گذاری تابع نظر نهایی کارشناسان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور و تایید جامعه هستند.

توازن در دوره سفر نداریم!
مهدی آجیلیان عباسی، ریاست اتحادیه هتل‌آپارتمانداران مشهد نیز عدم یکنواختی در دوره سفر را یکی دیگر از کاستی‌های سیستم نرخگذاری و نوسانات قیمت اقامت در مراکز اقامتی برمی‌شمرد و تصریح می‌کند: مسئله‌ای که به بحث افزایش و کاهش نرخ خدمات گردشگری دامن می‌زند، عدم توازن در میزان عرضه و تقاضاست که از عدم یکنواختی دوره سفر در طول سال ناشی می‌شود. آنچه در حال حاضر شاهدیم تمرکز عرضه و تقاضای خدمات هتلداری در ایام تعطیلات نوروزی و تابستانی است و مسئله‌ای که در این میان بدیهی است افزایش نرخ خدمات واحدهای اقامتی در ایام پیک و کاهش نرخ و ارائه تخفیفات 40 تا 50 درصدی در ایام غیر پیک است.
وی همچنین با اشاره به این‌که افزایش نرخ اقامت در هتل‌آپارتمان‌های مشهد به 25 درصد خواهد رسید، ادامه داد: گرچه در خراسان رضوی عرضه و تقاضا در سرتاسر ایام سال وجود دارد اما از این قاعده کشوری چندان مستثنی نیست و حجم گسترده سفر و اقامت به این استان نیز به تعطیلات نوروزی و تابستانی محدود است که افزایش نرخ خدمات در ایام پیک سفر از سوی واحدهای اقامتی این استان نیز امری بدیهی است.

هتل‌ها و مسافران در رزرو دچار مشکل می‌شوند
غالب هتل‌ها همگام با هیاهوی عرضه و تقاضای پایان سال و فزونی بازار سفر و گردشگری در ایام تعطیلات نوروزی پیش فروش اتاق‌های خود را تقریبا از اواسط بهمن ماه آغاز می‌کنند اما نکته اینجاست که هتل‌ها در شرایطی رزرو خود را برای میزبانی از مسافران نوروزی آغاز می‌کنند که قیمت‌ خدمات این واحدهای گردشگری قطعی نشده و این مسئله هنوز در کش و قوس تصویب سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مانده است؛ موضوعی که هتلداران را در آغاز پیش فروش و قیمت‌گذاری اتاق‌های خود با تردید و نگرانی رو به رو می‌سازد.
عبدالحمید حرمتی، رئیس اتحادیه هتلداران استان خوزستان نیز ارزیابی و بازنگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور بر سیستم اجرایی نرخگذاری را از ضروریات اساسی تصریح و در این رابطه خاطرنشان می‌کند: در حالی هتل‌ها اتاق‌هایشان را برای فروش نوروزی در لیست رزرو قرار می‌دهند که هنوز مصوبه‌ سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مبنی بر افزایش نرخ خدمات هتل‌ها اعلام نشده است. بدون تردید این تعلل در تعیین نرخ‌های مصوب آن هم در شرایطی که هتل‌ها روزهای پرمسافر خود را پشت سر می‌گذارند با عدم اعلام قطعی قیمت و تغییرات در نرخ اقامت نوروزی نتیجه‌ای جز نارضایتی مسافران نخواهد داشت؛ چرا که واحدها برطبق قانون تا تصویب قطعی قیمت از سوی سازمان مجبور به تعیین نرخی تقریبی برای مسافران خود هستند.
ریاست جامعه هتلداران استان گیلان نیز با تاکید بر این‌که هیاهوی قیمت‌گذاری خدمات هتلداری را نباید به روزهای پایانی سال موکول کرد، می‌گوید: غالب واحدهای اقامتی رزرو خود را جهت خدمات‌رسانی به میهمانان نوروزی پیش از تصمیم نهایی سازمان که غالبا به روزهای پایانی سال موکول می‌شود آغاز می‌کنند و در این شرایط عدم صراحت در قیمت‌های ابلاغی به میهمان نقیصه بزرگی است که با منوط شدن نرخگذاری واحدها به تایید نهایی سازمان میراث فرهنگی کشور آرامش و آسودگی خاطر هتل‌ها و نیز مسافران را بر هم می‌زند.

بهترین زمان نرخگذاری مهرماه است
حرمتی در پایان گفته‌های خود با اشاره به این تعلل در اعلام نرخ‌ها بر ضرورت گزینش زمانی مناسب جهت اعلام نرخ‌‌های مصوب خدمات گردشگری تاکید و با توجه به ایام پرکاری و کم کاری هتل‌ها و نیز برنامه‌ریزی‌ و اقدامات مقتضی جهت رزرواسیون هماهنگ کشوری، اواخر نیمه اول و آغاز شش ماهه دوم سال را بهترین زمان جهت تعیین نرخ خدمات هتلداری دانست.
عباس جعفری، مدیر عامل واحدهای اقامتی استان هرمزگان نیز با اشاره به این‌که غالب تصمیمات و برنامه‌ریزی‌های مصوب سازمان میراث فرهنگی کشور در زمینه نرخگذاری خدمات تاسیسات گردشگری به اسفندماه موکول می‌شود بر نامناسب بودن زمان کنونی تصویب نرخ خدمات واحدهای اقامتی تاکید کرد و اظهار داشت: هتل‌های کشور به دلیل شرایط آب و هوایی، جغرافیایی و اقلیمی خاص کشور فصول کاری متفاوتی را تجربه می‌‎کنند و با توجه به این مسئله یعنی پیک کاری هتل‌ها که عامل مهمی در عرضه و تقاضای آنان به شمار می‌رود بهترین زمان برای تصویب و ابلاغ نرخ‌های جدید خدمات گردشگری و هتلداری مهرماه است.

نبض هزینه را کند کنیم

 

آنچه بر کنترل هزینه در هتل موثر است

این روزها افزایش صعودی تعرفه حامل‌های انرژی‌، نرخ مواد مصرفی، هزینه نیروی انسانی و در مقابل عدم حمایت در تخصیص اعتبارات مالی و نیز نابرابری و عدم توازن نرخ‌گذاری مراکز اقامتی با هزینه‌های تحمیلی بر این واحدها از عمده مشکلات مطروحه این زیرساخت‌های صنعت گردشگری است.
در این مجال قرار نیست از مشکلات و دغدغه‌ها بگوییم بلکه باید از راهکارها گفت و این‌که در برابر این افزایش و عدم توازن چه می‌توان کرد. در شرایط کنونی عمده راهکاری که کارشناسان و صاحب‌نظران بر آن متفق‌القولند تقلیل و کنترل هزینه‌های هتل است.
اما سوال این است که تحت چه شرایطی این کاهش اتفاق می‌افتد و چطور می‌توان نبض هزینه را در هتل تضعیف کرد؟
در این گزارش با دست‌اندرکاران هتلداری درباره عوامل و شرایطی که بستر را برای تحقق این مهم فراهم می‌کند و همچنین فقدان‌هایی که این مهم را با مانع روبه‌رو می‌کند به بحث نشستیم:

کنترل هزینه، توان رقابت و افزایش سود

علی‌محمد حسین‌زاده
مدیر هتل توریست توس مشهد
کنترل هزینه یا کاست کنترل به "مدیریت پروسه کاهش هزینه" اطلاق می‌شود. کنترل هزینه با شناسایی هزینه‌ها و بررسی هزینه‌های منطقی و قابل پذیرش آغاز و سپس در صورت نیاز راه‌های لازم برای کاهش آن بررسی می‌شود.
کنترل یا مدیریت هزینه باید در کلیه فرآیندهای هتلداری مورد توجه گیرد از هزینه تلفن، اینترنت و قبوض یا به اصطلاح هزینه‌های جاری تا هزینه های کارکنان، مواد و ... .
برای سودآور بودن یک هتل تنها افزایش درآمد کافی نیست بلکه مدیریت هزینه در راستای کاهش هزینه‌های غیرقابل پذیرش و منطقی نقش اساسی در افزایش سود هتل ایفا می‌کند. در صورت افزایش هزینه‌ها سود هتل کاهش یافته، در نتیجه هتل توانایی خود را برای رقابت در بازار از دست می‌دهد و پیشه‌ای که در بازار رشد نکند به ناچار سقوط خواهد کرد. بنابراین هتلداران نیازمند مدیریتی نیرومند در کنترل هزینه‌ها هستند.

• چهار هزینه اصلی که باید کنترل شود
هتل دارای بخش‌های مختلفی است و بسته به نوع، کیفیت خدمات و بزرگی هتل بخش‌های هزینه بر آن نیز متفاوت است اما به طور کلی خدمات هتل‌ها چهار هزینه کلی را دربرمی‌گیرد که البته این درصد به نوع هتل و تنوع خدمات ارايه شده از سوی هتل بستگی دارد. قسمت کنترل هزینه هتل ملزم است آگاهی لازم در زمینه کلیه موارد و پروسه‌های مربوط به این چهار هزینه عمده را داشته باشد.
این چهار هزینه کلی به این قرار است:
 هزینه مواد
 هزینه نیروی انسانی
 هزینه سربار
 هزینه عمومی

• فقدان‌ها و راهکارها چیست؟
هزینه مواد مصرفی بین 25 تا 35 درصد از هزینه‌های کلی هتل را به طور معمول و نرمال در برمی‌گیرد که فقدان عواملی از جمله سیستم کنترل هزینه مناسب، روش استاندارد برای تهیه مواد مطلوب، عدم وجود سیستم مناسب تجزیه و تحلیل درآمد، نبود دسترسی به تکنولوژی‌های مناسب و پیشرفته و نیز فقدان روش کارآمد و استاندارد در پروسه آماده‌سازی مواد در افزایش این هزینه‌های هتل موثر است.
اما برای رفع این فقدان‌ها‌، کاهش هزینه مواد مصرفی و نیز پیشگیری از زیان هتل، اجرا و رعایت نکات و اقدامات ذیل الزامی است:
 ارايه سیستم مناسب در راستای فرآیند تهیه مواد اولیه و آماده‌سازی و ارايه آن تحت‌نظر قسمت مالی
 ارايه استانداردهای لازم و روش مکتوب در راستای فرآیند ارايه سرویس به میهمانان براساس استانداردهای مصوب هتل و بر مبنای درجه هتل
 تجزیه و تحلیل اطلاعات و عملیات انجام شده در هتل به صورت مستمر و پیوسته و ارايه آن به قسمت مدیریت
 نظارت دقیق و پیوسته به کلیه قسمت‌های مربوطه و تهیه گزارش جامع
 توسعه سيستم‌هاي مديريتي تامين‌كنندگان و مديريت چرخه تامين
بخش کنترل هزینه غالب هتل‌ها در قسمت غذا و نوشیدنی و کنترل قسمت‌های مختلف آن متمرکز است. با توجه به این مسئله و نیز الزام ارايه یک سیستم مناسب در راستای فرآیند تهیه مواد اولیه و آماده‌سازی در بخش غذا و نوشیدنی رعایت فاکتورهای زیر به صورت استاندارد ضروری است:
 سفارش یا درخواست خرید (Ordering): در واقع درخواست خرید مناسب نه یک گام بلکه یک جهش در راستای کاهش هزینه‌های هتل است. در یک درخواست خرید باید به نکاتی همچون نوع سرویس ارايه شده از سوی هتل، میزان هزینه اختصاص یافته و کیفیت و کمیت مواد مورد تقاضا دقت کافی شود.
 دریافت (Receiving): در هنگام دریافت مواد باید دقت لازم شود تا جنس خریداری شده دارای کیفیت و استاندارد لازم جهت بکارگیری در هتل باشد.
 انبارداری (Storing): جنس یا مواد خریداری شده باید به صورت کاملا استاندارد در انبار مخصوص به خود نگهداری شود به گونه‌ای که تا زمان استفاده از کیفیت و کمیت آن کاسته نشود.
 آماده‌سازی (Preparation): باید دقت لازم صورت گیرد تا در زمان استفاده از مواد دقیقا طبق استاندارد تعریف شده و رسیپی مخصوص هتل این مرحله صورت پذیرد.
 پخت و ارائه (Cooking - Serving): در فرآیند پخت و ارائه محصول در صورت عدم به کارگیری روش‌های مناسب بسیاری از مواد اولیه و به صورت نامناسب آماده شده و قابل فروش نخواهد بود از این‌رو افزایش هزینه‌ها می‌شود.
هزینه نیروی انسانی که جزو چهار هزینه کلان هتل به شمار می‌رود یکی از اصلی‌ترین، پرچالش‌ترین و بزرگترین بخش هزینه‌ها در هتل است. وی با تاکید بر این که این بخش از هزینه‌ها نیز بستگی به نوع هتل، نوع خدمات ارائه شده و درصد برون‌سپاری خدمات هتل دارد، تصریح کرد: به‌‌طور کلی در یک هتل استاندارد بین 30 تا 35 درصد از کل درآمد هتل و حتی تا 50 درصد از هزینه کلی هتل مربوط به این بخش است.
روش‌های زیر را برای کاهش هزینه نیروی انسانی در هتل موثر عنوان کرد:
1- مدیریت مناسب نیروی انسانی با بهره‌گیری از اصول مدیریت نیروی انسانی، مناسب با شرایط محیطی هتل.
2- مديريت استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی متعهد و دلسوز.
3- ارايه شرح وظایف به نیروی انسانی وسازماندهي مشاغل سازماني.
4- ارايه برنامه مناسب و تایم شیفت بهینه.
5- آموزش مناسب، افزايش مهارت كاركنان و چند مهارتي كردن آن‌ها.
6- جلوگیری از ریزش نیروی انسانی کارآمد.
7- برون‌سپاري گروهی از فعالیت‌ها به نحوی که به استانداردهای ارايه خدمات هتل آسیبی نرساند.
هزینه سربار این بخش از هزینه شامل هزینه انرژی و امثال آن می‌شود که در هر صورت هتل مجبور به پرداخت آن است. هر چقدر درآمد هتل افزایش یابد به نسبت این هزینه نیز کاهش می‌یابد. به‌طور معمول این بخش از هزینه 7 تا 10 درصد از هزینه‌های کلی را در برمی‌گیرد. برای کاهش این هزینه می‌توان از روش‌های زیر بهره جست:
1- به کارگیری تکنولوژی جدید وبه روز کردن فناوری‌های مورداستفاده در راستای کاهش هزینه انرژی مثل استفاده از انرژی خورشیدی، لامپ‌های LED و شیرهای کم‌مصرف آب، عایق‌های گرما و سرما و ... .
2- بازنگری در فرایندها و سیستم‌های کاری هتل.
3- عدم استفاده از وسایل انرژی‌بر در زمان عدم وجود میهمان در هتل و کارکنان در قسمت مربوطه.
4- برنامه‌ریزی دقیق جهت به‌کارگیری وسایل انرژی‌بر (این مورد بیشتر مربوط به قسمت‌های اداری است).
5- به‌کارگیری وسایل و تجهیزات قابل بازیافت.

close

درجه‌بندی هتل‌ها را به متخصصان جامعه بسپاریم

 

در گفت‌وگو با مسیح‌الله صفا، ریاست جامعه هتلداران کیش مطرح شد:

این روزها هیچ ایرانی در هیچ جای دنیا نیست که جزیره زیبای کیش را نشناسد. این جنوبی‌ترین نقطه ایران با ویژگی‌های طبیعی، سواحل زیبای مرجانی و آب‌های زلال نخستین گام را با انتخاب به عنوان "‌مرکز توریستی بین‌المللی" در سال49 برداشت و با گزینش در قالب نخستین "منطقه آزاد اقتصادی" کشور، کانون جلب گردشگران و سرمایه‌گذاران شد. این دروازه توریستی کشور که در حال حاضر سالانه میزبان یک میلیون نفر گردشگر داخلی و خارجی است، با فعالیت حدود 46 هتل از یک تا پنج ستاره با ظرفیت بالغ بر 4800 اتاق و حدود 11000 تخت از صدرنشینان و قطب‌های هتلداری ایران است.
این جزیره توریستی با موقعیت کنونی خود فعال‌ترین تشکل صنفی هتلداری کشور را در خود جای داده است.
بر آن شدیم تا درباره "جامعه هتلداران و مراکز اقامتی کیش" با مسیح‌الله صفا، مدیر هتل گلدیس کیش که پنج دوره متوالی ریاست این جامعه را عهده‌دار است و عضویت در هیئت مدیره انجمن صنفي دفاتر خدمات مسافرت هوايي و جهانگردي ايران را نیز در کارنامه کاری خود دارد، به گفت‌وگو بنشینیم.
وی با 23 سال سابقه مدیریتی هتل در کیش سابقه فعالیت، برنامه‌ها و نیز مشکلات و دغدغه‌های جامعه و صنف هتلداری این منطقه را تشریح کرد:

سهیلا رئوف
info@hotelmagazine.ir

از تولد جامعه هتلداران کیش بگویید؟
در حالی‌که خانواده هتلداران در کيش هر روز بزرگ و بزرگ‌تر می‌شد نياز به تدوين اساسنامه و مرامنامه‌اى که بتواند به عنوان مرکز ثقل و حلقه هماهنگ‌کننده ميان هتل‌ها به فعاليت بپردازد، محسوس بود.
این شد که "جامعه هتلداران و مراکز اقامتى کيش" در سال 1376 با هدف تدوين سياست‌هاى اقامتى و حمایت از سرمایه‌گذاران در بخش هتلداری به همت جمعی از پيشکسوتان صنعت هتلدارى کيش بنيانگذارى شد که در این‌جا بد نيست از آقايان ذکایی، سيد امير همراهيان و ناصر واثقى یادی کنیم که هر جا هستند سلامت باشند.
اين جامعه با تعريف ارتقاي دانش هتلدارى و تربيت نيروى انسانى با برگزارى کلاس‌هاى آموزشى و ايجاد هماهنگى با کليه بخش‌هاى گردشگرى و نهادهاى وابسته به سازمان منطقه آزاد کيش جهت پيشبرد کيفيت خدمات هتلدارى با نگاه به آينده صنعت هتلداری فعالیت خود را آغاز کرد.
• این تشکل صنفی تاکنون چه فعالیت‌هایی را در جهت کمک به هتلداران کیش صورت داده است؟
مهم‌ترین برنامه جامعه هتلداران احقاق حق هتل‌ها، اخذ مجوز فعالیت اقتصادی و به ویژه تشکیل کلاس‌های آموزشی در تمام سطوح هتلداری از خانه‌داری تا مدیریت است. جامعه هتلداران در جایگاه متولی هتلداران در ارتباط با کلیه مسايل هتلی از جمله تهيه و تدوين طرح درجه‌بندى هتل‌ها، اخذ مجوز فعالیت اقتصادی هتل‌ها و مراکز اقامتی، شورای حل اختلاف، رفع و رجوع و نیز صدور رای برای شاکی و متشاکی اعم از هتل، آژانس مسافرتی یا مسافر است.
به طور کلی هتل‌ها در تمام امور صنفی از جمله ارتباط و تعامل با سازمان منطقه آزاد کیش، معاونت گردشگری، معاونت اجتماعی، معاونت عمران، مرکز بهداشت و سلامت کیش، نیروی انتظامی و .... با جامعه هتلداران هماهنگ‌اند و جامعه طبق رسالتی که به عهده دارد از حقوق حقه آن‌ها دفاع می‌کند.
البته نباید این نکته را فراموش کرد که جامعه در بخش‌هایی به ویژه در بخش بهداشت و سلامت مسافران و نیز عدم حفظ شئونات اسلامی و فرهنگی در صورتی که تخلفی از هتل‌ها سرزده باشد، با خاطیان برخورد قاطی صورت می‌دهد. البته مالکان و مدیران هتل‌ها در حد توان و با توجه به درجه‌بندی و ستاره هتل در رعایت مسايل فوق دقت نظر را دارند.
• چه برنامه‌هایی را در دست تهیه و اجرا دارید؟
در جلسات اخیر هیئت‌مدیره جدید جامعه تاکید زیادی بر ارتقای سطح دانش کارکنان هتل‌ها شده و جامعه مصمم است در زمینه کلیه دروس مرتبط با این صنعت فعالانه انجام وظیفه کند. علاوه‌ براین درصدد است که در بخش استانداردسازی برنامه‌ریزی اصولی و عملی صورت دهد.
• در حال حاضر چه تعداد از هتل‌های کیش عضو جامعه هستند؟
درحال حاضر از مجموع 46 هتل موجود در کیش 43 هتل عضو جامعه هتلداران هستند که به منظور جذب تعداد انگشت شمار واحدهای باقیمانده جهت عضویت در جامعه مذاکرات مفیدی انجام شده و به‌زودی کلیه هتل‌های جزیره عضو "جامعه هتلداران کیش"خواهند شد.
• چه اختیاراتی در جهت رفع کمبودها و مشکلات هتلداران می‌بایست به جامعه تفویض شود؟
از آن‌جایی که امور صنوف توسط تشکل‌های صنفی انجام می‌گیرد، اصلح آنست که درجه‌بندی هتل‌ها، استانداردسازی، تشویق و تنبیه و به طور کلی صدور مجوز فعالیت یا عدم فعالیت هتل توسط جامعه انجام گیرد که صد البته با هماهنگی با سازمان منطقه آزاد کیش و سایر ارگان‌های ذی‌ربط انجام خواهد گرفت.
• تاکنون چه تعداد واحد اقامتی در کیش موفق به دریافت گواهینامه استاندارد از سازمان میراث فرهنگی شده‌اند؟
43 هتل از مجموع 46 هتل موجود در کیش موفق به دریافت گواهینامه کیفیت و استاندارد شده‌اند که در نظر داریم با معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش مذاکره کرده به لحاظ این‌که اکثر اعضا هیئت مدیره از دانش هتلداری و استانداردسازی بهره کافی دارند استانداردسازی به وسیله جامعه هتلداران و با نظارت معاونت گردشگری انجام گیرد که این مهم نیاز به تلاش بسیار داشته و حمایت سازمان را می‌طلبد.
• چه تعداد هتل در کیش در دست ساخت است و به بهره‌برداری خواهد رسید؟
طبق اطلاع برگرفته از روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی درحال حاضر حدود 21 هتل در دست احداث است که امیدواریم تا پایان شش ماهه اول سال 92 به ناوگان مسافر‌پذیری کیش اضافه شوند.
• روند طرح استانداردسازی مراکز اقامتی را در این جزیره چگونه ارزیابی می‌کنید و به نظرتان مشکلات و نواقص این طرح چیست؟
طرح استانداردسازی در کیش شروع خوبی داشت اما به لحاظ عدم حضور مستمر فیزیکی موسسه مسئول و عدم شناخت کافی از شرایط کیش در عمل با چالش مواجه شد. در نهایت نیز برخی هتل‌ها از اجرای این طرح ابراز نارضایتی کرده و هم اکنون تقاضای تجدید درجه‌بندی و استانداردسازی را دارند.
با توجه به این مسئله درصدد اجرای طرحی به منظور استانداردسازی هتل‌ها و مراکز اقامتی هستیم. در این طرح که هم بین‌المللی است، هم ایرانی، اسلامی و کیشی، از متخصصان جامعه هتلداران به منظور اجرایی کردن و رفع نواقص طرح استانداردسازی استفاده خواهیم کرد؛ چرا که این افراد اشراف کافی به مسايل هتلی در کیش دارند. لازم به ذکر است که غالب اعضای جامعه از تخصص و تجربه کافی و وافی در امر دانش هتلداری و ارتباط و تعامل با مسئولان ذی‌ربط برخوردارند.
• دغدغه حال حاضر هتلداران جزیره را چه عواملی می‌دانید؟
تردیدی نیست که دغدغه هتل‌ها به نوعی به شرایط اقتصادی کشور گره خورده است. مشکلاتی از قبیل گرانی بلیط هواپیما، گرانی آب و برق، انرژی، ملزومات و نیز افزایش هزینه‌های جاری هتل که در نتیجه منجر به افزایش نرخ خدمات هتل و گران شدن سفر به کیش می‌شود گرچه در این میان مسئولان سازمان منطقه آزاد کیش تلاش زیادی در رفع برخی از مشکلات از جمله آب و برق انجام داده و می‌دهند.
• و اما با توجه به رکود کنونی گردشگری، چه راهكارهايی می‌تواند صنعت هتلداری را از رکود کنونی خارج کند؟
تا زمانی که در تحریم اقتصادی هستیم مشکلاتی داریم اما در این بُرهه با توجه به این تفاصیل گام نخست و حايز اهمیت که در اکثر کشورها درآمد حاصل از آن در بودجه مملکت نقش حیاتی دارد، "حمایت عملی دولت از صنعت گردشگری" است. اعتقاد بنده بر این است که اگر دولت گردشگری را در قالب "صنعت زوده بازده" قبول دارد پس می‌بایست حمایت‌های لازم را از بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران در جهت فراهم آوردن زیرساخت‌های صنعت محقق سازد. در این صورت است که مردم کیش را به دوبی یا ترکیه و مالزی ترجیح می‌دهند؛ چرا که کیش از نظر امنیت، جاذبه‌های گردشگری، امکانات دریایی، رستوران‌های متنوع و بازارهای بسیار زیبا و اجناس درخور هر بودجه به ویژه دارای آب و هوای ایده‌آل و ساحلی بکر است و این داشته‌ها برای گزینش و ورود گردشگران مسلمان ایرانی و حتی خارجی به این دورازه توریستی جنوب کشور کافی است.
اما گام موثر بعدی که نباید فراموش کرد "خدمات‌رسانی مطلوب به مسافر و گردشگر" است. این مهم که نقش موثری در برگشت و رضایتمندی وی خواهد داشت و تشویق سایرین را در پی دارد باید اولویت کار قرار گیرد. لازم به یادآوری است که هدف نهايى مطرح شده براى فعاليت جامعه، رسيدن به فرهنگ مشترى‌مدارى در سطح استانداردهاى بين‌المللى است که روند رو به رشد اين صنعت بالنده در جزيره زيباى کيش رسيدن به آن را دور از دسترس نمى‌داند .

تقویت بخش بین‌الملل ضروری است

«دور دنیا بدون ویزا» شعار ششمین نمایشگاه خدمات و تجهیزات صنعت گردشگری و هتلداری تهران بود؛ شعاري كه مي‌توانست براي هر شنونده‌اي جالب توجه و كمي قابل‌ تامل باشد!
به نظر مي‌رسيد با انتخاب اين شعار كه توسط يك تيم حرفه‌اي تبليغاتي صورت مي‌گيرد، تمركز براي جذب كشورها و شركت‌هاي خارجي بيش از گذشته باشد اما طبق آمارهاي قبل و بعد از نمايشگاه اگر اين تعداد كمتر از دوره گذشته نباشد بيشتر هم نبود. اگرچه مي‌توان حضور كشورهاي جديدي چون جمهوري آذربايجان در ليست‌ بخش بين‌الملل نمايشگاه را به فال نيك گرفت تا خود مسيري براي ارتقاي اين بخش در دوره‌هاي آتي باشد.
تایلند، جمهوري آذربایجان، ترکیه و مالزی از جمله کشورهایي بودند که وزارت توريسم‌شان در نمايشگاه حضور فعالي داشتند. از كشور تركيه كه سابقه حضور در كليه دوره‌ها را دارد تا جمهوري آذربايجاني كه اولين حضورش در ايران را تجربه كرد. اين در حالي است كه غرفه تايلند نيز به عنوان شلوغ‌ترين غرفه بخش بين‌الملل با شعار هميشگي خود با عنوان «سرزمين لبخندها» در طول برگزاری نمایشگاه از بازديدكنندگان به نحو شايسته‌اي استقبال به عمل ‌آورد.


مشخص نبودن زمان برگزاري نمايشگاه؛ بزرگ‌ترين ضعف
احمت ياكوپ اركليچ، مدير رايزني فرهنگي و گردشگري سفارت تركيه در ايران نيز روند برگزاري نمايشگاه‌ها در ايران را رضايت‌بخش توصيف كرد و در خصوص ايرادات ديده شده در اين دوره از نمايشگاه، گفت: تغييرات رخ داده در تاريخ برگزاري نمايشگاه و مشخص نبودن زمان دقيق اين رويداد بين‌المللي گردشگري يكي از بزرگ‌ترين ضعف‌هاي نمايشگاه‌ تهران بوده اين در حالي است كه اگر مسوولان طوري برنامه‌ريزي مي‌كردند كه روزهاي برگزاري نمايشگاه به تعطيلات آخر هفته مرتبط مي‌شد، مي‌توانست نتايج بهتري در بر داشته باشد.
وي برگزاري هر چه بهتر نمايشگاه‌ها در ايران با استفاده از تجارب كشورهاي دنيا را يادآور شد و افزود: مجريان برگزاركننده نمايشگاه‌ها در ايران بد نيست نمايشگا‌ه‌هاي خود را با نمونه‌هاي مشابه و موفق در سطح دنيا از جمله ITB آلمان مقايسه كرده و ضمن بهره‌گيري از نقاط مثبت آن‌ها، نسبت به برطرف كردن ايرادات خود اقدام كنند. هم‌چنين در تركيه نيز نمايشگاه‌هاي تراول ازمير و اميت مي‌تواند مدنظر برگزاركنندگان قرار بگيرد.
حضور چهار كشور در نمايشگاه بين‌المللي كافي نيست
وي با يادآوري حضور شركت‌كنندگان جديدي چون آذربايجان در بخش بين‌الملل، حضور كشورهاي خارجي در نمايشگاه بين‌المللي گردشگري و هتلداري تهران را كافي ندانست و ادامه داد: كشورهاي خارجي كه در نمايشگاه‌هاي تركيه حضور مي‌يابند، گاها به يكصد كشور مي‌رسد اما در ايران اين تعداد محدود به چهار كشور است. در اين زمينه بهتر است كشورهاي ميهمان با انجام كار مشترك به عنوان ميزبان مطرح شوند كه در رونق نمايشگاه نيز موثر خواهد بود.
وي با بيان اين‌كه نمايشگاه تهران در ميان ديگر نمايشگا‌ه‌هاي كشور از پتانسيل بهتري برخوردار است، اظهار داشت: هر كدام از نمايشگاه‌ها از ظرفيت‌هاي خوبي برخوردار هستند. نمايشگاه كيش فضا و زمينش خوب است اما جمعيت كمي دارد. نمايشگاه‌هاي مشهد و شيراز نيز به عنوان شهرهاي توريستي ايران پتانسيل‌هاي خوبي دارند اما تهران به جهت اين‌كه پايتخت است، سازماندهي‌هاي صورت گرفته در آن دقيق‌تر و بهتر انجام مي‌پذيرد و به اين دليل است كه شايد بتوانيم بگوييم نمايشگاه تهران ظرفيت تبديل شدن به نمايشگاه مرجع را دارد.
وي در پايان با اشاره به حضور شش دوره متوالي در نمايشگاه گردشگري و هتلداري تهران افزود: جاي بسي خوشحالي است كه توانستيم بار ديگر با حضور در صحنه، با بازديدكنندگان به صورت مستقيم ارتباط برقرار كنيم و با ارايه بروشورهاي خود به علاقه‌مندان در معرفي كشور خود كوشا باشيم.

حضور موفقی داشتیم
هومر برقاني، نماينده بازاريابي نهاد گردشگري تايلند هم با اشاره به حضور سه دوره پیاپی تایلند به مدت سه سال در نمایشگاه‌های هتلداری و گردشگری ایران حضور تایلند در این دوره از نمایشگاه‌های هتلداری و گردشگری تهران را نسبت به دوره‌های پیش بسیار موفق و موثر عنوان کرد و گفت: خوشبختانه گردشگری تایلند توانست در ششمین دوره از نمایشگاه‌های هتلداری و گردشگری تهران حضور موفق و رضایت‌بخشی را از خود به گردشگران و عموم ایرانیان عرضه کند.
وی با اشاره به این‌که غرفه تایلند در این دوره از نمایشگاه‌های گردشگری و هتلداری تهران توانست حضور قدرتمندتری را از خود به نمایش بگذارد، تصریح کرد: با مشارکت بخش خصوصی در عرصه صنایع دستی و نیز تركيبی از ظرفیت‌های تاريخي، فرهنگی و گردشگری توانستیم بازخورد خوبی را به لحاظ جذب شمار بازدیدکننده به دست آوریم که در قیاس با نمایشگاه‌هایی که تاکنون شرکت کرده بودیم، بسیار رضایت‌بخش و موفقیت‌آمیز بود.
نواقص و راهکارهای جذب چیست؟
برقانی با اشاره به حضور تنها چهار شركت خارجي در نمایشگاه تهران حضور بخش بین‌الملل را در این دوره از نمایشگاه ضعیف ارزیابی کرد و گفت: با توجه به پتانسیل خوب نمایشگاه تهران انتظار این بود که حضور بهتری را در بخش بین‌الملل شاهد باشیم اما این انتظار محقق نشد.
متاسفانه آن‌چه در این میان باید اذعان کرد وجود مشکلات و نواقصی است که عمده‌ترین آن را باید " در ارايه راهكارها و بسترسازي‌‌ها" برشمرد.
نماينده بازاريابي نهاد گردشگري تايلند معتقد است: بازاريابي مطلوب، ايجاد تسهيلات مناسب‌تر و نیز ارايه بحث آماري و تخصصي نمایشگاه‌ها به بخش بین‌الملل، کمک شایان توجهی به جذب بیش‌تر این بخش جهت حضور در نمايشگاه‌های صنعت گردشگری و هتلداری کشور خواهد کرد. آماری که با ارايه اطلاعاتی از قبیل (تعداد بازدیدکننده عمومی، بازدیدکننده تخصصی و نیز گروه‌های سنی آنان) عامل مهمی در جهت مجاب ساختن بخش بین‌الملل برای حضور در نمایشگاه‌های داخلی است. متاسفانه ضعف و فقدان اطلاعات آماری در صنعت نمایشگاهی کشور به وضوح مشهود است و نیازمند تدبیری اساسی است.
وی افزود: مجريان نمايشگاهی با ايجاد كارگروه‌هایی تخصصی و استفاده از نيروهاي جوان و تحصیلکرده می‌توانند گام موثری در تقویت حوزه اجرایی نمايشگاه‌های داخلی و نیز تبلیغ و کارآمد کردن بخش بین‌الملل نمایشگاه بردارند.
وی برای قوت‌ بخشیدن در بخش بین‌الملل پیشنهاد داد: یکی از ابزارهای موفقیت برای جذب بخش‌های مختلف گردشگری در نمایشگاه‌ها، بهره‌برداری از بازاريابان متخصص با برخورداری از اعتبارات و ارتباطات خوب در سطح بین‌الملل است که بدون شک در تقویت حضور در بخش بین‌الملل نمايشگاه اثربخش خواهد بود.
بخش ارزي و ريالي حذف شود
نماينده بازاريابي نهاد گردشگري تايلند در ادامه همسان‌سازی قیمت‌ بخش بین‌الملل با بخش داخلی و حذف بخش ارزي و ريالي را از عوامل اثربخش در ترغیب بخش بین‌الملل به حضور در نمایشگاه‌های داخلی برشمرد و در این رابطه توضیح داد: در حال حاضر هزینه‌هایی که شرکت‌های خارجی برای حضور در بخش بین‌الملل نمایشگاه‌های هتلداری و گردشگری کشور باید بپردازند، تقریبا 20 برابر يك شركت‌كننده داخلي است. اين هزینه مانعی دست و پاگیر در جهت حضور پربار بخش بین‌الملل خواهد بود و تعدیل آن بی‌تردید در جذب بخش بین‌الملل تاثیرگذار خواهد بود.
وی یکی دیگر از مشکلات نمایشگاه‌های داخلی را ناهماهنگی و ضعف در تبادل ارتباطات و هماهنگی عنوان كرد و گفت: متاسفانه در این دوره از نمایشگاه شاهد ناهماهنگی بين كارگروه‌هاي جذب‌كننده با برگزاركنندگان اصلي در جذب شرکت‌ها برای حضور در بخش داخلی و بین‌الملل نمایشگاه بوديم.
برقانی با اشاره به برنامه حضور تایلند در هفتمین دوره از نمایشگاه‌های صنعت گردشگری و هتلداری تهران هدف اصلي وزارت گردشگری تایلند را تمركز بر قابلیت جذب خانواده‌ها، قشر عموم و نیز تغيير نگاه ایرانیان به گردشگری تايلند برشمرد و اذعان داشت: برآنیم تا گردشگري خانواده را از حالت سنتي خارج کرده و مسيرهاي جديد گردشگری را به علاقمندان این عرصه در ایران معرفی کنیم.

اولين حضور
باگي آقايف، نماينده شركت توريستي و جهانگردي هجاست تراول (HICAZ TRAVEL)جمهوري آذربايجان با ابراز خرسندي از اولين دوره حضور آذربايجان در نمايشگاه بين‌المللي گردشگري و هتلداري تهران گفت: شركت در نمايشگاه فوق تجربه‌اي خوبي را براي كشور ما كه در حال حاضر به عنوان كشور استقلال يافته در دنيا شناخته مي‌شود، رقم زد.
وي با اشاره به گسترش مراكز تفريحي و هتلداري در شهرهاي لنكران، شَكي، شاماخي، ماسالي و گنجه اظهار داشت: صنعت گردشگري جمهوري آذربايجان در حال حاضر به آن توانمندي لازم دست پيدا كرده كه در نمايشگاه‌هاي بين‌المللي همچون تهران حضور پيدا كند و بازاريابي‌هاي لازم را جهت شناساندن ظرفيت‌ها و جذب گردشگر صورت دهد.
آقايف با بيان اين‌كه كشور ما در برگزاري نمايشگاه‌ها داراي پيشينه قوي نيست، ادامه داد: با حضور در نمايشگاه‌هاي ايران كه داراي تجربه‌هاي فراواني در اين زمينه است، مي‌توانيم در ترتيب دادن اين مهم در آذربايجان موفق عمل كنيم. زماني كه كشور ما زير سلطه جماهير شوروي بود توانايي برگزاري نمايشگاه‌هاي مستقل و يا شركت در نمايشگاه‌هاي بين‌المللي را نداشتيم اما خوشحاليم كه در شرايط كنوني غرفه كاملي را در كشور ايران در اختيار داريم.
وي گفت: همزمان با برگزاري اين نمايشگاه، از نمايشگاه‌هاي ديگري نيز كه در سالن‌هاي مختلف در حال برگزاري بود بازديد به عمل آورديم و برخي از ميهمانان ما كه براي اولين بار به ايران سفر مي‌كردند، پيشرفت ايران در برگزاري نمايشگاه را در اين حد تصور نمي‌كردند.
تبليغات سوء دشمنان خنثي شد
نماينده شركت توريستي و جهانگردي هجاست تراول با انتقاد از تبليغات منفي رسانه‌هاي خارجي عليه ايران، خاطرنشان كرد: با حضور معاون وزير و نمايندگان وزارت جهانگردي كشور آذربايجان و آشنايي با ظرفيت‌هاي ايران در كليه صنايع از جمله صنعت گردشگري، تمامي تبليغات سوء كشورهاي خارجي بر ضد ايران خنثي شد.
وي در پايان ابراز اميدواري كرد در آينده نه تنها در حوزه گردشگري بلكه در ديگر صنايع و حوزه‌هاي ديگر حضور پررنگ‌تري در ايران داشته باشيم.

گردش كارت، گامی در حمايت از اقامت

طرح جديد باشگاه گردشگري ايرانيان و بانك گردشگري رونمايي شد


اين روزها كمبود تسهيلات براي سفر، عدم سهولت در ارايه خدمات گردشگری و از همه مهم‌تر فقدان دسترسي مطلوب به اطلاعاتی جامع از خدمات مناسب و استاندارد گردشگری از دغدغه‌ و بیم‌هایی است كه در بحث سفر و توسعه گردشگری داخلی و بین‌المللی بر آن تاكيد و از عوامل عمده حذف اقامت در سفر از سبد خانوارهای ایرانی عنوان می‌‎شود. کمبودهایی که لزوم فراهم‌آوری طرح‌هایی برای ماندگاری اقامت در سبد سفر را ضرورت می‌بخشد.
رونمایی از طرح مشترک باشگاه گردشگری ایرانیان و بانک گردشگری با نام "گردش کارت" که در ششمین نمايشگاه خدمات و تجهيزات صنعت گردشگري و هتلداري تهران به علاقمندان عرصه سفر و گردشگري ارايه شد، اتفاقی بود که در شرایط کنونی می‌توان آن را نویدی برای ایجاد انگیزه و ترغیب به سفر و گردشگری و گامی در جهت رفع بیم‌ها و دغدغه‌های کنونی فعالان عرصه خدمات گردشگری به ویژه عرصه خدمات اقامتی و حمایت از عدم حذف اقامت در سفر برشمرد.

گردش کارت گامی در تسهیل ارايه خدمات گردشگری
در نخستين روز از نمايشگاه خدمات و تجهیزات صنعت گردشگری و هتلداری تهران که 8 تا 11 بهمن ماه در محل دايمي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي تهران برپا شد، جديدترين و نخستين محصول مشترك بانك گردشگري و باشگاه گردشگري ايرانيان با نام "گردش كارت" در عرصه توسعه و تسهیل سفر معرفی شد.
محسن صفرزاده، مدیر عامل باشگاه گردشگری ایرانیان در مراسم رونمایی از گردش کارت، این محصول مشترک را گامی در تحقق هدف آسان‌سازي سفر و تسهيل در ارايه خدمات گردشگري برشمرد و بر مزیت‌های برخورداری و نیز قابلیت‌های آن در ارايه تسهیلات سفر و گردشگری تاکید کرد.
صفرزاده در این رابطه گفت: گردش کارت با برخورداری از کلیه قابلیت‌ها و مزیت‌های موجود در كارت‌هاي بانكي، امکان دسترسي به مجموعه‌ای از مراكز رفاهي، اقامتي و خدمات گردشگری را با تخفيف براي دارندگان خود میسر می‌سازد.
وی تشریح کرد: دارندگان این کارت با اتصال به حساب بانکی خود علاوه بر برخورداری از كليه خدمات بانكداري می‌توانند از تخفیفات ارايه‌دهندگان خدمات مسافرتی و گردشگری طرف قرارداد با باشگاه گردشگری ایرانیان در هشت حوزه تورهای ایرانگردی، خارجی، طبیعت‌گردی، زیارتی، رزرواسیون و فروش بلیت هواپیما، بلیت اتوبوس بین شهری، بلیت قطار و نیز رزرواسیون هتل استفاده كنند.
صفرزاده افزود: دارندگان گردش کارت در مجموعه‌های طرف قرارداد با باشگاه گردشگري ايرانيان نياز به استفاده از كارت ديگري ندارند و ﺑﺎ همين ﮐﺎرت ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻃﺮﯾﻖ دﺳﺘﮕﺎه‌هاي ﮐﺎرت‌ﺧﻮان (‌POS‌) ﺑﺎﺷﮕﺎه ﮔﺮدﺷﮕﺮی اﯾﺮاﻧﯿﺎن مستقر در ﻣﺮاﮐﺰ پذيرنده این باشگاه در ﺳﺮاﺳﺮ ﮐﺸﻮر، ﺳﺮوﯾﺲ و خدمت ﻣﻮردﻧﻈﺮ ﺧﻮد را گاه تا سقف 30 درصد تخفیف دریافت و اﻣﺘﯿﺎز ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪ.

اقامت از سبد هزينه خانوار حذف نمي‌شود
صفرزاده با اشاره به سه سطح فيروزه‌اي، نقره‌اي و طلايي که سطوح عضویت در باشگاه را شامل می‌شود، مزیت‌های برخورداري از گردش كارت را هم ردیف با مزیت‌های سطح نقره‌ای عضویت در باشگاه عنوان و تشریح کرد: دارندگان این کارت به ازای هر 100 هزار تومان خرید از دستگاه‌های کارت خوان باشگاه گردشگری ایرانیان 10 امتیاز به دست می‌آورند و خواهند توانست از جوایز نقدی، خدمات رايگان مشاوره تخصصی برنامه‌ريزي سفر و انتخاب بهترين تورها توسط مشاوران با تجربه شرکت برخوردار شوند.
علاوه براین که دریافت وام سفر تا سقف سه میلیون تومان و امکان شرکت در سطوح مختلف قرعه‌کشی جشنواره‌های فصلی باشگاه به تناسب امتیازات دریافتی را برای دارندگان خود تسهیل می‌کند.
مدیر عامل باشگاه گردشگری ایرانیان در ادامه بهره‌مندی از مزیت‌های گردش کارت را ارزش افزوده‌ای برای متقاضیان خدمات گردشگری برشمرد و تصریح کرد: این ارزش افزوده با توجه به گراني هزينه‌هاي سفر و اقامت در شرايط اقتصادي کنوني بی‌تردید حمایتی در جهت جلوگیری از حذف اقامت در سبد سفر خانوارها خواهد بود.

همه مراکز اقامتی مي‌توانند به شبکه پذيرندگان باشگاه بپيوندند
در حال حاضر تعداد 18 هتل پنج ستاره كه غالب آنان جزو گروه‌هاي هتلي شناخته شده كشور به شمار می‌روند، در زمره مجموعه‌هاي اقامتي طرف قرارداد با اين مجموعه هستند. علاوه بر آن 28 هتل چهارستاره، 39 هتل سه ستاره و 116 ميهمان‌سراي ايرانگردي در سراسر كشور از مراكز پذيرنده‌اي هستند كه دارندگان كارت‌هاي اين باشگاه مي‌توانند براي استفاده از خدمات اقامتي آن‌ها از تخفیفات 13 تا 15 درصدی این کارت بهره‌برداري كنند.
صفرزاده با اشاره به این‌ تعداد از مراکز اقامتی در شبکه کارگزاران که غالب آن‌ها در قالب هتل‌هاي زنجيره‌اي و استاندارد به صورت گروهي اداره مي‌شود، در پاسخ به اين سوال كه آيا هتل‌ها و ساير مراكز اقامتي نيز به صورت انفرادي مي‌توانند به شبكه پذيرندگان باشگاه بپيوندند، تصریح کرد: ممانعتي براي پيوستن مراكز اقامتي به باشگاه وجود ندارد و علاوه بر گروه‌هاي هتلي، امكان پيوستن کلیه مراکز اقامتی مشروط بر اين‌كه موفق به احراز شرايط و استاندارد مقرر در باشگاه شوند میسر است.

کارگزاران برای ارايه مطلوب خدمات ارزیابی می‌شوند
مدير عامل باشگاه گردشگري ايرانيان خاطر نشان کرد: باشگاه با فراهم آوردن فضایی منسجم، امکان برقراری ارتباط و اتصال متقاضیان خدمات گردشگری باشگاه به شبكه‌ای از ارايه‌دهندگان خدمات معتبر و استاندارد گردشگری را میسر می‌کند که پیش از ارايه تخفیفات و تسهیلات اقتصادی مهم‌ترين مزيت عضويت در باشگاه و استفاده از گردش كارت است. وي با تاکید بر این‌که هدف باشگاه گزینش مراکز پذیرنده‌ای است که قابلیت ارايه خدمات مطلوب و استاندارد گردشگری را به متقاضیان داشته باشد، تصریح کرد: ارايه‌دهندگان خدمات گردشگری از جمله هتل‌ها و مراکز اقامتی پیش از پیوستن به شبکه کارگزاران باشگاه و قبل از عقد قرارداد با آن مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌گیرند.
وی توضیح داد: در باشگاه كتابچه‌ استانداردي تعريف شده است كه امتيازبندي آن بر مبنای 100 است. اگر مراكز متقاضي بتوانند70 امتياز از 100 امتیاز پیش‌بینی شده را به دست آورند مي‌توانند به شبكه پذيرندگان باشگاه بپيوندند.
مدیر عامل باشگاه گردشگری ایرانیان با تاكيد بر اين‌كه این استاندارد از طريق باشگاه در اختيار متقاضيان پذيرش در شبکه كارگزاران قرار می‌گیرد، تصریح کرد: اين دستورالعمل استاندارد هشت فصل دارد كه متقاضيان از اعتبارات و شرایط مالي گرفته تا حسن شهرت و فاکتورهایی از جمله استاندارهای فیزیکی، مدارک، گواهینامه‌ها و ... گزينش مي‌كند .
وی همچنین تصریح کرد: این نظارت و ارزیابی پس از عقد قرارداد نیز ادامه خواهد داشت و براساس این سنجش مراكزي كه بتوانند سطح امتيازات خود را افزایش دهند، مورد تشويق قرار می‌گیرند اما در صورت افت امتياز باشگاه با آنان قطع همكاري خواهد کرد.
صفرزاده ارايه تقدیرنامه و دریافت جوایزی نفیس به صورت فصلی را از موارد تشویق هتل‌هایی برشمرد که موفق به افزایش سطح امتیازات خود شده‌اند.

گسترش شبکه کارگزاران هدف ماست
صفرزاده در ادامه با اشاره به عضویت 50 هزار نفر در باشگاه تاکنون تصریح کرد: بودجه‌ای که تا سال آینده برای عضوپذیری در باشگاه پیش‌بینی شده تا 120 هزار نفر تخمین زده شده است.
وی با تاکید بر این که افق باشگاه عضویت تمامی ايرانيان در این مرکز خرید است، اذعان داشت: باشگاه با ايجاد فضاي مجازي و واقعي ما بين ارايه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان خدمات گردشگري و فراهم آوردن بستری برای اطلاع‌رساني گسترده و به موقع به متقاضيان و ارايه‌دهندگان خدمات گردشگري، پنجره‌ و ويتريني براي عرضه و معرفي خدمات شركت‌هاي گروه و عضو شبکه کارگزاران باشگاه است.
صفرزاده همچنین با اعلام اين‌كه توسعه شبكه كارگزاران و پذیرندگان در سراسر كشور و ارايه دیگر طرح‌های مشترك با همكاري بانك گردشكري در حوزه وفاداري مشتريان از برنامه‌هاي آینده این باشگاه است، تاکید کرد: باشگاه با هدف بهره‌مندی کلیه ارايه‌دهندگان خدمات گردشگری در سراسر کشور از امکان معرفی و عرضه خدمات خود در این مرکز خرید در تلاش است تا با همکاری بانک گردشگری در شهرستان‌هایی که این بانک حضور دارد، مراكز معتبر خدمات سفر و گردشگری را شناسايي کرده و با این حضور فعال فضایی را برای ایجاد بازار رقابتي در خدمات گردشگري و ايجاد فرصت حق انتخاب براي متقاضيان خدمات گردشگري مهیا کند.



جاهای خالی را پرکنیم

روسای تشکل‌های صنفی هتلداری کشور از فقدان‌های نمایشگاهی می گویند

سهیلا رئوف

نمایشگاه‌های‌ تخصصی گردشگری و هتلداری بی‌تردید محل تلاقی و گردهمایی تجارب و تجارت میان صنوف فعال در این صنعت گسترده گردشگری است که به جرات می‌توان صنف هتلداری را در زمره این صنوف فعال قرار داد. بدیهی است که در رهگذار این تلاقی و حضور صنوف گردشگری مزایایی نصیب هتلداران می‌شود که تقویت و گسترش روابط تجاری و اقتصادی و کسب فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری از جمله آن‌هاست و به جرات می‌توان گفت جوامع و اتحادیه‌ها در حضور و بهره‌برداری هتلداران از این گردهمایی صنفی هتلداران نقش درخور توجهی دارند.
جوامع و اتحادیه‌های هتلداری در اجراي قانون توسعه صنعت گردشگری و به منظور ایفای وظایف خود براساس آيين‌نامه ايجاد، اصلاح، تكميل و درجه‌بندي نرخ‌گذاري و نظارت بر تاسيسات گردشگري موظف به ايجاد، تحكيم و گسترش اصول همكاري بين افراد صنف، بهبود وضع اقتصادي، رونق گردشگري و تسهيل روابط افراد صنفي با موسسات دولتي و خصوصي‌اند و تردیدی نیست که عرصه نمایشگاه از بسترهایی خواهد بود که تحقق این امور محوله را تسهیل و امکان‌پذیر خواهد ساخت و این تشکل‌ها را در زمره اصلی‌ترین موتورهای محرکه صنف هتلداری جهت حضور در نمایشگاه‌های گردشگری و هتلداری قرار می‌دهد. در این مجال با جمعی از روسای اتحادیه‌ها و جوامع هتلداری کشور درباره این‌که چقدر این تشکل‌ها در حضور نمایشگاهی سهم دارند و چه مشکلات و بایدها و نبایدهایی در عرصه نمایشگاهی پیش روی صنف است، به گفت‌وگو نشستیم که حاصل آن را در ذیل می‌خوانید:
مشکلات مانع حضور می‌شود

محمد قانعی
ریاست اتحادیه هتلداران خراسان رضوی
هتل‌ها و تشکل‌های هتلداری همواره حضور در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی را چه در قالب شرکت در نمایشگاه و چه در قالب بازدیدکننده به عنوان فرصتی مناسب جهت آشنایی با اطلاعات و دستاوردهای روز این صنعت، برآورد عملکرد سایر فعالان گردشگری و بازاریابی و برقراری ارتباط با مخاطبان و مشتریان مغتنم دانسته‌اند.
بدون‌شک حضور این مجموعه به ویژه در نمایشگاه‌های خارجی سبب معرفی پتانسیل‌های بالای واحدهای اقامتی کشور و جذب میهمانان ورودی خواهد شد اما مشکلات متعدد این صنعت از یک سو و افزایش قابل ملاحظه هزینه‌های جاری هتل‌ها که کاهش درآمدهای سالیانه و در مواردی بیلان عملکرد مالی منفی آن‌ها را درپی داشته است از دیگر سو، در کنار رکورد نسبی این صنعت سبب شده انگیزه‌های هتلداران جهت حضور در نمایشگاه‌ها به شکل غرفه‌دار کاهش یابد و فعالان این صنف صرفا به بازدید از این نمایشگاه‌ها اکتفا کنند.
بدیهی است چنان‌چه دستگاه‌های دولتی متولی امر با حمایت‌های مادی و معنوی (در قالب ارائه فضای مناسب و یا تسهیلات ویزه نمایشگاهی) زمینه حضور این بخش را حتی به صورت حضور گروهی به ویژه در نمایشگاه‌های خارج از کشور فراهم کنند، فواید و نتایج مثبت آن‌چه در دوره کوتاه مدت و چه در درازمدت در رونق صنعت گردشگری کشور و درنهایت رونق اقتصادی ایران اسلامی آشکار خواهد شد.
در عرصه نمایشگاهی ضعیف عمل کرده‌ایم

حمید سجادیان
ریاست جامعه هتلداران فارس و مدیر هتل جام جم شیراز
نمایشگاه از عرصه‌های حضوری است که توانمندی هر صنعتی در آن به محک گذارده می‌شود و در این میان بهره‌گیری از جایگاه و توان تشکل‌های صنفی بدون تردید در تقویت و توسعه حضور فعالان صنعت در نمایشگاه و ارايه کامل توانمندی‌های آن موثر و سازنده است.
در حال حاضر یکی از فاکتورهایی را که می‌توان به شمار دلایل ضعف حضور کمی و کیفی نمایشگاه‌های عرصه هتلداری و گردشگری در کشور افزود و بدان معترف بود، کاستی عملکرد تشکل‌های صنفی در راستای تحقق این مهم است. متاسفانه تاکنون در عرصه نمایشگاهی حضور فعالی را از جوامع هتلداری شاهد نبوده و این بازوان اجرایی صنف هتلداری آن‌گونه که باید از ظرفیت‌های و توانمندی‌های خود در جهت ارتقای حضور کمی و کیفی هتلداران در نمایشگاه‌های گردشگری استفاده نکرده و به جرات می‌توان گفت در عرصه نمایشگاهی ضعیف عمل کرده‌ایم.
بی‌تردید نمایشگاه بستری است که هتلداران با توجه به نوع سرمایه‌گذاری و عملکرد خود که مستلزم سرمایه‌ای کلان و صرف وقت فراوان جهت ارايه مطلوب خدمات است، می‌توانند با در اختیار داشتن فرصت دسترسی مستقیم به مشتریان بالقوه جهت معرفی و تبلیغ خدمات و هم‌چنين بسط تعاملات خود، حداکثر بهره‌برداری را داشته باشند اما تحقق این مهم مشروط به این است که بستر لازم جهت حضور در نمایشگاه فراهم شود. گرچه گام‌هایی در عرصه نمایشگاهی صنعت هتلداری و گردشگری برداشته شده که لازم است اما کافی نیست و باید معترف به عدم بستر مناسب جهت این حضور و بهره‌برداری حداکثری در شرایط کنونی بود.

جایگاه صنعت را دریابیم
یکی از دلایل عمده کم‌رمقی حضور صنف هتلداری در نمایشگاه‌های داخلی گردشگری را باید بی‌انگیزگی این صنف عنوان کرد که به دنبال لاینحل ماندن مشکلات صنف هتلداری روز به روز قوت بیش‌تری می‌گیرد. متاسفانه در حال حاضر مشکلاتی گریبان صنف هتلداری را گرفته که با تداوم روند عدم تحول نگرش مسئولان نسبت به گردشگری و مهجوریت صنف هتلداری، هم‌چنان بر قوت خود باقی و روز به روز نیز بر شمار آنان افزوده‌تر می‌شود. در این شرایط بدیهی است که رمق و انگیزه‌ هتلداران و سرمایه‌گذاران برای فعالیت و حضور در عرصه‌هایی از جمله نمایشگاه‌های صنعت از میان برداشته می‌شود.
در این‌جا نقش و جایگاه تشکل‌های صنفی در ایجاد تعامل موثر میان صنف هتلداری در کشور و احقاق حقوق آنان قوت می‌گیرد و اهمیت می‌یابد. جوامع و اتحادیه به عنوان حامیان حقوقی صنف هتلداری قادر خواهند بود که با رایزنی و تعامل مسئولان و دست‌اندرکاران عرصه گردشگری و نیز با طرح و بیان مستمر و پیگیر مسایل و مشکلات، توجه دولت و مسئولان را به اهمیت صنف هتلداری و جایگاه آن در اشتغال‌زایی معطوف کرده و نگاه مثبت مسئولان کشور به امر گردشگری را برانگیزانند. بی‌تردید این تشکل‌های صنفی به منظور تحول نگرش مسئولان، ایجاد نگاه مثبت آن‌ها نسبت به گردشگری و درک جایگاه واقعی هتلداری به عنوان یک صنعت بزرگ خدماتی و نقش آن در ارزآوری و اشتغال‌زایی، موظفند از توان اجرایی خود به بهترین صورت بهره‌برداری کنند اما این مهم تاکنون میسر نشده است. آن‌چه در پایان اذعان کرد، این است که اگر نوع نگاه به صنعت و صنف هتلداری دگرگون و مشکلات دیگر ارکان گردشگری از جمله سوخت در بخش حمل و نقل و .... برداشته شود، مشکلات پیش‌روی صنعت هتلداری نیز برداشته و بی‌تردید حضور توانمندتری از صنف هتلداری در نمایشگاه‌های این صنعت شاهد خواهیم بود.
اختیار قانونی تشکل‌ها مصوب شود

سید علی معین‌زاده
ریاست انجمن هتلداران کرمان
بدون تردید یک حضور موفق نمایشگاهی منوط به صرف هزینه مناسب در جهت بازدهی مطلوب است. با توجه به این‌که نمایشگاه بستری هزینه‌بر است و تشکل‌های صنفی هتلداری در جهت تقویت حضور این صنف گردشگری در عرصه نمایشگاهی بی‌تردید تاثیرگذارند، نکته‌ای که نباید ازآن غافل بود این است که تشکل‌ها در صورتی قادر به ایفای این نقش به نحو مطلوب خواهند بود كه از نظر قانونی اختیارات و توان عملیاتی و اجرایی لازم به آنان ایفاد شود.
بر این اساس یکی از اقدامات ضروری در این زمینه "تصویب ماده 25 آيين‌نامه ايجاد، اصلاح، تكميل، درجه‌بندي، نرخ‌گذاري و نظارت بر تاسيسات گردشگري" جهت برخورداری از حدود قانونی از جمله تعیین بودجه‌ای مشخص برای این نمایندگان حقوقی به منظور حمایت همه جانبه از صنف هتلداری است.

نمایشگاه موضوعی تعریف و ثبت کنیم

خسرو ایرانپور
دبیر کل جامعه هتلداران ایران
از مهم‌ترین اقدامات و حرکت‌های سازنده‌ای که موفقیت‌ نمایشگاهی صنعت گردشگری و هتلداری را رقم می‌زند، تعریف و تثبیت دو نمایشگاه مرجع بین‌المللی با تکیه بر دو موضوع محوری "جاذبه‌ها‌" و "صنایع وابسته‌" در صنعت گردشگری است. تحقق این حرکت، با فراهم آوردن بستر اجرایی لازم جهت برنامه‌ریزی اصولی، تصمیم‌گیری مناسب و صدالبته اطلاع‌رسانی به موقع، حضور تمامی فعالان صنفی مجموعه گسترده گردشگری به ویژه صنف هتلدارای را در عرصه نمایشگاهی استمرار خواهد بخشید. تعریف و ثبت نمایشگاه به لحاظ موضوعی با تجمیع توانمندی کلیه ارکان صنعت، پرهیز از یکنواختی، عدم‌ تنوع و بازدهی مناسب و اتلاف هزینه را که متاسفانه در حال حاضر از معضلات نمایشگاه‌های داخلی کشور به شمار می‌روند، مرتفع می‌کند و ارتقای سطح کیفی و نیز انجام بازاریابی موفق در نمایشگاه‌های گردشگری و هتلداری بین‌المللی داخلی را به دنبال خواهد داشت؛ مشابه آن‌چه ترکیه، سوریه و امارات به انجام رسانده‌اند و به موفقیت‌های چشمگیری در صنعت نمایشگاهی دست یافته‌اند.
ناگفته پیداست که حضور در بخش بین‌الملل نمایشگاه‌های گردشگری داخلی نیز با برآورده شدن این حرکت منسجم و ورود این نمایشگاه‌ها به تقویم‌های بین‌المللی قوت بیش‌تری خواهد گرفت. ضمن اين‌كه سبب مي‌گردد، ساير کشورها نیز به حضور مستمر در نمایشگاه‌های بین‌المللی گردشگری ایران، ترغیب و پایبند شوند. البته نباید از فاکتور "زمان" در برگزاری موفق نمایشگاه‌های هتلداری غافل بود؛ فاکتور مهمی که صنف هتلداران را به حضور در نمایشگاه ترغیب یا از حضور در آن نفی می‌کند و این مسئله با توجه به فصلی بودن غالب هتل‌های کشور و در نظر داشتن ایام پیک و غیرپیک فعالیت هتلداران از اهمیت درخور توجهی برخوردار است.

موفقیت در صورت انسجام محقق می‌شود
صنعت گردشگری یک کل به هم پیوسته و منسجم است و غیر از این را نمی‌توان متصور بود. آن‌چه در جهت موفقیت عرصه نمایشگاهی کشور در سطح داخلی و بین‌المللی بايد در نظر داشت این است که تمامی صنوف و دست‌اندرکاران فعال در ارکان گردشگری (چه بخش دولتی و چه خصوصی) می‌بایست به موازات و هم راستا با یکدیگر در نمایشگاه‌ها حضور یابند.
به جرات می‌توان گفت تشکل‌های کشوری به عنوان متولیان بخش خصوصی در صورتی موفق عمل خواهند کرد که حضورشان در کنار نهادهای و دستگاه‌های اجرایی دولتی تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز عرصه گردشگری از جمله سازمان میراث فرهنگی و وزارت امور خارجه و نیز سایر ارکان مهم گردشگری از جمله هتلداران و دفاتر خدمات مسافرتی درقالب یک کل منسجم محقق شود.
مهم‌ترین مزیت یکپارچگی و تمرکز حضور کلیه ارکان پیکره گردشگری در نمایشگاه‌های گردشگری و هتلداری، دست‌یابی به بازاریابی موفق در نمایشگاه است. بی‌تردید حضور کلیه ارکان در نمایشگاه جهت بهره‌مندی مطلوب از فرصت‌های سرمایه‌گذاری، فروش و عقد قراردادهای تجاری و بازرگانی نقطه ابهامی را باقی نخواهد گذاشت؛ زیرا با این تجمیع در صورت بروز هر گونه مشکل و ابهام برای متقاضیان و مشتریان، بستر برای پاسخگویی مطلوب به آنان مهیا خواهد بود.
بدون شک اگر تمامی ارکان گردشگری در قالب یک کل و پیکره به هم پیوسته و واحد، با انسجام و هماهنگی پیش روند، ارتقای گردشگری در تمامی عرصه‌ها از جمله نمایشگاه‌های این صنعت تسریع و در نتیجه دستیابی به افق چشم‌انداز صنعت گردشگری برای ورود بیست میلیون گردشگر محقق خواهد شد. البته باید گفت که دستیابی به این یکپارچگی روش پیچیده‌ای نیست و با یک تغییر نگرش و رویکرد عملی خواهد شد.
امکان حضور برای همه به شرط تجمیع!

عبدالحمید حرمتی
ریاست اتحادیه هتلداران خوزستان و مدیر هتل پرشیای اهواز
تردیدی نیست که نقش و تعامل تشکل‌های صنفی (جوامع و اتحادیه‌ها) در تقویت پیکره نمایشگاه‌ها تاثیرگذار است. یکی از عرصه‌هایی که می‌توان از وجود و توان عملیاتی و اجرایی این نهادهای صنفی در جهت ارتقای سطح کمی و کیفی نمایشگاه‌های گردشگری و هتلداری بهره جست، تجمیع و ترغیب مراکز اقامتی استان‌های کوچک و با توان مالی محدود در جهت حضور و بهره‌برداری از نمایشگاه است.
همان‌گونه که می‌دانیم شمار قابل توجهی از استان‌های کشور به لحاظ موقعیت جغرافیایی از گستردگی چندانی برخوردار نیستند و با این کمی وسعت، مراکز اقامتی انگشت‌شمار و معدودی نیز در آن‌ها موجود است که با توجه به محدودیت منابع مالی شاید هرگز امکان حضورشان در نمایشگاه‌های گردشگری و هتلداری داخلی محقق نشود. اما با یک برنامه‌ریزی منسجم و بخش‌بندی هماهنگ منطقه‌ای در سراسر کشور (شمال، جنوب، غرب و شرق کشور) امکان حضور تمام مراکز اقامتی با بضاعت محدود، تحت لوای تشکل‌هایی که ترغیب و تجمیع صنف هتلداری در آن منطقه را دارند، فراهم خواهد شد و در این مسیر جوامع و اتحادیه‌های هتلداری استان‌هایی چون تهران، خراسان رضوی، اصفهان، فارس و ... که شمار مراکز اقامتی در آن‌ها بیش‌تر است و در نتیجه از توان مالی وسیع‌تری برخوردارند و هم‌چنین جامعه هتلداران ایران خواهند توانست با به دست گرفتن سکان این هماهنگی در بسترسازی حضور بخش اقامتی با تمام ظرفیت و پتانسیل‌های موجود جهت معرفی امکانات و توانمندی‌های اقامتگاهی کشور و در نتیجه هرچه پربارتر شدن نمایشگاه، گامی موثر بردارند. بی‌تردید با اجرای این مهم می‌توان ارتقای سطح کیفی نمایشگاه و در نتیجه اعتلای بهتری را برای گردشگری کشور رقم زد.

تعریف جاذبه‌ و مناطق گردشگری امری ضروری است
اما در مجال نمایشگاه باید گریزی نیز به وضعیت "پکیچ‌های تبلیغاتی" جهت یک حضور موفق و موثر زد. واضح است که صنعت گردشگری تنها اقامت نیست و مسئله مهمی که جذب گردشگر به یک منطقه و اقامت وی را در آن مکان میسر می‌سازد، وجود جاذبه‌ها و امکانات گردشگری در آن مناطق است؛ متاسفانه معضلی که فقدان آن در غالب مناطق کشور مشهود است و تضعیف پیکج‌های تبلیغاتی بخش اقامتی را نیز در پی خواهد داشت. برای مثال می‌توان به استان تاریخی و فرهنگی خوزستان اشاره کرد که با وجود این قدمت طولانی، هنوز امکاناتی چون موزه میراث فرهنگی، موزه نفت و حیات وحش، آن‌گونه که بایسته است در شهرهای این استان تعریف و ایجاد نشده است. البته بخش عمده‌ موفقیت نمایشگاهی بخش اقامتی به کیفیت حضور دفاتر خدمات مسافرتی و پیکج‌های تبلیغاتی ارايه شده از سوی این فعالان گردشگری نیز برمی‌گردد که موفقیت آنان نیز منوط به تحقق این مهم، یعنی تعریف سایت‌ها و مناطق گردشگری در استان‌های کشور است.

ارايه تسهیلات مانع بزرگ را بر می‌دارد
بدیهی است که بهره‌برداری مطلوب از نمایشگاه مستلزم صرف هزینه مناسب است و آن‌چه در بیان دلایل محدودیت حضور بخش اقامتی نمایشگاه‌های عرصه گردشگری مطرح است،"عدم تامین منابع مالی" است و آن‌چه این مانع بزرگ را از پیش‌روی برخواهد داشت، "ارايه تسهیلات" جهت حضور هرچه پرقدرت فعالان گردشگری در عرصه نمایشگاهی این صنعت است.
آن‌چه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به عنوان متولی گردشگری قادر و مکلف به اجرای آن خواهد بود، ارايه تسهیلات نمایشگاهی به فعالان عرصه گردشگری و هتلداری حتی به صورت رایگان است، با این اطمینان که هر هزینه‌ای در راستای ارتقای گردشگری با توجه به ارزش قیمت دلار و نیز جذب و ورود گردشگران به ایران، برگشت‌پذیر خواهد بود.
شرط حضور موثر در تحقق حمایت‌هاست

عبدالحمید حمیدی
نماینده جامعه هتلداران ایران در کردستان و مدیر هتل شادی سنندج
در حال حاضر تشکل‌های صنفی هتلداری در جهت تقویت حضور در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی نقشی غیرفعال و کمرنگ دارند اما بی‌تردید اگر این نقش به درستی ایفا شود، بسیار موثر واقع خواهد شد؛ زیرا نمایشگاه با هدف هم‌اندیشی در جهت پاسخگویی به نیازهای گردشگری، بررسی نقاط مثبت و منفی و تعامل با گروه‌های مختلف برپا می‌شود.
عدم برگزاری همایش‌های تخصصی و کارگاه‌های آموزشی، تفاوت فاحش غرفه‌آرایی، تجهیزات و امکانات نمایشگاه با نمایشگاه‌های مشابه در خارج از کشور و از همه مهم‌تر استقبال کمرنگ مخاطبان تخصصی، از عمده نواقصی است که نمایشگاه‌های گردشگری داخلی از آن رنج می‌برند.
در شرایط کنونی تحمیل هزینه‌های گزاف اقامت، ایاب و ذهاب و اجاره غرفه گریبانگیر فعالان بخش گردشگری است، خصوصا شهرستان‌ها و در رابطه با نمایشگاه‌های بین‌المللی خارج از کشور نیز با تجربه حضور در نمایشگاه فیتور اسپانیا، به جرات می‌توان به مشکلات اخذ ویزا و نیز محدودیت زمان آن‌كه از جمله مشکلات پیش‌روی فعالان گردشگری به منظور حضور موثر در نمایشگاه‌های بین‌المللی در سطح داخلی و خارجی است، اشاره كرد.
بدون تردید شرط حضور موثر تشکل‌های صنفی در معرفی پتانسیل‌های اقامتی کشور منوط به تحقق حمایت‌های لازم از جمله تشویق تشکل‌ها به طرق مختلف از جمله ارايه تسهیلات در جهت رفع مشکلات ذکر شده و نیز انجام تکالیف دولت در حمایت مالی و عملی است.

بازدهی به شرط ...

 

شروط بازاریابی موثر در نمایشگاه چیست؟

اغلب کارشناسان تبلیغات و بازاریابی، نمایشگاه‌های بین‌المللی و تخصصی را از مهمترین ابزارهای بازاریابی تلقی و با ذکر دلایلی ثابت می‌کنند که بازده مستقیم شرکت در یک نمایشگاه چندین برابر هزینه‌های آنست. علاوه بر این‌که نتایج آن را نیز بسیار چشمگیر‌تر از دیگر روش‌های تبلیغی برمی‌شمرند. با این رویکرد، نمایشگاه تبلیغی زنده است و عرصه برای دیدار حضوری با مخاطبان و فرصت‌های بی‌شماری برای تحقیق و بررسی وضعیت بازار، دیدار با رقبا و تماشای آخرین دستاورد‌ها در زمینه‌های گوناگون وجود دارد. بدون شک بهره‌برداری موثر از این عرصه تبلیغی مستلزم برخورداری از ویژگی‌ها، شروط و شاخص‌هایی است که تحقق بازاریابی کارآمد و حضور موفق و پربازده را نیز میسر و محقق خواهد ساخت.

به موفقیت رهنمون می‌شویم اگر
رضا ابراهیمی مقدم
مدرس گردشگری و هتلداری دانشگاه جامع علمی و کاربردی
نمایشگاه عبارت است از مکانی مجهز برای نمایش، تبلیغات، معرفی و حتی فروش و عرضه کالاها و خدمات و هر نوع ابداع و نوآوری دیگر.
از آن‌جایی که نمایشگاه وسیله دستیابی به اهداف تجاری، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است، بایستی در برگزاری آن مدیریت صحیح اعمال شود و ضروری است که در بسیاری از زمینه‌ها جوانب کار بررسی و برنامه‌ریزی صحیح جهت اجرای موثر آن انجام پذیرد.
برگزاری نمایشگاه و یا شرکت در آن نباید صرفا به دلیل یک حضور باشد بلکه بایستی حضوری"هدفمند" یافت و آن‌چه که باعث تحقق اهداف می‌شود، فراهم آوردن عوامل مادی، تکنولوژی و انسانی توام با دانش و ادراک درست به وسیله مدیران و عوامل اجرایی متخصص است. توجه به نکات مثبت و رعایت استانداردها و معیارهای نمایشگاه‌ها و پرهیز از عواملی که باعث ضعف و عدم موفقیت نمایشگاه‌ها می‌شود، می‌تواند به موفقیت بیانجامد.

شاخص‌های بازدهی موثر
اما ویژگی‌های یک نمایشگاه پربازده و موثر را می‌توانیم در دو بخش جست‌وجو کرد:
مشخصه‌های برگزارکنندگان:
طراحان موضوع نمایشگاه چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی جهت نیل به اهداف از پیش تعیین‌شده، بایستی به نکات ذیل توجه داشته باشند:
1- برگزاری نمایشگاه صرفا در جهت تحقق اهداف از پیش تعیین‌شده باشد و با هر یک از اهداف همسو باشد.
2- برنامه‌ریزی صحیح در خصوص مکان، زمان، مقدار بودجه لازم، شرکت‌کنندگان و نوع مراجعان و نحوه اطلاع‌رسانی و چگونگی اجرای نمایشگاه انجام شده و تناسب موضوع نمایشگاه با زمان‌ها و مناسبت‌های خاص در نظر گرفته شود.
3- در بخش اجرایی از نیروها و افراد باتجربه و متخصص به امور نمایشگاه‌ها استفاده شود.
ویژگی‌های غرفه‌داران:
1- تعیین هدف یا اهداف شرکت در نمایشگاه به عنوان معیار قابل سنجش، نتیجه عملکرد شرکت در نمایشگاه را پس از خاتمه آن مشخص می‌کند. به طوری که برای غرفه‌دار کاملا واضح خواهد بود که به اهداف خود رسیده است یا نه.
2- برنامه‌ریزی جهت ارايه یک غرفه خوب و جذاب که لازمه آن تخصیص بودجه لازم جهت طراحی مناسب، به کارگیری نیروهای مجرب و آموزش دیده و ... است که این امر روند رسیدن به موفقیت را افزایش می‌دهد.
3- موقعیت مکانی مناسب غرفه در نمایشگاه و وضعیت مطلوب اطراف آن نیز می‌تواند غرفه‌دار را از مزیت رقابتی برخوردار کند.
4- مساحت مناسب غرفه به غرفه‌دار کمک می‌کند تا بهتر بتواند در به نمایش گذاشتن و معرفی محصولات خود و هم‌چنین در پذیرایی قابل قبول از مراجعان عمل کند.
5- چگونگی ارايه مشخصات و ویژگی‌های محصولات توسط غرفه‌دار بسیار حايز اهمیت است که در این مورد علاوه بر تهیه بروشور،CD تبلیغاتی، عکس و کاتالوگ همراه با بسته‌های هدیه می‌تواند بسیار موثر واقع شود. هم‌چنین بهتر است برای مراجعان علاقه‌مند ضمن دعوت آن‌ها برای پذیرایی توضیحات بیش‌تری را بیان کند.
6- شیوه‌های پذیرایی مراجعان مختلف بسیار مهم است. بهتراست مسئولان پذیرایی از بین افرادی انتخاب شوند که علاوه بر داشتن ظاهری جذاب و آراسته از مهارت‌های لازم در پذیرایی برخوردار باشند.
7- آشنایی با برقراری ارتباط و فنون مذاکره با مشتریان بالقوه می‌تواند غرفه‌دار را به موفقیت نزدیک و نزدیک‌تر کند.
8- آشنایی با یک یا چند زبان بین‌المللی از شرایطی است که غرفه‌داران بایستی حايز آن باشند تا در برقراری ارتباط با مراجعان بیش‌تر و مشتریان بالقوه بیش‌تر موفق عمل کنند.
9- ایجاد بانک اطلاعاتی از مراجعان و جمع‌آوری اطلاعات آن‌ها و اولویت‌بندی و تحلیل آن، زمینه را جهت برقراری ارتباطات بعدی با آن‌ها فراهم کرده و هم‌چنین روند دستیابی به اهداف و موفقیت غرفه‌دار را در فروش محصولات خود به ارمغان خواهد آورد.
با در نظرگرفتن موارد فوق و نظارت و کنترل کلیه مراحل فرایند اجرایی، تحقق یافتن اهداف برگزارکنندگان نمایشگاه و غرفه‌داران و از سوی دیگر مراجعان "قطعی" است.
بازاریابی کارآمد محقق می‌شود اگر
احمد دیناری
مدرس و مشاور بازاریابی گردشگری و هتلداری


اصولا با برگزاری نمایشگاه‌ها به ویژه نمایشگاه‌های تخصصی گردشگری و هتلداری فعالیت‌های اقتصادی و بازرگانی در یک محدود زمانی متمرکز شده و در یک حرکت سازمان یافته خدمات، محصولات و اطلاعات مورد مبادله قرار می‌گیرند. متاسفانه در حال حاضر برخی صاحبان کسب و کار با اصول و آیین شرکت در نمایشگاه‌ها و اهمیت آن آشنا نیستند. نمایشگاه به عنوان ابزار ‌ترویجی چنان‌چه با عوامل انگیزشی هم‌چون مسابقات، کارت‌های تخفیف و در کل ابزار پیشبرد فروش همراه شود، نتایج خوبی را خواهد داشت. از این‌رو شرکت در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی با توجه به بازار هدف شناسایی شده، در بازرگانی داخلی و خارجی یک هتل فوق‌العاده تاثیرگذار است.
با توجه به بهره‌برداری بهینه از فرصت بازاریابی موثر در نمایشگاه در پاسخ به این که اصول و شروط بازاریابی موفق و پربازده جهت حضور موفق هتلداران در نمایشگاه‌های گردشگری چیست؟ بایستی مراحل "قبل، در حال برگزاری و بعد از برگزاری نمایشگاه" را مورد بررسی قرار داد و در هر مرحله جهت به دست آوردن نتایج مناسب و موثر اصولی را مورد توجه قرار دهیم.
1- قبل از برگزاری نمایشگاه:
در این مرحله تنظیم بودجه نمایشگاهی، کسب اطلاعات از نمایشگاه‌های قبلی برگزار شده، تهیه فهرستی از کارهایی که بایستی جهت حضور در نمایشگاه انجام ‌شود، بررسی و مطالعه سایت اینترنتی نمایشگاه (از حیث فنی، تبلیغاتی، زمان، رزرو هتل، غرفه‌ها و ...)، چاپ اقلام تبلیغاتی نظیر بروشور، لوح فشرده، کاتالوگ، کارت ویزیت و ... ، اطلاع‌رسانی به مشتریان بالقوه و مشتریان قبلی و استفاده از دکوراسیون و ویترین‌های لوکس از جمله شروطی است که باید قبل از شروع برگزاری نمایشگاه جهت یک حضور و بازاریابی موفق برآورده شود.
2- در طول برگزاری نمایشگاه:
هنگامی‌که نمایشگاه در حال برگزاری است، "توجه به لباس و ظاهر کارکنان، ایجاد ارتباط موثر با بازدیدکنندگان و غرفه‌داران، ارايه اطلاعات دقیق و بیش‌تر در خصوص خدمات هتل به بازدیدکنندگان، دقت در انتخاب کارمند غرفه‌دار، عکسبرداری از غرفه، ثبت سوابق و رفع نواقص و اصلاح آن‌ها" از مهم‌ترین فاکتورهایی است برای بهره‌برداری موفق از حضور در نمایشگاه ضروری و لازم است.
3‌- بعد از برگزاری نمایشگاه:
"حفظ ارتباط با مشتریان، بررسی نظرات و پیشنهادات بازدیدکنندگان، تقدیر از بازدیدکنندگان و هم‌چنین ارسال اطلاعات خواسته شده در کم‌ترین زمان و ... نتیجه‌گیری و بهره‌برداری مفید را برای شرکت‌کنندگان محقق خواهد کرد.

شروط غرفه‌داری موفق
از مهم‌ترین فاکتورهای حضور موفق و بازاریابی کارآمد در عرصه نمایشگاهی، غرفه‌داری صحیح و اصولی است که در این میان مدیریت غرفه از اهمیت شایان توجهی برخوردار است. اما از جمله فاکتورهای مدیریتی غرفه‌ عبارتند از:
• حضور مستمر مدیر غرفه در محل غرفه و نظارت بر عملکرد کارکنان و راهنمایی آنان
• تدارک امکانات لازم در غرفه
• توجیه و آموزش مناسب کارکنان و انتخاب کارکنان خبره
• تقسیم کار مناسب
اما ظاهر و لباس مناسب، خوشرویی و روابط عمومی قوی، برخورداری از اطلاعات فنی کافی نسبت به خدمتی که در غرفه عرضه می‌شود و نیز سخن‌وری، صبر و پشتکار از مشخصه‌های لازم غرفه‌داری موفق در جهت بازاریابی کارآمد نمایشگاهی است.

و اما تکنیک‌های تبلیغاتی موثر
اما تکنیک‌های موثر تبلیغاتی جهت معرفی اصولی خدمات برای یک هتل عبارتند از:
الف: مذاکره رو در رو غرفه‌داران با بازدیدکنندگان
ب: برگزاری workshop یا کارگاه آموزشی در محل غرفه برای بازدیدکنندگان و معرفی کلامی و تصویری امکانات و خدمات هتل به بازدیدکنندگان
پ: استفاده از ابزار اینترنتی از جمله ایمیل و sms کارتینگ به صورت هدفمند
ت: به کارگیری ابزار پیشبرد فروش همانند به ازای پنج شب اقامت رایگان، مسابقه، راه‌اندازی باشگاه مشتریان
ث: توجه خاص مشتریان کلیدی و دايمی و حفظ ارتباط با ایشان
ح: تهیه تیزر تبلیغاتی کوتاه و پرمحتوا
ج: طراحی یک سایت اینترنتی زیبا و کاربردی
پیکج‌های تبلیغاتی که توسط هتلداران در غرفه‌های نمایشگاهی ارايه می‌شود، نبایستی صرفا به اتاق یا تخت ختم شود.
بی‌تردید در هتل‌ها فضاها و بسیاری وجود دارد که می‌تواند با جذب مشتری درآمدزایی بالای را برای هتل ایجاد کند: هم‌چون کافی‌شاپ، فضاهای ورزشی نظیر استخر، زمین تنیس، بیلیارد، سالن‌های همایش و ضیافت، رستوران‌ها و واحدهای تجاری و ... که بایستی در پکیج مناسب با قیمت و کیفیت مناسب به مشتریان عرضه شود اما نکته مهم این‌‌که نبایستی نگرش سیستمی در این خصوص را فراموش کرد.



پیش‌بینی پارامترهای طراحی و تجهیز آشپزخانه

برآوردهایی که در بهره‌برداری از آشپزخانه هتل ضروری است



برای شروع هر کاری باید طرح و برنامه‌ای داشت تا در آن موفق بود. ارايه طرح و برآورد صحیح مانند نقشه راه علاوه بر ترسیم چشم‌اندازی کامل از مسیر پیشرو، از اتلاف وقت، انرژی و از همه مهم‌تر اتلاف سرمایه می‌کاهد. همواره طراحی درست و متناسب تاسیسات و تجهیزات تهیه و توزیع غذای گرم و سرد در مجتمع‌های بزرگ خدماتی هم‌چون هتل‌ها و رستوران‌ها یکی از دغدغه‌های کارفرمایان و مهندسان مشاور و مهم‌ترین نگرانی سرمایه‌گذاران برای بهینه‌سازی سرمایه و کاهش هزینه‌های عملیاتی است.
این جایگاه و اهمیت، لزوم پیش‌بینی و برآوردهای دقیق به منظور طراحی و تجهیز بهینه این بخش عملیاتی هتل را صدچندان می‌کند و در این میان بخش تولید غذا (آشپزخانه) از اولویت برخوردارست؛ زیرا این بخش غالب مسئولیت طراحی، آماده‌سازی و مدیریت هزینه‌های تمام غذاهایی را که در رستوران هتل سرو می‌شود عهده‌دار است و از همه مهم‌تر این‌که خدمات این قسمت به طور مستقیم مورد قضاوت و داوری میهمانان ورودی و خروجی قرار خواهد گرفت و درجلب و جذب آن‌ها مهم‌ترين نقش را ایفا خواهد کرد.
در این گزارش الزامات و پارامترهای طراحی و تجهیز بهینه آشپزخانه‌های صنعتی را از کارشناسان جویا شویم.
اطلاعات ارايه شده ماحصل گفتگوهای نشریه با این کارشناسان است:

مهندس فرشاد سرایی
ريیس هیئت مدیره و مدیر امور مهندسی - شرکت مهندسی پتروپالامحور

لزوم یک طرح بهینه
دستیابی به یک طرح بهینه مستلزم همکاری و همفکری مهندس طراح تاسیسات مکانیکی، مهندس طراح معماری و شرکت تولیدکننده تجهیزات آشپزخانه است و حتی توصیه می‌شود در صورت امکان با برگزاری جلسات فنی از نظرات مصرف‌کنندگان نهایی که سرآشپزهای با تجربه و کارآزموده هستند نیز بهره گرفته شود. هم‌چنین مراجعه و استفاده از کتب مرجع طراحی در این خصوص بسیار موثر خواهد بود که معتبرترین و بهترین آن‌ها مربوط به انجمن گاز ایالات متحده آمریکا
(American Gan Assiciassion) است.
بسیاری از شرکت‌های معتبر سازنده تجهیزات آشپزخانه با اصول علمی طراحی آشپزخانه‌های صنعتی آشنا بوده و خود ارايه‌دهنده خدمات طراحی و مهندسی در این زمینه هستند که بهره‌گیری از خدمات مشاوره چنین شرکت‌هایی به دلیل دارا بودن تجربه‌های متعدد نه تنها خالی از اشکال است بلکه توصیه می‌شود.

اولین قدم در محاسبه ظرفیت تجهیزات
ظرفیت یک آشپزخانه صنعتی به تعداد نفراتی اطلاق می‌شود که در هر شیفت کاری می‌بایست برای آنها غذا تهیه شود. برآورد این تعداد نفرات، اولین قدم در محاسبه ظرفیت تجهیزات یک آشپزخانه صنعتی و مساحت مورد نیاز جهت احداث آن است.
از آنجا که انتخاب نوع و ظرفیت تجهیزات نگهداری، آماده‌سازی و طبخ غذا در یک رستوران صنعتی بستگی کامل به نوع غذاهای قابل طبخ در رستوران دارد (مثلا در آشپزی ایرانی نیاز به تجهیزات آبکشی و دمکنی برنج داریم حال آنکه در مورد غذاهای اروپایی نیازی به تجهیزات نیست) ازا‌ین‌رو شناخت دقیق از نوع کاربری یک آشپزخانه صنعتی براساس نیازهای کارفرمای پروژه گام نخست در طراحی آشپزخانه است.
مبنای طراحی در آشپزخانه‌های صنعتی مجموعه‌ای از پارامترها و برآوردها را شامل می‌شود که کاربری آشپزخانه از نظر تولید غذای گرم ، سرد یا توزیع غذای از پیش تعیین شده، نوع غذای تولیدی (ایرانی، خارجی، رژیمی و ... )، تعداد نفرات استفاده‌کننده از غذا در یک شیفت کاری آشپزخانه، مدت زمان قابل قبول جهت پخت و سرو غذا، گردش کار منطقی در آشپزخانه و نیز جلوگیری و تداخل فعالیت‌ها با یکدیگر، تعیین محل مناسب جهت ورود و تخلیه مواد اولیه و نیز دسته‌بندی مواد اولیه از لحاظ شرایط نگهداری و تاریخ مصرف از جمله آنهاست.

الزامات طراحی در آشپزخانه صنعتی چیست؟
رعایت گردش کار پیوسته از مرحله ورود مواد اولیه تا مرحله شستشوی ظروف کثیف و تخلیه زباله می‌بایست در طراحی چیدمان یک آشپزخانه صنعتی و سلف سرویس مرتبط با آن مد نظر قرار گیرد.
مساحت یک آشپزخانه صنعتی می‌بایست حداقل 10 متر مربع به ازاء هر نفر از کارکنان شاغل در یک شیفت کاری باشد.
ارتفاع مناسب قرارگیری سطح اجاق گازها نسبت به سطح تمام شده کف آشپزخانه 92 سانتیمتر است.
پریزهای برق می‌بایست حداقل در ارتفاع 40 سانتیمتر بالاتر از کف آشپزخانه نصب شود.
کلیه سوئیچ‌ها، کلیدها و ترموستات می‌بایست در محل و ارتفاعی نصب شوند که کاربر بتواند با یک دست خود آنها را راه‌اندازی کند.
فاصله هیچ نقطه‌ای از آشپزخانه تا در خروج نمی‌بایست بیش از 20 متر باشد در غیر این صورت می‌بایست دو در خروج یا بیشتر برای آشپزخانه در نظر گرفته شود.
حداقل عرض مسیرهای تردد بین تجهیزات آشپزخانه 100 سانتی‌متر است.
حداقل ارتفاع سرگیری در مسیرهای تردد بین تجهیزات آشپزخانه 210 سانتی‌متر است.
ارتفاع سقف کاذب در آشپزخانه صنعتی در صورت نصب نمی‌بایست کمتر از 240 سانتیمتر بالاتر از کف تمام شده آشپزخانه باشد.
استفاده از سقف کاذب‌های متشکل از بلوک‌های آکوستیک (محتوی پشم شیشه یا پشم سنگ) در بالای محوطه‌های آماده سازی، پخت و سرو غذا مجاز نیست.
رنگ مصالح مورد استفاده در کف‌سازی و دیوارهای آشپزخانه می‌بایست روشن باشد تا هر گونه آلودگی و کثیفی را نشان دهد.
طراحی معماری آشپزخانه صنعتی می‌بایست حتی‌المقدور به صورتی باشد که امکان استفاده از نور طبیعی را فراهم آورد.
آشپزخانه صنعتی می‌بایست حتمأ مجهز به سیستم روشنایی اضطراری اتوماتیک باشد.
کلیه درب‌های ورود و خروج و مناطق دارای ریسک بالا نظیر فضاهای مجاور سکوهای پخت، اختلاف سطوح، پله‌ها و ... میبایست با روشنایی اضطراری اتوماتیک پوشش داده شوند.
شبکه جمع‌آوری فاضلاب می‌بایست کلیه مبادی آب ریز و همچنین کانال‌ها و کفشوی‌های جمع‌آوری آبهای سطح آشپزخانه را بطور کامل پوشش دهد.
شیب بندی کف آشپزخانه به سمت کانال‌ها و کف شوی‌های جمع‌آوری فاضلاب می‌بایست به گونه‌ای باشد که در هیچ قسمت از کف آشپزخانه آب جمع نشود.
در مجاورت فضای آشپزخانه صنعتی و پیش از در ورودی کارکنان می‌بایست یک فضای مجزا در نظر گرفته شود تا کارکنان پیش از ورود به آشپزخانه در آنجا استحمام کرده و لباس‌های خود را تعویض کنند. این فضا می‌بایست به تعداد لازم دوش، توالت، دستشویی و کمد شخصی جهت نگهداری لباس و لوازم شخصی کارکنان در نظر گرفته شود. فضای رختکن خانم‌ها و آقایان می‌بایست مجزا از یکدیگر باشد.
اگر تعداد کارکنان شاغل در هر شیفت کاری آشپزخانه کمتر از 10 نفر باشد می‌توان از سرویس بهداشتی مشترک برای خانم‌ها و آقایان استفاده کرد اما اگر تعداد کارکنان بیش از 10 نفر باشد می‌بایست حتما از سرویس بهداشتی مجزا برای خانم‌ها و آقایان در نظر گرفته شود.
فضای رختکن و سرویس‌های بهداشتی کارکنان می‌بایست به واسطه یک فضای ایزوله واسطه (Airlock) مجهز به درب‌های خود بسته شو (Self closing doors) به فضای آشپزخانه‌ها متصل شود.
نصب پرده هوا بر روی درهای ورود و خروج آشپزخانه ضروری است.
سرمایش فضای داخل آشپزخانه‌های صنعتی معمولا با هواساز انجام می‌شود. در مناطق گرم و خشک می‌توان از زنت یا کولرهای آبی و همچنین از کولرهای گازی اسپلیت برای سرمایش اتاق‌های اداری مرتبط با آشپزخانه استفاده کرد.
معمولا آشپزخانه‌های صنعتی نیاز به سیستم گرمایش ندارند اما در صورت لزوم (مناطق سردسیر) می‌توان از پانل‌های تشعشعی گرماتاب سقفی، هواساز یا یونیت هیتر برای این منظور استفاده کرد.

مهندس رضا بُـسحاق چغازالی
مدیر عامل شرکت صنعتی و تجهیزاتی طبخ شمیم

مراحل طراحی آشپزخانه
واحد طراحی و مهندسی شرکت‌های تولید کننده تجهیزات آشپزخانه قبل از هر چیز نوع آشپزخانه از نظر پخت غذای ایرانی، فرنگی، ظرفیت پخت، مقدار فضای مورد نیاز، میزان هزینه تخصص یافته برای پروژه‌ها و ... را مدنظر قرار داده و سعی می‌کنند که تمامی شرایط موجود و موارد مورد نیاز را با سلیقه مشتریان و مطابق با استاندارد آشپزخانه تطبیق داده و بهترین پیشنهادها را به آنها ارائه کنند.

طراحی آشپزخانه در چهار مرحله انجام می‌پذیرد:
الف: آماده کردن طرحی شامل تمام فضاهای اصلی مورد نیاز
ب: تخصیص فضاها طبق مطالب اشاره شده در فوق
ج: تعیین حداقل و حداکثر تعداد کارکنان لازم برای هر قسمت
د: مشخص کردن تجهیزات و لوازم لازم برای هر قسمت

آیتم‌های لازم جهت راه‌اندازی آشپزخانه صنعتی رستوران‌ها در هتل
اما جهت راه‌اندازی آشپزخانه صنعتی رستوران هتل چند مسئله وجود دارد که به عنوان آیتم‌های اصلی می‌توان به آنها اشاره کرد:
1- هتل مربوطه چند ستاره است؟ هتل‌ها از نظر کیفی به چند دسته عمده تقسیم می‌شوند که در زبان عام از آنها به تعداد ستاره تعبیر می‌شود. به طور مثال معمولاً در یک هتل 5 ستاره حداقل می‌بایست حداقل 5 آشپزخانه و رستوران داشته باشد.
2- ظرفیت پخت غذا: تعداد اتاق‌های هتل و ظرفیت پذیرش مشتری در تعداد غذای طبخ شده تاثیر خواهد گذاشت و متقابلاً در انتخاب تعداد و ظرفیت و همچنین مدل دستگاه‌ها، تجهیزات و ماشین‌آلات مورد مصرف در آشپزخانه تاثیر خواهد گذاشت.
3- نوع غذایی که می‌بایست در رستوران هتل سرو شود: البته این آیتم را می‌توان از تعداد ستاره هتل پاسخ داد اما منظور محل، منطقه و همچنین نوع مشتریان محلی یا غیر محلی هتل است که در نوع غذا اثر خواهند داشت، این‌که غذاهای شرقی طبخ شود یا غذاهای عربی، فرنگی یا سنتی . . .
4- طراحی سیستم تهویه در آشپزخانه هتل (تزریق هوای پاک به داخل آشپزخانه و استخراج بو و دود و هوای آلوده به خارج از آن)
5- طراحی سیستم تاسیسات مکانیکی و برقی (آب سرد و گرم، محل استقرار کلیدها و پریزهای تک فاز و سه فاز و . . .)
6- طراحی سیستم فاضلاب (کانال‌های آبرو، حوضچه چربی‌گیر و . . .)
7- پیش‌بینی سیستم امنیتی و اعلام و اطفای حریق (استفاده از سنسورهای دود و گاز و شیرهای آتش‌نشانی در محل‌های مناسب در داخل آشپزخانه)
8- طراحی چیدمان تجهیزات به صورت پیوسته (برای افزایش بازده بهتر است مسیرهای بین آشپزخانه، تحویل غذا و رستوران تا حد امکان کوتاه در نظر گرفته شود. )

بخش‌بندی، اصل مهمی که در طراحی و تجهیز آشپزخانه باید از آن آگاه بود
به منظور برآورد تجهیز آشپزخانه پیش از هر چیز می‌بایست از بخش‌بندی این واحد تولیدی و خدماتی غذا به عنوان یک مبنا و اصل مطلع بود.
بخش‌های داخل آشپزخانه را می‌توان به قسمت‌های زیر تقسیم کرد:
1- ناحیه پخت و پز : که دارای پلان آزاد است تا پیش‌خدمت‌ها و آشپزها به راحتی بتوانند در فضا حرکت کرده و امر مربوط به خود را به راحتی انجام دهند.
2- ناحیه تجهیزات: مکانی است برای قرار دادن تجهیزات نظیر سرخ‌کن، کباب پز و …
3- ناحیه آماده‌سازی: که دارای پلان آزاد جهت آماده‌سازی غذا برای سرو مشتری است که این مکان میتواند به صورت اتاقکی در مجاورت ناحیه ی پخت و پز هم باشد
4- ناحیه شست و شو: که باید فضای کافی برای جمع آوری و شستشو و خشک کردن و طبقه‌بندی ظروف را داشته باشد
5- ناحیه مربوط به کارکنان : مانند رختکن و استراحت کارکنان سرویس بهداشتی مستقل از محیط آشپزخانه که اتاق غذاخوری کارکنان معمولا با صندلی‌های کوچک است در رستوران هتل‌های بزرگ، اتاقی مخصوص جهت استراحت سر آشپز با حمام مخصوص وی در نظر گرفته می‌شود.
6- ناحیه انبار مواد غذایی: که خود به بخش نگهداری مواد خشک و منجمد و… تقسیم می‌شود.

تجهیزات از چه قرار است؟
بر مبنای این بخش‌بندی، اصولاً تجهیزات آشپزخانه‌های صنعتی به بخش‌های ذیل تقسیم می‌شوند:
1- تجهیزات پخت غذا
2- تجهیزات سلف سرویس
3- تجهیزات سرو غذا
4- تجهیزات تهویه آشپزخانه صنعتی
5- تجهیزات انبار آشپزخانه صنعتی
6- تجهیزات آماده‌سازی
7- یخچال‌های صنعتی
8- تجهیزات برودتی صنعتی
9- تجهیزات توزیع نوشیدنی
10- تجهیزات طبخ و توزیع فست فود( غذای سریع)

اما برآوردهای تجهیز چیست؟
در تجهیز آشپزخانه صنعتی و برآورد هزینه‌های آن می‌توان نظرات مختلفی داد، مثلاً در خرید تجهیزات آشپزخانه می‌توان با صرف هزینه متناسب و مشاوره گرفتن از شرکت‌های با سابقه و فعال در زمینه تجهیـز آشپزخانـه صنعتی از تجهیـزات درجـه یـک و مرغـوب استفـاده کرد و یـا برای کم کردن هزینه‌هـای اولیـه از تجهیـزاتی بـا قیمـت و کیفیـت پائیـن بهره برد، اما بایـد توجـه کرد که با خرید تجهیزات مرغوب با وجود هزینه اولیه بالاتر با جلوگیری از هزینه‌های تعمیر، سرویس و نگهداری در دراز مدت مقرون به صرفه است.
علاوه‌براین، با استفاده از تجهیزات و ماشین‌آلات تمام اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک نیز می‌توان از نیروی انسانی کمتر استفاده کرد و این خود موجب صرفه‌جویی در وقت و هزینه‌های جاری خواهد بود.

آموزش هزینه یا سرمایه

عواملی که مدیران هتل را از آموزش کارکنان باز می‌دارد

سازمان جهانی جهانگردی در گردهمایی خود همواره بر این نكته تاكید كرده است كه صنعت جهانگردی نیازمند افراد شایسته و دارای مهارت‌های لازم است. امروزه در برنامه‌ریزی توسعه منابع انسانی در هر سازمان یا مجموعه‌ای مسئله آموزش و پرورش نیروهای مورد‌نیاز، حایز اهمیت است و یکی از وظایف اصلی مدیران در حوزه منابع انسانی به شمار می‌رود. بی‌شک با سرعت تغییر و تحولاتی که امروزه در هر صنعت و خدمتی در جریان است، لزوم اهمیت آموزش به منظور همگامی با تغییرات بیش از بیش خودنمایی می‌کند. متاسفانه غالب مدیران، آموزش‌های ضمن خدمت به کارکنان را به‌منزله خروج سرمایه از هتل تلقی می‌کنند، به همین دلیل در برنامه‌ریزی‌ و بودجه‌بندی‌ برای منابع انسانی یا سهم اندکی به آموزش کارکنان تعلق می‌گیرد یا این‌که به‌طور کامل این عامل حذف می‌شود؛ عاملی که بی‌توجهی به آن را می‌توان یکی از دلایل عقب‌ماندگی صنعت هتلداری در ایران برشمرد.
با توجه به اهمیت و ضرورت توجه به امر آموزش در شرایط کنونی صنعت هتلداری، به سراغ چند تن از کارشناسان، اساتید و مدیران صنعت هتلداری رفتیم تا دلایل غفلت مدیران را از این امر مهم جست‌وجو کنیم. گزارش زیر ماحصل بررسی این موضوع است:
آموزش نیروی انسانی متخصص از اصول سرمایه‌گذاری است
خسرو ایرانپور، دبیرکل جامعه هتلداران ایران نیز در پاسخ به این سوال که چه عواملی مدیران هتل را از آموزش نیروی انسانی شاغل باز می‌دارد، با اعتقاد بر این‌که نیروی انسانی متخصص به عنوان یکی از ارکان سرمایه‌گذاری در بهره‌برداری خدمات مخصوصا بهره‌برداری از تاسیسات اقامتی و پذیرايی است، تشریح می‌کند: از آن‌جا که می‌بایست کلیه نیروی انسانی شاغل به‌ صورت تیمی و هماهنگ جهت سرویس دادن به میهمان آماده و مهیا باشند، آموزش‌های ضمن خدمت برای هتل‌ها بسیار سخت و دشوار است.
اما نکته درخور توجهی که در این‌جا باید بدان اشاره کرد این است که معمولا در همه جای دنیا موسسات و نیز مجامع علمی و حرفه‌ای آموزش می‌دهند.
علاوه ‌براین، آموزش‌های ضمن خدمت جهت به‌روزرسانی شاغلان را نیز همین موسسات و مجامع بر اساس تعریف بازار کار به ‌عهده دارند. اما مسئله این است که آموزش‌های ارايه شده از سوی این مجامع معمولا 70 درصد علمی است و تاسیسات در عمل از این نیروی آموزش‌دیده علمی استفاده می‌کنند. این علمی بودن آموزش‌ها یکی از نقیصه‌های بهره‌برداران است؛ چرا که باید این علم را به عمل آورند و برای بهره‌وری مطلوب از این نیروها مکلفند که آموزش‌های عملی این نیروها را عهده‌دار شوند. بدیهی است وقتی کمبود نیروی انسانی متخصص به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان بهره‌برداری وجود دارد، بهره‌برداران می‌بایست وظیفه آموزش عملی نیروهای مستعد و نیروهایی که آموزش‌های اولیه را در موسسات آموزشی و آموزشگاه‌ها آموخته‌اند (تئوریک ) به ‌عهده داشته باشند اما با توجه به عوامل متعددی که در بهره‌برداری بهینه وجود دارد، این دشواری بیش‌تر می‌شود و آموزش‌های عملی این کارکنان نادیده گرفته و فقط به آموزش‌های علمی بسنده می‌شود.
اما در رابطه با این‌که چرا مدیران آموزش نیروی انسانی را هزینه‌بر تلقی می‌کنند باید گفت، هنگامی که به صورت شکلی به این مقوله نگاه می‌کنیم هزینه‌های آموزش نیروی انسانی شاغل در سرمایه‌گذاری طبقه‌بندی می‌شود البته به شرطی که نیروی انسانی آموزش‌دیده ماندگاری لازم در آن واحد را داشته باشد در غیر این‌صورت این آموزش‌ها یکی از هزینه‌های واحد تلقی می‌شود و این امر به مراتب در بهره‌برداری و استاندارد نیروی انسانی به‌خاطر کمبود نیرو برای واحدها اتفاق می‌افتد و یکی از معضلات تاسیسات اقامتی و پذیرایی است و این را اگر بپذیریم که در استانداردهای کیفی روز دنیا محصول 30 درصد، مدیریت20 درصد و سرویس 50 درصد را تشکیل می‌دهد، این مسئله اهمیت خود را بیش‌تر نمایان می‌کنند. البته عوامل متعددی در خصوص تاثیرگذاری آموزش به‌صورت متقابل با سرویس قابل بررسی است که از این بحث خارج است چون آن‌ها بر اساس feed back میهمانان تنظیم می‌شود.

مدیران چرا بی‌رغبت‌اند؟
محمد دهقان، مدیر گروه هتلداری دانشگاه جامع علمی کاربردی هتلداری و گردشگری پردیسان نیز عمده ترین عوامل در ايجاد بي‌رغبتي به امر آموزش در بين مديران هتل‌هاي ايراني را به این ترتیب عنوان می‌کند:
 گذر از مرحله مديريت سنتي به مديريت مدرن و هوشمند هتلداري كه بالطبع مقاومت قشر مديران سنتي در قبــال هر پديده جديد و يا نوآوري را در پـي خواهـد داشت و سبب كندشدن روند آموزش مي‌شـود. از اين‌رو توسعه در آموزش نيـاز به گذر از زمان حال دارد تا در طـي دهـه‌هـای آينـده نسل جــوان به‌طـــور طبيعــي و اجتنــاب‌ناپذيــر جايگزين مديران سنتي و قديمي شوند و در نتیجه روحیه جوان و نگاه حساس‌ ودقیق‌تر آنها بتواند گرايش و تمايل بيشتر به طرف آموزش‌هاي جديدي را ايجاد كند.
 عدم ‌عنايت و توجه كافي مسئولان به‌ مقوله آموزش وپرورش و جدي نگرفتن اهميت آموزش در ارتقاء سطح بهره‌برداري در صنعت هتلداري و گردشگري و همچنين‌نبودن مشوق‌ها و عدم جاذبه‌هاي فراگيري از ناحيه آنان كه رغبت و تمايل مديران را به امر آموزش كاهش‌داده و كم اثر شده است.
 نبودن برندهاي مهم و صاحب نام هتلداري در ايران و دور‌بودن از منابع و مراكز آموزش‌هاي آكادميك، كارگاهي و كابردي و همچنين عدم‌دسترسي به منابع درسی و بانك‌هاي اطلاعاتي تخصصي در زمينه گردشگري و هتلداري مزيد بر علت شده است.
 عدم‌شناخت كافي قشر جوان از اهميت گردشگري و هتلداري و اينكه انگيزه اصلي ورود آنها به این صنعت را صرفا وضعيت اجتماعي خاص كشور و نیز گذشتن از مرحله بيكاري و ورود به بازار كار تشكيل مي‌دهد.
 عدم‌ تاثيرگذاري سريع و همزمان آموزش در افزايش درآمدهاي هتل و اينكه زمان كافي جهت برگشت و بازده آموزش و اثرگذاري محسوس آن در افزايش رضايت‌مندي مشتري و افزايش فروش و درآمد هتل يكي از علل ديگري است كه نياز است و اين خود يكي از علل ديگري است كه مديران سنتي و كم آشنا و يا بدون اطلاع از هتلداري مدرن و هوشمند را از مقوله آموزش دور كرده و در نتيجه هرگونه آموزش خود و يا پرسنل زير مجموعه خود را سرمايه‌گذاري تلقي نكرده و تنها هزينه بيهوده مي‌دانند.
 بي‌اطلاعي ميهمانان و مشتريان هتل از حقوق ميهمان و پايين‌بودن انتظارات و توقعات آنان از هتل‌ها و پرسنل به صورت رواني نياز به آموزش‌هاي حين خدمت را به نحوي در مرحله گذر از هتلداري سنتي به هتلداري نوين كمرنگ کرده و مديران به باور غلط نيازي به آن حس نمي‌كنند.
در حاليكه كمبود آموزشي كاركنان واحدهاي اقامتي بالطبع پس از این مرحله و بالا‌رفتن اطلاعات و توقع مشتري به‌صورت روز‌افزون زياد شده و مقوله آموزش قطعا از حجم و گستردگي موردنياز براي شرايط توسعه‌يافته پيش‌آمده عقب خواهد افتاد كه جبران آن به سختي ممكن مي‌شود.

نتایج آموزش زودبازده نیست
دکتر عباس شیریان، مدیر عامل و نايب ريیس هیئت مدیره شرکت آموزش، مطالعات و مشاوره سیاحتی گردشگران بنیاد نیز در پاسخ به این سوال که چه عواملی مدیران هتل را از آموزش نیروی انسانی شاغل باز می‌دارد، معتقد است: فرآیند آموزش خود یک محصول است و چون هر محصول دیگر دارای کیفیت‌های متفاوت است. آموزش اثربخش که میزان تحقق اهداف را مدنظر قرار می‌دهد مستلزم توجه به عوامل متعدد است و به جهت این‌که مدیران به ارزیابی و نتایج موردنظر پس از آموزش دست نمی‌یابند و حتی در معیارهای ارزش‌گذاری آن نیز ابهام دارند، آموزش را چندان جدی نمی‌گیرند. از دیگر عوامل، نوع و شرایط کار هتل است که کارکنان را از پرداختن به آموزش باز می‌دارد، خستگی‌های کار شبانه، شیفتی بودن، عدم‌توجه به آموزش در نظام شایستگی، حقوق و دستمزد و ... است که به نظر می‌رسد با برنامه‌ریزی سازمان‌دهی و نظارت مستمر و کنترل‌های لازم توسط مدیران، موانع قابل مرتفع شدن است.
وی همچنین در توضیح این‌که چه مسايلی موجب می‌شود که مدیران آموزش نیروی انسانی را هزینه‌بر تلقی کنند، تصریح می‌کند: به جهت این‌که نتایج آموزش زودبازده نیست و تاثیر آموزش به عنوان "عامل تغییر رفتار" خود مستلزم صرف زمان برای سنجش اثربخشی آن است. از این‌رو فرایند و کیفیت آموزش به ‌سادگی قابل ارزیابی نیست و مدیران در گزارش عملکرد عوامل ملموسی برای گزارش تغییر و اثرات آموزش به دست نمی‌آورند، بنابراین آن را هزینه‌بر عنوان می‌کنند.
توصیه می‌شود مدیران چون سایر محصولات، آموزش را از بازارهای معتبر تهیه کننـد و از ارايه‌کننـده محصـول بخواهند تا حد ممکن با بهره‌گیری از ابزارهـایی که می‌شناسنـد، گزارشی از تغییر در رفتار شغلی کارکنان و عملکرد آنان را پس از آموزش اندازه‌گیری و ارايه کنند.
شیریان ارزیابی خود را از وضعیت صنعت هتلداری کشور به جهت آموزش نیروی انسانی این‌گونه بر می‌شمرد که با توسعه دوره‌های مهارتی دانشگاهی از سوی دانشگاه جامع علمی-کاربردی، مرکز آموزش سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، سازمان فنی و حرفه‌ای کشور، همکاری‌های بین‌المللی که برخی از مراکز آموزشی از آن بهره‌مند هستند، فضای بسیار خوبی برای آموزش و توسعه آن در کشور ایجاد شده اما نیازمند است که مهارت محوری و اصل خبرگی در آن ملحوظ نظر قرار گیرد و نظام‌مند شود.
این کارشناس با اشاره به فاکتورهای تاثیرگذار بر کیفیت دوره‌های آموزشی خاطرنشان می‌کند: طبعا کیفیت یک مقوله چند عاملی است و عوامل مختلفی در کیفیت آموزش تاثیر دارند.
در فرآیند آموزش وروردی‌ها چون استاد، هزینه‌های جانبی، سطح مخاطبان، منابع درسی، وجود کارگاه‌های آموزشی، تجهیزات، تعرفه‌های دوره‌هـا و .... و همچنیـن در محیـط اجرا عواملی چون مدیریت مراکز آموزشـی، تجربیات و انگیزه‌هـای کارکنان نظارت سازمان‌های ذیربط، محتـوی دروس، مـدت دوره‌هـای آمـوزشـــی، تاثیر گواهینامه‌هـــای آموزشـی در ارتقـاء شغلـی به‌ویـژه در حـوزه دوره‌هـای کوتاه‌مــدت، ارزش گواهینامه‌هـای مهارتی در جـذب نیـروی انسـانی توسـط سازمـان‌هـا از مــواردی اسـت که در کیفیـت دوره‌هـای آموزشـی تاثیرگذار است.

چرا مدیران شانه خالی می‌کنند؟!
دكتر كيوان لؤلؤئي؛ عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامی و مدرس دوره‌هاي مديريت هتلداري و جهانگردي موسسات آموزش عالي تهران در پاسخ به این سوال با اشاره به اين‌كه ارايه آموزش‌هاي تكميلي به کارکنان يكي از وظايف اصلي مديران منابع‌انساني است، در رابطه با دلایل بی‌توجهی مدیران به آموزش این‌گونه توضیح می‌دهد: وقت‌گير و هزينه‌بر بودن يكي از مهم‌ترين عواملي است كه مديران در توجيه كم‌توجهي به آموزش‌های ضمن خدمت عنوان مي‌كنند. برخی مديران با اين نگرش كه آموزش‌هاي ضمن‌خدمت وقت‌گير است و بخشي از زمان و بازده‌كاري نيروي انساني هتل را مي‌گيرد، چندان رغبتي به آموزش و استمرار اين مسئله ندارند.
لؤلؤيي ادامه می‌دهد: شايد بتوان دليل اين بي‌رغبتي را در احساس نگراني این‌گونه مدیران از خلاء‌هاي كاري عنوان كرد؛ چراكه به اعتقاد این مديران خلاء‌هاي كاري ایجاد شده در نهایت به مجموعه هتل ضربه مي‌زند. بنابراین ترجيح مي‌دهند برای جلوگیری از زیان مالی به مجموعه از زیر بار آموزش نیروی انسانی شاغل شانه خالی کنند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه همچنین می‌افزاید: نكته حايز اهميتی که متاسفانه بیش‌تر مدیران از آن غفلت می‌کنند و چندان اعتقادی به آن ندارند این است که هر هزينه‌اي براي نيروي انساني مي‌شود، برگشت‌پذير است. اما موضوع مهم ديگری که در این میان مطرح می‌شود، اولویت‌‌دادن مدیران به سودهای كوتاه‌مدت‌ برای هتل است و اين درحالي است كه آموزش مستلزم یک استراتژی بلند مدت است و سرمایه‌گذاری است که سودش در طولانی‌مدت نصیب مجموعه می‌شود.
فاکتور دیگری كه عدم رغبت مديران هتل را به لزوم آموزش و کسب مهارت‌های موردنیاز به کارکنان قوت مي‌بخشد، بي‌انگيزگي و عدم تمايل از سوی كاركنان به گذراندن دوره‌های آموزشی لازم است. دلیل مهمی که نيروها را نسبت به این مسئله مهم و حیاتی بی‌تفاوت می‌کند، نادیده گرفتن مسايل رفاهی و معيشتی آن‌ها از سوی مجموعه است.

بی‌توجهی به زیرساخت‌ها و سیاست‌های دراز مدت
احمد خیابانی، مدیر هتل داد یزد نیز در این رابطه معتقد است: غالب مدیران به دلیل انتظارات سرمایه‌گذار، بیش‌تر زمان و توجه خود را صرف سیاست‌های کوتاه‌مدت توسعه فروش می‌کنند و مجال کافی برای برنامه‌ریزی در خصوص مباحث زیرساختی هتل مانند آموزش نیروی انسانی ندارند.
وی با تاکید بر این‌که صنعت هتلداری از لحاظ آموزشی در وضعیت مطلوبی به سر نمی‌برد، از کیفیت آموزش انتقاد می‌کند و می‌‌گوید: بیش‌تر مراکز آموزشی از کیفیت بالایی برخوردار نیستند و آموزش‌ها محدود به مسايل تئوریک و قدیمی است که با وجود صرف هزینه فراوان بازدهی چندانی برای هتل‌ها ندارد، البته اخیرا تحولات مثبتی در این زمینه صورت گرفته است و شاهد رشد کیفی مراکز آموزشی بوده‌ایم.
مدیر هتل داد یزد بر این باور است که مهم‌ترین نقیصه صنعت گردشگری به عدم وجود زیرساخت‌های مناسب در تمامی سطوح برمی‌گردد که رفع آن نیازمند همت و همدلی مسئولین و برنامه‌ریزی جدی و دقیق و صرف زمان و هزینه فراوانی است.
وی تصـریـح مـی‌کنـد: بدیهـی اسـت، با وجـود تلاش‌های فـراوان صـورت گرفتـه آمـوزش‌هـا در شـرایط فعلـی از کیفیـت لازم برخــوردار نیست. یکی از عوامل راهگشا ارتبـاط بیـش‌تر با شبکـه جهانی گردشگری و بهره‌گیری از روش‌های نوین آموزشی در این صنعت است.
برای مثال اخیرا شرکت اندیشه گردشگری ایرانیان اقدام به برگزاری دوره آموزشی تحت‌نظارت گروه هتلداری اکور فرانسه کرد که در نوع خود بی‌نظیر بود و امید است با حمایت سازمان میراث فرهنگی و همچنین استقبال مدیران و فعالان صنعت گردشگری شاهد رشد روزافزون چنین برنامه‌هایی باشیم.

چگونه سد رکود در هتل شویم

 

این روزها که زمزمه‌های رکود و بحران اقتصادی به فریاد رسیده و ‌لرزه‌ مالی و اقتصادی بر اندام تولید، صنعت و خدمات جهان افتاده، ضرورت مدیریت این شرایط بیش از بیش احساس می‌شود. این مهم در صنعت هتلداری که قلب خدمات صنعت گردشگری است و به اعتقاد دست‌اندرکاران و فعالان عرصه گردشگری حال و روز چندان خوشی ندارد و سایه رکود و ناملایمات اقتصادی بر هتل‌ها سنگین‌تر شده است محرزتر و ضرورتی بیش از بیش دارد.در این شرایط که هتل‌ها با چالش دست و پنجه نرم می‌کنند همه نگاه‌ها به "مدیریت" آن معطوف است. این مدیران هتل هستند که باید تهديدكننده‌ها را بشناسند و از فرصت‌ها خوب استفاده كنند. حال اگر این مدیریت خود دچار نقصان و بحران باشد تکلیف معلوم است و انتظار از مدیران بحران زده برای مدیریت شرایط رکود چندان به جا نخواهد بود. در این مجال درباره این‌که " مدیران چگونه باید مانع رکود شوند" به بحث نشستیم.

محمدعلی فرخ مهر
ریاست اتحادیه هتل‌ها و هتل آپارتمان‌های استان تهران

مسیر‌های نو را جستجو کنیم!
یکی از اصلی‌ترین اقدامات مدیران هتل در دوران نامساعد اقتصادی بهره‌گیری از ظرفیت‌های جدید برای درآمد و کاهش بعضی از هزینه‌هاست. مدیر باید در جستجوی راه‌های جدید و شیوه‌های مبتکرانه برای جذب میهمان و مسافر باشد و از این طریق کاهش درآمدی واحد را جلوگیری کند و از طرفی باید با کنترل بیشتر و برنامه‌ریزی دقیق‌تر جهت استفاده بهینه از امکانات و حتی بعضا بهره‌گیری از روش‌های سخت گیرانه برای کاهش مصارف انرژی اقدام و در ساعات کاری نیروها نیز تجدید نظر کند.
البته یکی از شیوه‌های سرمایه‌گذاری معمول استفاده از وقت نیروهایی است که به خاطر کم شدن مشتری با بیکاری مواجه شده‌اند که می‌توان با برگزاری دوره‌های آموزشی علاوه بر این که موجب ارتقای دانش نیروها شد،آنها را از عوارض منفی بیکاری برحذر کرد.
مشکل کارکجاست؟
با نظر به اهمیت مدیریت در شرایط نامساعد اقتصادی نقیصه‌های مدیریت هتلداری در بخش خصوصی را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد که لزوم رفع آنان برای مدیریت صحیح بحران الزامی است.
دسته اول نقیصه‌ها عدم وجود برنامه‌ریزی‌،خط‌مشی‌، سازماندهی‌ و هماهنگی‌ها در این بخش است. در تشریح این نقیصه باید گفت که فقدان بستر مناسب جهت سازماندهی بخش خصوصی موجب شده که عملا این بخش به جزایری از هم جدا تقسیم شده و هرکدام برای بقا خود به فراخور توان و استعدادی که دارد سازماندهی و برنامه‌ریزی می‌کنند. اما موضوع حائز اهمیت این است که بعضا این برنامه‌ها کوتاه مدت بوده و عملا راه به جایی نمی‌برند و بعد از مدتی مجددا بر سر همان مشکلات باقی می‌مانند. البته لازم به ذکر است که عدم برنامه‌ریزی صحیح ملی در بخش نیز به این نقصان دامن زده است و غالب شیوه‌ها و روش‌ها در بخش خصوصی از وحدت رویه برخوردار نیستند و مشکلات عدیده‌ای را به وجود آورده است.
دسته دوم نقصیصه‌ها به عدم مهارت‌ها، تجربیات، اطلاعات فنی مدیران هتلداری بر می‌گردد.با توجه به سرعت تغییر دانش مورد استفاده در هتلداری و همچنین بهره‌گیری از تکنولوژی‌های نوین در خدمت‌رسانی، بخش خصوصی نتوانسته است آنطور که شایسته است خود را با این اطلاعات، تکنولوژی‌ و مهارت‌ها به صورت گسترده آشنا و همگام کند و از آن بهره گیرد. گرچه در گوشه و کنار واحدهایی را شاهدیم که خدمات آنها به واسطه مدیریت صحیح استاندارد شده‌ اما در مجموع به جرات می‌توان گفت که هنوز این اقدامات نهادینه نشده است.

دکتر سید محمود شبگو منصف
عضو هيئت علمي دانشگاه‌آزاد اسلامي و دكتراي مديريت بازرگاني

یک پاسخ ساده به رکود!
یکی از سوالات اصلی برای بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی در دوران رکود و بحران این است که چگونه دوام بیاوریم و یا چگونه رقابت کنیم؟
یک پاسخ ساده این است که سازمان مزیت‌های رقابتی مناسب انتخاب کرده و رویکردها و استراتژی‌های بازاریابی جدیدی معرفی کند.
قبل از همه باید واقعیت را پذیرفت و با شناخت بحران و آثار آن راهکارهای عملی برای چالش‌های فروش در دوران بحران تعریف کرد. ترس، تردید، منفی بافی، بدبینی اضافی، نومیدی و کنار کشیدن موجب توقف فعالیت‌ها شده و انعطاف‌پذیری و تطبیق‌پذیری با واقعیت‌های بحران را کاهش می‌دهد.
دیراندیشی و عدم تشخیص به‌موقع و درست شرایط، فرصت‌ها و تهدیدها در دوران بحران و نیز تأکید زیاد بر حفظ داشته‌ها و عدم سرمایه‌گذاری جدید، قطع انواع هزینه‌ها بدون توجه به آثار آنها در بلند مدت از جمله تبلیغات و برندسازی، بی‌توجهی به مشاوره، تحقیق و آموزش‌های لازم و بی‌توجهی به استراتژی‌ها،تکنیک‌ها، رفتارها و مدیریت دوره گذار باعث می‌شود تا وقت، پول، فکر، ایده و امکانات سازمان‌ها در این دوران هدر رود. از این رو با صبر و اندیشه و توجه به تهدیدات و پایش اطلاعات به راهکارهایی توجه می‌کنیم که مناسب این دوران است.
آن‌چنان‌که در تمام توصیه‌های مدیریتی آمده است، ارتباطات درست با مشتریان و ذی‌نفعان می‌تواند روزنۀ گشوده و بستر مناسبی را برای تداوم فعالیت‌های بهتر فراهم آورد.
تردیدی نیست که با بهبود بخشیدن ارتباط خود با ذی‌نفعان و بهتر کردن و بیشتر کردن همکاری با آنان از طریق اطلاع‌یابی و اطلاع‌رسانی در دوره بحران، امکان افزایش فروش هم فراهم می‌آید. مساعدت با کانال‌های بازاریابی و استفاده از آنان به‌عنوان گروه‌های مرجع یا معرف و مبلغ نیز برای حفظ بنگاه لازم است.
با توجه به این‌که خریداران در شرایط بحران بیشتر به کالاها و خدمات ضروری توجه می‌کنند، لازم است به تامین آن اندیشیده شده و فعالیت‌های بازاریابی بنگاه‌ها برروی تامین کالاها و خدمات ارزان‌تر از جمله بسته‌های کوچکتر و محدودتر که متناسب با بودجه مشتریان باشد، متمرکز و طراحی شود. ارائه خدمات اضافی و جانبی نیز از دیگر موارد جلب مشتری به حساب می‌آید.
بنگاه‌ها می‌توانند به بازار یا مشتریانی که از نظر مالی مطمئن‌تر هستند، توجه بیشتری کنند. در اینجاست که توصیه بازاریابی رابطه‌مند معنی پیدا می‌کند و بنگاه‌های هوشمند با شناسایی مشتریان راضی و وفادار خود به‌ویژه مشتریان کلیدی، ارتباط بلندمدت خود با آنان را حفظ کرده و از توصیه‌های آنان در غالب معرف و مبلغ خود در این دوران بهره‌مند می‌شوند.
آمارها نشان داده است که اگر بازاریابان بیش از یک‌بار پیگیر مشتری خود نباشند ،98% درآمد خود را به بنگاه‌های رقیب می‌دهند و نیز گفته شده است که 70% مشتریان خرید خود را به علت بی‌تفاوتی‌ها بنگاه‌ها، متوقف می‌کنند.
واقعیت این است که در شرایط بحران خریداران بیشتر به نظریات دیگران توجه می‌کنند واز این رو از ایجاد انگیزه در این گروه‌های مرجع می‌توان به عنوان یک استراتژی بازاریابی مناسب استفاده کرد. در راستای این استراتژی بهتر است که ارزش بیشتری برای مشتریان فعلی به جای یافتن مشتریان جدید قائل شد.
مدیریت هزینه‌ها نیز از دیگر مواردی است که می‌تواند صرفه‌جویی در همه بخش‌ها را امکانپذیر کند. به عنوان مثال در بخش خرید می‌توان به جای کالاهای لوکس و غیرضروری از کالاها و خدمات ضروری با برندهای ارزان‌تر یا محصولات داخلی در مراکز عمده فروشی استفاده کرد.
یا در انتخاب استراتژی‌های ترویج خود تجدیدنظر کرده و با حفظ بودجه تبلیغات از طریق پیام‌های منطقی و استفاده بیشتر از رسانه‌های چاپی و مطبوعاتی، یا استفاده از روابط عمومی قوی اطمینان مشتریان را جلب کند. شرکتی مانند "بارکلی کارد" در دوران رکود دهه نود هزینه‌های تبلیغاتی خود را دو برابر کرد در حالی‌که شرکتی مثل اکسس، هزینه خود را نصف کرد. سهم بازار بارکلی دو در صد افزایش یافت. دوران رکود فرصتی برای ربودن سهم بازار و سهم رقباست. نباید این فرصت را از دست داد. لذا بسیاری از کارشناسان بر این باور هستند که ترویج و توزیع را جایگزین تردید و تاخیر در تصمیم های بازاریابی خود نمائید. باید سوار بر امواج شد و به جلو شتافت.
با توجه به مدیریت بحران، از مدیریت هوشمندانه و خلاقانه بهره گیرید و از انواع تخصص‌ها و تکنیک‌ها استفاده کنید و آن را ناقص رها نکنید.
هرکسی در شرایط مطلوب قادر است خوب خدمت کند. مهم این است که در شرایط بحران با تغییر رویکرد، رفتار و روش‌های مدیریتی و مهارت‌های رهبری، با تنظیم و ترویج برنامه‌های وفادارسازی مشتریان برای تکرار خرید آن‌ها و ایجاد انگیزه در مشتریان فعلی برای خرید در شرایط بحران و رکود بنگاه‌ها بتوانند موفقیت خود را به نمایش بگذارند.
واقعیت این است که این تنها یک دوره گذار است از این رو بدون فدا کردن کیفیت ضمن مراقبت از تهدیدها، از فرصت‌های ویژه برای سرمایه‌گذاری‌های مناسب نیز می‌توانید استفاده کنید.

با جامعه هتل و میهمانپذیران سمنان

 

اعضای هیأت مدیره از مشکلات اقامتی می‌گویند

اگر تاکنون به مشهد مقدس سفر کرده باشید، در مسیر حرکت خود حتما از شهر‌های استان سمنان گذر خواهید کرد. سمنان با چهار شهرستان دامغان، شاهرود، گرمسار و سمنان به لحاظ مساحت ششمین استان کشور به شمار می‌رود. این استان که وسعت کنونی آن حدود چهار برابر تهران است از جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی، باستانی، مذهبی و تفریحی متنوعی برخوردار است و به همین جهت از موقعیت و شرایط مناسبی جهت توسعه گردشگری و هتلداری برخوردارست. در حال حاضر استان سمنان با 9 هتل و 7 ميهمانپذیر و 16 پانسیون، پذیرای میهمانان و گردشگران این خطه از سرزمین پهناور ایران زمین است. برای اطلاع از صنف و صنعت هتلداری در این استان به سراغ چند تن از اعضای هیئت مدیره " جامعه هتل‌ها و ميهمانپذیران استان سمنان" رفتیم.
گزارشی که در زیر می‌خوانید ماحصل این گفتگوهاست:

«دو سالی از دهه 80 گذشته بود که «جامعه هتل‌ها و ميهمان‌پذیرداران سمنان» فعالیت خود را آغاز کرد. ناگفته نماند که این تشکل صنفی تا پیش از سال 82 که صنف رستوران‌های بین‌راهی استان نیز در آن جای داشتند با عنوان "جامعه هتل‌، ميهمانپذیر و رستوران‌های بین‌راهی" فعال بود. اما دیری نپایید که در سال 86 پذیرای صنف پانسیون‌داران شد و فعالیت صنفی دوباره‌ای را از سرگرفت.
غلامحسین محمدی‌زاده، ریاست جامعه هتل‌ها و ميهمانپذیران سمنان که از سال 82 تاکنون این سمت را عهده‌دار است و سابقه مدیریت چند هتل را در کارنامه کاری خود دارد در رابطه با وظایف جامعه، می‌گوید: تاکنون این تشکل صنفی وظایف و حدود قانونی خود را در جهت تعیین نرخ اغذیه، اشربه، اتاق و همچنین بررسی و حل و فصل مشکلات بهداشتی، تعزیراتی، مالیاتی و احتساب تعرفه‌های انرژی واحدها به نرخ صنعتی با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و مدیران واحدهای اقامتی استان پیگیری کرده است.

صنف پانسیون‌داران می‌مانند یا می‌روند؟
این روزها زمزمه جدایی صنف پانسیون‌داران از جامعه هتل‌ها و ميهمانپذیران سمنان بیش از بیش بر سر زبان‌هاست. محمدی‌زاده با اشاره به این موضوع می‌گوید: در حال حاضر بیش‌تر پانسیون‌های استان به‌ صورت خوابگاه دانشجویی درآمده‌اند و در حالی‌که این واحدهای اقامتی بر طبق قانون از حق پذیرش میهمان برخوردارند، اداره اماکن اجازه پذیرایی و اقامت میهمانان و گردشگران ورودی به استان را حتی در ایام تعطیل به این واحدهای اقامتی نمی‌دهد. به گفته محمدی‌زاده این پانسیون‌های دانشجویی در کل کشور قرار است که تحت نظارت و کنترل شرکت تعاونی خوابگاه‌داران به فعالیت صنفی خود ادامه دهند.
در خبرها نیز گفته شده بود که در آینده‌ای نزدیک از فعالیت پانسیون‌هایی که به عضویت شرکت تعاونی خوابگاه‌داران درنیایند جلوگیری خواهد شد. با توجه به این مسئله به نظر می‌رسد صنف پانسیون‌داران نیز چند صباحی دیگر میهمان جامعه هتل‌ها و ميهمانپذیران سمنان خواهد بود.
محمدی‌زاده با تصریح این مطلب به فعالیت کنونی 16 پانسیون در سطح استان سمنان اشاره و در رابطه با اقدامات جامعه برای این واحدهای اقامتی، تصریح می‌کند: شهرداری استان با تاکید بر این‌که پانسیون‌های دانشجویی کاربری خدماتی دارند می‌بایست مبلغی را جهت عوارض به شهرداری پرداخت کنند. علاوه براین‌که برطبق قانون مسکن و شهرسازی دانشجویان مقیم در این واحدها نیز می‌بایست هزینه‌ای را از این جهت بپردازند. اما خوشبختانه با انجام رایزنی و تلاش جامعه و برگزاری نشست‌هایی با استانداری و فرمانداری سمنان مبنی بر تحقق رفاه حال و تامین رضایت دانشجویان میهمان در این اقامتگاه‌ها هم اکنون پانسیون‌های دانشجویی کاربری "مسکونی" به حساب می‌آیند و بر این اساس از شمول عوارض واحدهای خدماتی نیز معاف هستند.

پانسیون‌ها استاندارد ندارند
به گفته محمدی‌زاده طرح تطبیق استانداردسازی خدمات و تاسیسات گردشگری استان سمنان نیز آغاز و تاکنون 2 واحد از مجموع 9 واحد هتل مستقر در استان موفق به گواهینامه کیفیت خدمات شده‌اند.
وی در این رابطه بر ضرورت و اهمیت استانداردسازی مراکز اقامتی در ارتقای کیفیت خدمات گردشگری تاکید و تصریح می‌کند: با وجود این‌که پانسیون‌ها واحدی اقامتی و گردشگری محسوب می‌شوند و سهمی از اسکان مسافران ورودی در استان‌ها را نیز بر دوش می‌کشند اما موضوعی که نگران‌‌کننده است این است که در حال حاضر پانسیون‌های فعال در بخش گردشگری کشور از هیچ استاندارد و ضابطه‌ای برای ارايه خدمات خود به مسافرانشان پیروی نمی‌کنند و نه در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ضابطه‌ای برای این واحدهای اقامتی تعریف شده و نه در ارگان‌های مرتبط با پانسیون‌های دانشجویی. از این‌رو آن‌چه باید در راستای استانداردسازی مراکز اقامتی به جدیت پیگیر آن بود، تدوین ضوابط و استانداردهایی برای پانسیون‌هاست.

رقیبی که نمی‌توان مانعش شد!
ریاست جامعه هتل‌ها و ميهمانپذیران سمنان با اشاره به موانعی که واحدهای اقامتی این استان را با رکود مواجه ساخته، تصریح می‌کند: فعالیت ميهمانسراها و زائرسراهای دولتی از مشکلات عمده هتل‌ها و ميهمانپذیران در استان سمنان است.
گرچه این واحدهای اقامتی بر طبق اصل 44 قانون اساسی و به دستور ريیس‌جمهوری می‌بایست به بخش خصوصی واگذار شوند و بر این اساس عنوان کاربری آن‌ها به مراکز آموزشی‌-‌رفاهی تغییر کرده است اما همچنان رقیب سرسختی برای بخش خصوصی به شمار می‌روند و جامعه و حتی سازمان میراث فرهنگی نمی‌توانند از ادامه کار آن‌ها جلوگیری کنند.
موضوعی دیگری که در این‌جا می‌بایست بدان اشاره کرد، عدم‌توجه دستگاه‌های اجرایی به خواسته‌ها و مکاتبات جامعه است. گرچه در حال حاضر واحدهای اقامتی هتل، ميهمانپذیر یا هتل‌آپارتمان‌ها از طرف میراث حمایت و شناخته هستند اما متاسفانه تاکنون سایر دستگاه‌های اجرایی به جز سازمان صنعت و معدن و تجارت به مکاتبات جامعه ترتیب اثر نداده‌اند.

اختلاف‌نظر با مجامع امور صنفی بر سر وجاهت قانونی جوامع هتلداری
محمدی‌زاده در ادامه این موضوع که رفع مشکلات هتلداران همکاری دستگاه‌های اجرایی را می‌طلبد، یکی از مشکلات کنونی جوامع هتلداری و گردشگری را اختلاف‌نظر با مجامع امور صنفی کشور بر سر وجاهت قانونی این جوامع عنوان می‌کند. محمدی‌زاده در این رابطه توضیح می‌دهد: میراث فرهنگی مدعی است که مجامع هتلداری و گردشگری شامل تبصره ماده 2 قانون نظام صنفی هستند و قوانین خاصی را شامل می‌شوند اما متاسفانه مجامع امور صنفی این موضوع را قبول ندارند. از این‌رو چند سالی است که بر سر جایگاه قانونی جوامع گردشگری و هتلداری با مجامع امور صنفی اختلاف‌نظر وجود دارد. مجامع امور صنفی با استناد به این‌که قوانین این مجمع در مجلس شورای اسلامی تصویب می‌شود بر این موضوع که جوامع هتلداری جایگاه قانونی ندارد، مُصّرند. البته این موضوع زمانی مشکل‌سازتر شد که این رویکرد به سایر نهادهای اجرایی نیز تسری یافت و در شرایط کنونی که صنعت هتلداری برای گذر از دوران رکود خود به همکاری و مساعدت نیاز مبرم دارد، دستگاه‌هایی چون اداره اماکن با این نگرش که این جوامع وجاهت قانونی ندارند از همکاری لازم با این تشکل‌های صنفی سرباز می‌زنند. در این شرایط ضرورت دارد این اختلاف‌نظر توسط میراث فرهنگی به صورت قانونی در مجلس حل شود.

برای صدور پروانه بهره‌برداری سلیقه‌ای عمل نکنیم!
در حال حاضر از موضوعات مهم و درخور توجهی که یکی از پیامدهای تدوام آن می‌تواند بی‌انگیزگی و دلسردی سرمایه‌گذاران در عرصه صنعت هتلداری را در پی داشته باشد، تقلیل مدت زمان اعتبار و تمدید پروانه بهره‌برداری و جواز کسب واحدهای اقامتی از سه سال به یکسال است که علاوه بر ایجاد دردسرهای اداری بی‌شمار برای مدیران و مالکان هتل، رغبت سرمایه‌گذاران برای ورود به این صنعت را از بین برده است.
محمدی‌زاده با تاکید بر این مطلب، می‌افزاید: موضوعی که این معضل را دو چندان می‌سازد، سلیقه‌ای عمل کردن کارشناسان اعزامی به منظور بازرسی، تایید و صدور پروانه بهره‌‌برداری جهت فعالیت یکسال آینده به این واحدهاست و درحال حاضر بسیاری از مدیران و مالکان واحدها از این‌که هر سال شرایط و ضوابط این بازرسی بسته به نظر کارشناسان ارجاعی تغییر می‌کند، بسیار گله‌مندند.

نرخ‌های مصوب منصفانه نیست!
محمد مهدی کردان، عضو هیئت مدیره جامعه هتلداران سمنان در این رابطه با انتقاد از این‌که برنامه جامعی در زمینه حوزه خدمات ارائه شده واحدهای گردشگری وجود ندارد، تصریح می‌کند: هم‌اکنون نرخ‌های مصوب برای مراکز اقامتی با توجه به وضعیت تورم و هزینه‌های موجود، نامناسب است؛ زيرا در یک سال گذشته نرخ‌های اعلام شده تغییرات چندانی نداشته در حالی‌که در ظرف چند ماه گذشته تورم و گرانی افزایش رو به رشدی را نشان می‌دهد.

سمنان پتانسیل دارد اما گردشگر ندارد!
کردان در ادامه با تاکید بر این‌که ضرورت و توجه به صنعت هتلداری می‌تواند زیرساخت‌های گردشگری را افزایش دهد، می‌گوید: استان سمنان به دلیل قرار گرفتن در مسیر راه‌های دسترسی فراوانی از جمله پایتخت، اصفهان، گلستان، خراسان و یزد و نیز آثار تاریخی بی‌شماری که در آن جای گرفته، برای جذب گردشگرانی به منظور اقامت و بازدید از اماکن تاریخی و توریستی آن و حتی زائران بارگاه ملکوتی امام رضا از پتانسیل بالقوه‌ای برخودارست اما آن‌چه جای تعجب و صد البته تاسف دارد این است که حتی در فصل تابستان و بهار که ایام پیک سفر است، با کمبود گردشگر و اقامت مواجه هستیم.
دبیر جامعه هتلداران سمنان نیز فعالیت سويیت‌ها، خوابگاه‌های دانشجویی و حتی تالارهایی که در اختیار ادارات و نهادهای دولتی هستند را یکی از عمده‌ترین مشکلات هتل‌های استان عنوان می‌کند که با توجه به کمبود هتل و اقامتگاه در استان می‌تواند ضربه مهلکی بر پیکره صنعت هتلداری این خطه وارد کند.
کردان بر این باور است که مسئولان سازمان میراث فرهنگی و دستگاه‌های اجرایی استان می‌بایست به این مهم توجه ویژه کنند تا ضرر و زیان کم‌تری به صنعت هتلداری در استان وارد شود.
میهمانپذیرها از استانداردسازی محروم‌اند؟!
احمد شریف؛ نائب رئیس جامعه نیز با اشاره به این‌که میهمان‌پذیرها در زمره مراکز اقامتی به شمار می‌روند و به‌منظور خدمات‌دهی مطلوب به مسافران و گردشگران لزوم استانداردسازی این گروه از واحدهای گردشگری نیز به خوبی محسوس است، تاکید می‌کند: با وجود انجام جلسات و پیگیری جامعه در راستای استانداردسازی واحدهای میهمان‌پذیر در سمنان اما مجریان این طرح بدون بیان دلیل قانع‌کننده‌ای از عدم استانداردسازی این واحدها خبر دادند.
وی می‌افزاید: گرچه هزینه‌های استانداردسازی موضوع قابل تاملی است که باید پیرامون آن بحث و تامل صورت گیرد اما در شرایط کنونی این واقعیت را نباید از نظر دور داشت که با بنیه ضعیف اقتصادی واحدهای اقامتی که حتی قادر به تکافوی تامین مخارج و هزینه‌های خود مجموعه خود نیستند نمی‌توان پرداخت هزینه‌های سنگین درخواست شده از سوی مجریان طرح استانداردسازی را به منظور اعطای گواهینامه کیفیت خدمات به این واحدها انتظار داشت؟ شایان ذکر است که درحال حاضر غالب میهمانپذیران سمنان به لحاظ تجهیزات و تاسیسات فرسوده هستند و لزوم حمایت به منظور نوسازی و بازسازی این واحدها به شدت احساس می‌شود.

• نرخ اقامت با مخارج جور نیست!
مدیر میهمان‌پذیر "آزادی" شاهرود در ادامه یادآور می‌شود: از سال 90 تاکنون که تعرفه نرخ‌های اقامتی از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به واحدهای اقامتی ابلاغ شده نرخ اقامت هیچ‌گونه افزایشی نداشته است این درحالی است که میهمان‌پذیران با وجود توان و بضاعت مالی محدود خود مجبور به پرداخت هزینه‌های تصاعدی مواد و انرژی مصرفی هستند. در این شرایط لزوم اقدامی اساسی محرز است.
شریف همچنین با بیان این‌که متاسفانه میهمان‌پذیران از واحدهای اقامتی محجورند و بدون هیچ برنامه و حمایتی به حال خود رها شده‌اند، می‌گوید: آموزش و ارائه اطلاعات به روز گردشگری از فاکتورهای مهم در ارتقای سطح خدمات واحدهای اقامتی به شمار می‌رود اما جای تاسف دارد که میهمان‌پذیران از فقدان این مهم نیز رنج می‌برند. وی بر این عقیده است که که مقطعی بودن و نیز هزینه‌های بالای تعیین شده دوره‌های آموزشی‌ برای کارکنان شاغل مانعی بر سر اجرا و تحقق کامل این مهم در بدنه گردشگری است.

خدمات "آموزش" می‌طلبد
ابراهیم شادکام، عضو هیأت مدیره جامعه هتلداران استان سمنان نیز با اشاره به اهمیت و ضرورت بهره‌گیری از نیروی‌های آموزش‌دیده در واحدهای اقامتی به‌منظور ارتقای سطح کیفی خدمات گردشگری، می‌گوید: متاسفانه بسیاری از افراد جامعه حرفه‌های مرتبط با خدمات و پذیرایی را به لحاظ درجه و موقعیت اجتماعی بی‌ارزش و پایین تصور می‌کنند و با این نگرش بدیهی است که بر فراگیری دانش و علم اندوزی در حوزه خدمات گردشگری و هتلداری وقعی گذارده نمی‌شود.
بدیهی است که فعالیت در هتل نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود و تردیدی نیز نمی‌ماند که یادگیری و آموزش در حوزه صنعت هتلداری و گردشگری نیز بی‌معنا تلقی شود.
با توجه به این رویکرد، هم‌اکنون کمبود نیروی انسانی آموزش‌دیده در واحدهای اقامتی نقیصه‌ای است که هتلداری سمنان از آن رنج می‌برد. آن‌چه می‌بایست در راستای رفع این نقیصه به جد مورد پیگیری قرار گیرد، اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در جهت آشنایی و آگاهی بیش‌تر عموم جامعه با صنعت خدمات هتلداری و گردشگری به عنوان شاخه و رشته‌ای علمی است که آموزش و فراگیری فنون آن برای ارتقای این صنعت روز دنیای که در آینده نزدیک جایگزین صنعت نفت خواهد شد، نیازی مبرم است.

اصولی عمل کنیم
مدیر میهمانپذیر امیر (دامغان) همچنین معتقد است که بسیاری از نواقصی که در حال حاضر گریبانگیر هتلداری و گردشگری کشور است، به‌ دلیل نبود و یا ضعف اجرایی ضوابط و استاندارد در راه‌اندازی و بهره‌برداری از واحدها و تاسیسات اقامتی و گردشگری است. بنابراین ضروری است برای جلوگیری از بروز بسیاری از نقیصه‌ها و کمبودها از همان آغاز تاسیس و راه‌اندازی براساس استاندارد و ضابطه‌مند عمل شود.

عدم هماهنگی ادارات در جهت تحقق تسهیلات
وی در پایان با انتقاد از محقق نشدن 50 درصد معافیت صنعتی وعده داده شده به واحدهای اقامتی در حوزه انرژی، می‌گوید: با این‌که یازده سال از پیگیری مداوم هتلداران برای تخفیف تعرفه‌های مالیاتی می‌گذرد هنوز به تقاضای جامعه هتلداری در این رابطه ترتیب اثری داده نشده و یکی از مشکلاتی که روند این تسهیلات و تمهیدات را با تعلل روبه‌رو می‌کند، عدم هماهنگی ادارات دولتی با جوامع هتلداری است.


با هیئت مدیره جامعه هتلداران فارس درباره صنعت

 

سال 72 بود که جرقه‌های تاسیس «جامعه هتلـداران فارس» زده شد. جمعی از هتلداران این خطه در سمت هیئت موسسان به دور هم گرد آمدند تا تشکلی قانونی را در جهت تحقق اهدافي چون حفاظت از منافع صنف و سرمایه‌گذاران، نیل به توسعه اقتصادی، تامین رفاه عمومی در قالب میهمان‌نوازی، خدمات‌رسانی مناسب به میهمان، ارضای نیازهای روحی و عاطفی، اخلاقی و فرهنگی میهمانان و نیز صیانت از سنت‌های گذشته این مرز و بوم در راستای شکوفایی صنعت گردشگری کشور، شکل دهند.
این تصمیم و گردهمایی بالاخره سال 77 به ثمر نشست و با همت هیئت موسسان، اساسنامه جامعه تنظیم و "جامعه هتلداران فارس" رسمیت قانونی یافت. این تشکل صنفی که تاکنون شش دوره انتخاباتی را پشت سرگذاشته هم‌اینک با 61 مرکز اقامتی عضو از جوامع فعال هتلداری کشور است. در این شماره برای اطلاع بیش‌تر از دغدغه‌ها و شده‌ها و ناشده‌های صنعت هتلداری در استان فارس پای صحبت اعضای هئیت مدیره این جامعه فعال هتلداری کشور نشستیم. گزارش زیر حاصل این گفتگوهاست:

اختیاری که باید واگذار شود
حمید سجادیان، ریاست جامعه هتلداران فارس با تاکید بر تلاش جامعه در جهت رفع مشکلات هتلداران در حد توان و اختیارات قانونی خود، "صدور پروانه بهره‌برداری کسب برای اعضا" را از اختیاراتی عنوان کرد که هم‌اکنون جامعه از آن محروم و این محدودیت چالش بزرگی برای جامعه ایجاد کرده و خواهد کرد.
وی همچنین هماهنگی و اعلام‌نظرات جامعه به مقامات بلندپایه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان و کشور برای پیگیری و تحقق انتظارات قانونی هتلداران را یکی از اهم فعالیت‌های جامعه عنوان کرد و با تصریح این‌که جامعه در راستای اصل 44 قانون اساسی همواره در پی تحقق حدود و وظایف قانونی خود بوده و است، گفت: در دیدار و نشستی که به مناسبت هفته گردشگری با دکتر منوچهر جهانیان؛ معاون گردشگری کشور در شیراز صورت گرفت، مقرر شد که در آینده‌ای نزدیک این مهم محقق و با تفویض این اختیار قدرت بیش‌تری به بازوان اجرایی جامعه بخشیده شود.
این عضو هیئت مدیره به مکاتبات جامعه با مقامات بلندپایه کشوری و استانی به منظور تعطیل‌کردن ميهمانسراهای دولتی و منازل استیجاری شخصی با هدف کم‌کردن هزینه‌های دولتی و رونق بخشیدن به صنعت هتلداری اشاره و اذعان کرد: با پیگیری این تشکل صنفی در حال حاضر تولیت منازل استیجاری به جامعه هتلداران و نیز جامعه ميهمانپذیران واگذار شده و با همکاری گسترده فرمانداری، استانداری، سازمان میراث استان و نیز نیروی انتظامی شناسایی و ساماندهی این واحدها در حال انجام است و با نظارت و کنترل جامعه فعالیت اقامتگاه‌های شخصی محدود به ایام پیک به ویژه نوروز شده است. علاوه بر این، کمیته‌های شش‌گانه جامعه به ‌منظور تامین امنیت و سلامت گردشگران واحدهای اقامتی را از زوایای مختلف موردارزیابی قرار می‌دهند و در صورت تخلف واحدهای اقامتی از اصول مقرر نسبت به پلمپ و لغو مجوز موقت این واحدها اقدام می‌شود.
سجادیان در ادامه کمک و مساعدت دولت به واحدها در قالب وام‌های کم‌بهره، ارايه بسته‌های حمایتی وعده داده شده، جمع‌آوری منازل استیجاری، جمع‌آوری میهمانان چادر خواب در سطح پیاده‌روهای شهر، پارک‌ها و اسکان آنان در محل مناسب و رونق بازار گردشگری با ورود میهمانان داخلی و خارجی و به خصوص توریست خارجی را از محوری‌ترین خواست‌های هتلداران استان در جهت حل مشکلات این صنعت برشمرد.
مدیر هتل جام‌جم شیراز در ادامه با اشاره به پیگیری جامعه در جهت تحقق بسته‌های حمایتی یارانه سوخت (نفت، گاز، برق، نفت گاز و آب) به واحدهای اقامتی از محقق نشدن بسته‌های حمایتی وعده داده شده به صنعت هتلداری انتقاد و تصریح کرد: با وجود این‌که مقرر شد واحدهای اقامتی نیز به مانند واحدهای صنعتی از معافیت‌ها و مزایای بخش صنعت بهره‌مند شوند اما در حال حاضر نه تنها حق بیمه کارکنان مراکز اقامتی در بیش‌تر موارد براساس تعرفه صنعتی حساب نمی‌شود بلکه نرخ بهره وام‌های بانکی نیز از این قاعده صنعتی پیروی نمی‌کند.
• استانداردسازی در حال انجام است
سجادیان در پاسخ به این سوال که استانداردسازی واحدهای اقامتی استان در چه مرحله‌ای است، بر تلاش و مساعدت جامعه با شرکت عامل تطبیق استاندارد به‌منظور اجرای اصولی این طرح در استان تاکید و ادامه داد: هم‌اکنون فرمت‌های ارسالی استانداردسازی به واحدها ارايه و قرارداد بیش‌تر مراکز اقامتی با شرکت عامل تطبیق استانداردسازی منعقد شده است و امید است که با انجام این تشریفات قانونی و اقدامات مقتضی در جهت ارتقای کیفیت خدمات، طرح استانداردسازی مراکز اقامتی استان فارس تا پایان سال جاری به ‌طور کامل به انجام رسد.
• کمیته غرفه رزرواسیون فعال نیست
سجادیان با توضیح درباره کمیته "غرفه رزرواسیون"؛ یکی از کمیته‌های شش‌گانه جامعه گفت: کمیته مزبور به‌منظور پذیرش میهمانان ورودی به استان و اعزام آنان به هتل‌های عضو جامعه تشکیل و با انجام مکاتبات لازم با مسئولان فرودگاه و نهادهای ذی‌ربط غرفه‌ای در فرودگاه شیراز به این کمیته واگذار شد. سجادیان با اعلام این‌که هم‌ اکنون فعالیت این کمیته در فرودگاه به حالت تعلیق درآمده در این رابطه اظهار داشت: در پی واگذاری فرودگاه شیراز به بخش خصوصی و درخواست مسئولان آن مبنی بر دریافت هزینه بیش‌تر به منظور تدوام فعالیت غرفه در فرودگاه با وجود رایزنی با مقامات مسئول فرودگاه فعالیت این غرفه در فرودگاه معلق و هنوز نتیجه‌ای در این زمینه حاصل نشده است.

صنفی که مظلوم واقع شده است
حسن سیادتان، نايب ريیس و مسئول کمیته بازرسی، نظارت و ارزشیابی جامعه هتلداران فارس نیز با اشاره به این‌که در حال حاضر کاهش چشمگیر گردشگران ورودی یکی از معضلات صنعت هتلداری و گردشگری کشور است، صنف هتلداران را یکی از مغفول‌ترین و مظلوم‌ترین صنوف کشور عنوان و تاکید کرد: در شرایط کنونی که هتلداری دوران بحران خود را سپری می‌کند، به جرات می‌توان گفت این مدیران هستند که با وجود تمام مشکلات و محرومیت‌ها بحران کنونی را مدیریت و هتل‌ها را سر پا نگاه داشته‌اند.
وی در ادامه با اشاره به تاسیس 45 هتل و هتل‌آپارتمان در سال‌های 91-90 ابراز داشت: تقریبا تمامی این واحدهای اقامتی موفق به دریافت پروانه بهره‌برداری شده‌اند اما در این میان تعداد انگشت‌شماری نیز به دلایلی از جمله عدم معرفی مدیران، عدم رعایت شرایط و ضوابط تعریف شده بهداشتی و نیز فنی از دریافت این پروانه باز ماندند که هم‌اکنون در حال رفع ایراد و نواقص اعلام شده از سوی بازرسان کمیته هستند.
• تخصص و تجربه؛ هر دو در کنار یکدیگر
سیادتان درباره طرح تطبیق استانداردسازی خدمات و تاسیسات گردشگری با اشاره به اهمیت و ضرورت اجرای این طرح در جهت پیشبرد ارتقای سطح کیفیت خدمات گردشگری و توسعه گردشگری و هتلداری کشور بر لزوم بهره‌گیری از کارشناسان متخصص تاکید کرد و گفت: آن‌چه در تسریع روند و توفیق اجرای طرح استانداردسازی مهم به نظر می‌رسد، استفاده از کارشناسانی است که در کنار تخصص و مهارت علمی از سوابق و تجربیات کافی در صنعت هتلداری برخوردار بوده و با تسلط و آشنایی بر امور هتلداری قادر به تشخیص و ارزیابی صحیح مراکز اقامتی با توجه به شرایط و وضعیت کنونی آن‌ها باشند.
وی در همین راستا ادامه داد: در حال حاضر برخی از ضوابط و معیارهای موجود در چک‌لیست‌های طرح تطبیق استانداردسازی خدمات گردشگری قابلیت انطباق با شرایط کنونی واحدهای اقامتی را ندارد و آن‌چه باید در جهت تحقق اصولی و صحیح این طرح در نظر داشت، لزوم بازنگری و به‌روز کردن ضوابطی است که کارشناسان براساس آن به ارزیابی و اعطای گواهینامه به واحدها مبادرت می‌کنند.
مدیر هتل پرسپولیس شیراز با بیان این‌که هم‌اکنون در طرح تطبیق استانداردسازی خدمات گردشگری بیش از 30 درصد از شرایط احراز گواهینامه کیفیت و استاندارد منوط بر تاکید صلاحیت واحدها به لحاظ بهره‌گیری از منابع انسانی آموزش‌دیده است، بهره‌گیری واحدهای اقامتی از نیروهای انسانی آموزش‌دیده و اولویت‌دادن به این مهم را در برنامه‌ریزی‌های مدیریت در ارتقای کیفیت خدمات هتلداری و گردشگری بسیار با اهمیت دانست.
سیادتان در پایان انجام نظارت و ارزشیابی توسط کمیته مشترک با سازمان متبوع از هتل‌های زیربط به‌منظور ارزشیابی سطح کیفی و خدماتی آن‌ها، ارتقا و تنزیل درجه احتمالی واحدهای زیرمجموعه پس از بازرسی و بازدید از هتل‌های جدید التاسیس و درجه‌بندی آن‌ها را از وظایف کمیته بازرسی، نظارت و ارزشیابی برشمرد.

نرخ اقامت رشدی نداشته است
محمدرضا کمالی سروستانی، مسئول کمیته نرخ‌گذاری و خزانه‌دار جامعه هتلداران فارس نیز درباره نرخ مراکز اقامتی استان، گفت: پس از ابلاغ افزایش 15درصدی نرخ اقامت به واحدها در اوایل سال جاری تاکنون هیچ افزایشی پیش‌بینی نشده است. این در حالی است که ظرف چند ماه گذشته نرخ اقلام مصرفی و خوراکی بین 35 تا 40 درصد رشد داشته است. وی با اشاره به فعالیت کمیته نرخ‌گذاری، بررسی و تایید نرخ اغذیه، اشربه و خدمات هتل‌ها با توجه به نرخ پیشنهادی و ابلاغ آن‌ها به واحدهای جامعه و سازمان متبوع و نهادهای مرتبط از وظایف کمیته نرخ‌گذاری برشمرد.
• در نرخ‌گذاری رضایت میهمان شرط است
کمالی با انتقاد از کاهش ورود گردشگر به استان و رکود صنعت هتلداری کشور نیز تصریح کرد: در چنین شرایطی تامین رضایتِ خاطر میهمان و گردشگر مهم‌ترین رویکردی است که هتلداران برای حفظ و جلب رضایت وی می‌بایست در سرلوحه کاری خود قرار دهند؛ چرا که کسب رضایت میهمان شرط اصلی هتلداری و ایجاد رغبت در وی برای اقامت در هتل به شمار می‌رود.
با این رویکرد، بدیهی است یکی از راهکارهایی که می‌تواند رغبت و انگیزه لازم را در مسافران و گردشگران ایجاد کند، "تخفیف در نرخ اقامت" هتل‌هاست و کمیته ‌نرخگذاری جامعه نیز همواره به این مهم معتقد و متعهد بوده است.

آموزشگاه‌ها گریدبندی شده‌اند
افشین جعفر تهرانی، مسئول کمیته آموزش و عضو هیئت مدیره جامعه نیز با تاکید بر اهمیت کیفیت آموزش، تصریح کرد: در پی افزایش شمار مراکز و موسسات آموزش هتلداری و گردشگری استان به ‌تدریج افت کیفیت ‌آموزش‌ نتیجه‌ای بود که پیش‌بینی آن چندان دور به نظر نمی‌رسید. با این اتفاق، جامعه هتلداران به ‌منظور جلوگیری از این روند، با همکاری سازمان میراث فرهنگی اقدام به درجه‌بندی مراکز و موسسات آموزش هتلداری و گردشگری استان کرد و در پی این اقدام این آموزشگاه‌ها و موسسات براساس مدرسان، مفاد آموزشی و نیز عناوین و محتوای دروس، طبقه‌بندی شدند.
تهرانی با بیان این مطلب که در تمامی دنیا آموزش‌های تئوری و عملی مکمل یکدیگر هستند، گفت: این مراکز در شرایط کنونی موظف به معرفی اساتید خود و ارايه رزومه و سوابق آن‌ها به جامعه هتلداران هستند. علاوه‌ بر این‌که موظف به انعقاد قرارداد با مراکز اقامتی استان به‌ منظور گذراندن دوره‌های عملی خود نیز هستند.
• بازدید از هتلها در سه نوبت
مسئول کمیته آموزش جامعه هتلداران شیراز در ادامه، انجام بازدید از کلیه هتل‌های زیرمجموعه را در حداقل سه نوبت در سال، از جمله اقدامات جامعه عنوان و تصریح کرد: کمیته آموزش در راستای نظارت و کنترل بر ارتقای کیفی خدمات هتل‌ها هرسه ماه یکبار به نیازسنجی در این واحدهای اقامتی پرداخته و در صورت تشخیصِ لزوم به آموزش کارکنان، با بهره‌گیری از مراکز و موسسات آموزشی تحت نظارت جامعه اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی برای کارکنان شاغل در این مراکز می‌کند.
• در کمیته آموزش چه کرده‌ایم؟
تهرانی در پاسخ به این سوال، با بیان این که جامعه هتلداران فارس اولین تشکلی است که نسبت به اعزام نیمی از مدیران واحدهای عضو خود با هدف گذراندن دوره‌های آموزشی مرتبط به کشور مالزی و سنگاپور اقدام کرده، اهم فعالیت‌های کمیته آموزش را به شرح ذیل عنوان کرد:
 آموزش مدیران در خارج از کشور (مالزی و سنگاپور) با تعداد 25 نفر
 اجرای آموزش میزبانی با تعداد 69 نفر
 اجرای آموزش خانه‌داری با تعداد 69 نفر
 اجرای آموزش آداب و معاشرت و الگوهای رفتاری در هتل‌ها با تعداد 40 نفر
 آموزش مدیریتی و بازاریابی توریستی با تعداد 41 نفر

تاکنون در جامعه چه اتفاق افتاده است

اهم اقداماتی که تاکنون جامعه در جهت نیل به اهداف خود در کارنامه فعالیتش به ثبت رسانده است، به این شرح عنوان می‌شود:
‌‌‌ تشکیل کمیته‌های شش‌گانه (نرخ‌گذاری، بازرسی، نظارت و ارزشیابی، آموزش، غرفه رزرواسیون، حقوقی و کمیته سازش با برگزاری جلسات حل اختلاف میان کارفرما و کارگر)
‌‌‌ دریافت سهمیه سوخت نفت‌ و گاز از سازمان متبوع و توزیع بین واحدهای درخواست‌کننده
‌‌‌ تنظیم و ارايه کارت مدیریت به مدیران هتل‌ها
‌‌‌ برگزاری سمینارهای متعدد و ستاد تسهیلات سفرهای نوروزی و تابستانی
‌‌‌ برقراری ارتباط و هماهنگی با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای حضور فعال نمایندگان جامعه در جلسات بازرس و تصمیم‌گیری و تشریک مساعی برای ارتقا و یا تنزیل درجه هتل‌ها
‌‌‌ شرکت فعال و مستمر ريیس جامعه در جلسات کارگروه گردشگری استان و پیگيری مسايل به‌منظور دفاع از حقوق قانونی اعضای جامعه
‌‌‌ حضور فعال و موفق در مجامع اداری و اجتماعی استان فارس و تشریک مساعی با مسئولان امر و دفاع از جایگاه قانونی جامعه هتلداران
‌‌‌ ایجاد هماهنگی، همدلی و تقویت روحیه تعاون با سازمان‌های نظارتی استان (استانداری فارس، شهرداری شیراز، اداره نظارت بر اماکن عمومی شیراز و استان، نیروی انتظامی، سازمان متبوع و دیگر ادارات و مقامات ذیربط در خصوص اعلام مشکلات و معضلات هتل‌ها به ‌منظور حل و فصل موارد به ‌وجود آمده و جلوگیری از اقدامات مستقیم و برخورد با آن‌ها
‌‌‌ تشکیل جلسات مجمع‌عمومی و نیز جلسات فوق‌العاده با حضور اکثریت اعضا به ‌منظور بحث، تبادل نظر و تشریک مساعی پیرامون خواسته‌های اعضا و تعیین خط‌مشی صحیح به‌ منظور ارتقای صنعت گردشگری فارس در امر هتلداری و ...
‌‌‌ شرکت در سمینار مدیران سراسر کشور در تهران، همدان، مشهد
‌‌‌ برگزاری هفتمین جلسه شورای هماهنگی مدیران هتل سراسری کشور در هتل جام جم
‌‌‌ حضور فعال و مستمر در جراید، روزنامه‌ها و بیان نقطه‌نظرات درباره امور صنعت گردشگری
‌‌‌ و مهم‌تر از همه موارد ایجاد وحدت، برادری، همکاری و همدلی بین اعضای جامعه

تخصصی‌شدن پیش‌نیاز توسعه گردشگری است

 


در دنیایی که هر روز شاهد دگرگونی در آنیم، می‌بایست برای غرق نشدن در سیلاب اطلاعات و تحولات آن، بر موجِ این تغییرات سوار و با آن پیش رفت. حال "آموزش" اصلی‌ترین و متقن‌ترین موج‌شکنی است که کشتی هر صنف و صنعتی را با آسودگی به ساحل مقصود رهنمون می‌کند. چندین سالی است که همراه با این موج جهانی بحث آموزش در صنف و صنعت پرمخاطب و پرتحول هتلداری و گردشگری کشور بیش از بیش اهمیت یافته است و در این مسیر از تمام ظرفیت‌های بخش دولتی، خصوصی و دستگاه‌ها جهت ایفای این نقش بسیار مهم استفاده می‌شود.
در حال حاضر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور با برنامه‌ریزی آموزش نیروی انسانی شاغل و موردنیاز در بخش گردشگری، توسعه رشته‌های ميراث فرهنگی و گردشگری، گسترش آموزش‌های عمومی، آموزش‌های فراگير دوره‌های تخصصی و حرفه‌ای ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری و نیز گسترش آموزش‌های خاص مرتبط با تشکل‌های صنفی ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری، سکان‌ هدایت آموزش صنعت گردشگری و هتلداری را در دست دارد. برآن شدیم تا پیرامون این اساسی‌ترین نیاز صنعت هتلداری با رسول عسگری، مشاور اداره کل آموزش معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور به گفت‌و‌گو بنشینیم:
گزارشی زیر ماحصل این نشست است:
در ابتدا نقش آموزش در توسعه صنعت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
یکی از شاخصه‌های مهمی که گردشگران خارجی در بازدید از ایران به آن اشاره کرده‌اند میهمان‌نوازی ما ایرانی‌هاست پس بایستی طوری این سفیران فرهنگی آموزش ببینند که این خصوصیت شاخص بسیار ملموس نمود کند. آموزش گردشگری و توسعه گردشگری رابطه مستقیم با یگدیگر دارند. گردشگری یک صنعت پویا و به‌روز است که شیوه‌های آموزشی آن روز به روز در حال تغییر و دگرگونی است. پس کشوری می‌تواند در این صنعت پیشرفت کند که با علم روز این صنعت همگام باشد و در این راستا اداره کل آموزش معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور به عنوان خط مقدم آموزش صنعت گردشگری در ایران نقش به‌سزایی در توسعه این صنعت ایفا می‌کند.

چگونگی نقش‌آفرینی این خط مقدم را تشریح کنید؟
مجموع سیاست‌های آموزشی اداره کل آموزش در دو بخش آموزش‌های عمومی و تخصصی کارکنان شاغل در صنعت گردشگری است. در بخش آموزش‌های تخصصی نیز با توجه به سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی و اهمیت تقویت و حمایت بخش خصوصی برگزاری دوره‌های راهنمایان تور، مدیران فنی و دوره‌های هتلداری به موسساتی که تحت نظارت این اداره فعالیت می‌کنند، واگذار شده است و بیش‌ترین تلاش ما در امر نظارت و تدوین چهارچوب‌های آموزشی و ارتقاء سطح کیفی و کمی آموزش‌ها و این موسسات است. در حال حاضر نیز 78 موسسه در کل کشور با مجوز از معاونت گردشگری فعالیت می‌کنند که با توجه به ظرفیت بالای ایران در جذب گردشگران این تعداد آموزشگاه در آینده‌ای نزدیک پاسخگوی نیازهای این صنعت نیست.

در توسعه صنعت چه جایگاهی را برای آموزش‌های ضمن خدمت کارکنان قايلید؟ اداره در این راستا چه کارهایی صورت داده شده است؟
تردیدی نیست بدون آموزش پرسنل شاغل در این صنعت و جامعه میزبان نمی‌توان به ترویج صنعت گردشگری و ورود گردشگران داخلی اقدام کرد. این کارکنان شاغل در صنعت هستند که خواهند توانست با نحوه برخورد صحیح و خدمت‌رسانی مطلوب به میهمان که در نتیجه آموزش‌های مناسب حاصل می‌شود، زمینه‌ساز اعزام چند مسافر دیگر به کشور عزیزمان شوند؛ چرا که اگر جهانگرد و گردشگر راضی از مقصد به مبدا بازگردد، بی‌تردید می‌تواند به عنوان یک ابزار تبلیغی موجب اعزام چند نفر دیگر به کشور مقصد ‌شود. مسئولان پذیرش(فرانت آفیس) هتل‌ها یا راهنمایان تور افرادی هستند که به‌طور مستقیم با گردشگران در ارتباط هستند. از این‌رو نحوه آموزش و احراز صلاحیت فردی و اخلاقی آن‌ها برای این اداره بسیار مهم است. امسال برنامه‌های زیادی از جمله برگزاری دوره‌های راهنمایان محلی، الگوهای رفتاری در صنعت گردشگری و شیوه‌های نوین بازاریابی در صنعت گردشگری در حال تهیه و اجراست. علاوه براین، برای آموزش الگوهای رفتاری کارکنان اداراتی که به‌طور مستقیم با گردشگران در ارتباط هستند، مکاتباتی از سوی اداره صورت گرفته و اعلام آمادگی خود را برای برگزاری دوره‌های آموزشی ابراز کرده‌ است.

در بخش آموزش‌های تخصصی چه برنامه‌هایی نیاز است؟
تخصصی کردن راهنمایان تور پیش مقدمه و نیاز توسعه گردشگری در ایران است.
امروزه با گسترده شدن تقاضاهای گردشگران و افزایش تورهای موضوعی نیاز به تخصصی‌کردن آموزش راهنمایان تور و صدور مدرک تخصصی به راهنمایان و دانشجویان رشته‌های مرتبط با صنعت بیش از بیش مشهود است. بدیهی است قبل از بازاریابی و به دنبال آن ورود گردشگران توسط بخش دولتی و خصوصی می‌بایست به آموزش تخصصی راهنمایان تور اقدام کرد.

اداره آموزش چه برنامه‌هایی را در بخش آموزش‌های عمومی دنبال می‌کند؟
در بخش آموزش‌های عمومی بیش‌تر جنبه آگاه‌سازی گردشگران از حقوق خود در طول گشت و همچنین افرادی که به‌صورت غیرمستقیم با جهانگردان در ارتباط هستند مدنظر است، به‌همین منظور بسته‌هایی آموزشی با هدف فرهنگ‌سازی عمومی و توانمندسازی جوامع محلی در جذب گردشگران در حال تهیه و تدوین است. گفتنی است این آموزش‌ها به‌صورت اختصاصی ویژه عموم مردم محلی، صاحبان اقامتگاه‌ها، واحدهای پذیرایی، راهنمایان محلی و عرصه‌کنندگان محصولات صنایع دستی و هنرهای سنتی است.
همچنین با پخش بروشور و نصب تابلوهایی در اماکن گردشگری خطاب به گردشگران با این مضمون که آیا راهنمای گردشگری شما کارت راهنما دارد؟ گردشگران را از خطراتی که همراهی یک فرد بدون مجوز برای گردشگران به همراه دارد آگاه سازیم. متاسفانه بیش‌ترین مشکلات را برای گردشگران در تورها و گشت‌ها، افراد بدون مجوز فراهم می‌کنند. چنان‌که خواهیم دید راهنمای تور در پذیرفتن مسئولیت‌های پزشکی باید بسیار هوشیار باشد. تمام راهنمایان سازمان دوره‌های کمک اولیه را گذرانده‌اند تا در صورت بروز حادثه در طول گشت بتوانند به فرد مصدوم کمک کنند، مهارت‌هایی چون دادن تنفس مصنوعی، نجات غریق، داشتن توانایی در این زمینه‌ها برای جهانگردان مایه آسایش بسیار خواهد بود، درحالی که یک فرد بدون آموزش حتی مقدمات کمک‌های اولیه که جزء اصلی‌ترین وظایف یک راهنماست را نمی‌داند. بنابراین اگر گردشگران بدانند که همراهی یک فرد بدون مجوز و کارت، بیش‌ترین خطرات را برای خود آن‌ها دارد به طور قطع همراهی او را در همان ابتدای سفر نخواهند پذیرفت. با اجرای این طرح گردشگران، خود عاملی برای کنترل کارت راهنمایان می‌شوند، زیرا در صورت آگاه‌سازی آن‌ها می‌توان گفت "گردشگران" به بهترین بازرس‌ها تبدیل می‌شوند. البته یکی از برنامه‌‌های آموزشی عمومی این سازمان طراحی یک درگاه اینترنتی برای مسافران است. در این درگاه سوالات متدوال مسافران با پاسخ‌های کامل قرار خواهد گرفت و گردشگران با مراجعه به این سایت جواب بسیاری از سوالات خود را دریافت خواهد کرد.

با توجه به اهمیت حوزه تبلیغات و بازاریابی گردشگری چه رویکردهایی تاکنون در این زمینه اندیشیده شده است؟
امروزه با پیشرفت فناوری اطلاعات، راهکارهای جذب گردشگران نیز به‌طور کلی فرق کرده است. دیگر نمی‌توان روش‌هایی که مراکز اقامتی و دفاتر خدمات مسافرتی به منظور جذب گردشگران در دهه‌های گذشته استفاده می‌‌کردند را به کار بست. علاوه‌‌ براین، نحوه خرید گردشگران نیز از بسته‌‌های گردشگری و اقامتی به کلی تغییر کرده است. گردشگران پیش از تماس با مراجعه به واحدهای اقامتی و دفاتر خدمات مسافرتی سعی می‌کنند تا در دنیای مجازی اطلاعات لازم را از هزینه‌ها، مکان‌های اقامتی، جاذبه‌های گردشگری و .... مقصد را به دست آورند و با آگاهی کامل به آن منطقه سفر کنند. پس افرادی در این صنعت موفق هستند که بسته‌های جدید گردشگری خود را با شیوه‌های نوین بازاریابی به گردشگران ارايه دهند.
موضوع مهم این است که بسیاری از صاحبان اماکن اقامتی و دفاتر خدمات مسافرتی با هزینه تبلیغات زیادی که انجام می‌دهند باز هم در جذب گردشگران ناموفق هستند. این نشان‌دهنده عدم اطلاعات کافی در ارتباط مدیریت شده با گردشگران است. اداره آموزش سازمان برای رفع این مشکل اقدام به برگزاری کارگاه آموزشی "ارتباط با گردشگران" ویژه فعالان صنعت گردشگری استان تهران کرد که استقبال خوب فعالان صنعت گردشگری و نیز دانشجویان از این برنامه و دیگر برنامه‌های آموزشی این معاونت در هفته گردشگری نشان‌دهنده نیاز این صنعت به آموزش بیش‌تر در این حوزه است.

یکی از همکاران سازمان میراث فرهنگی در برنامه‌‌ریزی آموزش نیروی انسانی شاغل در صنعت گردشگری و هتلداری وزارت علوم و تحقیقات است و در این راستا از مساعدت دانشگاه‌‌ها و موسسات آموزش عالی نیز بهره می‌‌برد، تاکنون تعامل سازمان با دانشگاه و دانشگاهیان چگونه بوده است؟
در سال‌های اخیر همکاری‌های خوبی با دانشگاه‌ها و انجمن‌های علمی برای برگزاری نشست‌ها، همایش‌ها و کارگاه‌های آموزشی در حوزه گردشگری صورت گرفته است که با استقبال فعالان صنعت گردشگری نیز همراه بوده و گواه نیاز این صنعت به آموزش است. این اداره همیشه پذیرای ایده‌ها و راهکارهای اساتید و صاحب‌نظران صنعت است و علاوه بر این‌که در تهیه و تدوین برنامه‌های آموزشی خود از بخش دانشگاهی نیز نظرخواهی می‌کند، بی‌شک از ایده‌هایی که امکان اجرایی شدن آن وجود داشته باشد، حمایت‌های خوبی صورت می‌پذیرد. هم‌اکنون جای امیدواری و بسی خرسندی است که در زمینه منابع آموزشی، تمامی کتب آموزش دوره‌های تخصصی تالیف نویسندگان و اساتید داخل کشور است و تنها بعضی موارد در زمینه هتلداری از کتاب‌های ترجمه استفاده می‌شود. این امر نشان از سطح بالای دانش اساتید دانشگاهی ما در این صنعت است که بایستی از این بزرگواران در بخش آموزشی بهره برد. شایان ذکر است که در نوروز سال گذشته با آموزش دانشجویان رشته‌های مرتبط با صنعت گردشگری توانستیم به عنوان ناظران اماکن اقامتی و دفاتر خدمات مسافرتی از آن‌ها استفاده کنیم.

اما در پایان، چه اقداماتی آموزشی‌ را در آینده نزدیک از اداره کل آموزش سازمان شاهد خواهیم بود؟
برگزاری دوره‌های بازآموزی راهنمایان تور، مدیران فنی و همچنین دوره‌های هتلداری و تخصصی کردن راهنمایان، گسترش و همکاری بین بخش دانشگاهی، معاونت گردشگری و توسعه همکارهای آموزشی با سازمان جهانی جهانگردی از برنامه‌های آموزشی این اداره در آینده‌ای نزدیک است.

در دهمین نمایشگاه مشهد چه گذشت


جای خالی‌هایی که پر می‌شود اگر ...

سالن‌های بهار، ابوسعید و فردوسی نمایشگاه بین‌المللی مشهد 8 تا 12 آبان ماه میزبان جمعی از فعالان گردشگری، هتلداری و صنایع دستی کشور و نمایندگانی از کشورهای قبرس، مالزی، ترکیه، تایلند، برزیل و قزاقستان را در "دهمین نمایشگاه بین‌المللی جهانگردی و صنایع دستی" شد.
این نمایشگاه در فضایی به وسعت حدود 20 هزار مترمربع حدود300 غرفه در زمینه‌های صنایع دستی، تجهیزات و خدمات هتلداری، موسسات آموزش عالی فعال در عرصه گردشگری، خطوط هوایی، دفاتر خدمات مسافرتی و نیز آشپزخانه‌های صنعتی و تجهیزات رستوران را به دور هم گرد آورد تا فعالیت‌ها و توانمندی‌هایشان خود را در معرض دید مخاطبان خود قرار دهند.

مین نمایشگاه جهانگردی و صنایع دستی مشهد" درحالی به کار خود پایان داد که غالب فعالان و دست‌اندرکاران هتلداری و گردشگری کشور از ضعف حضور و بازدید متخصصان و فعالان این حوزه‌ها در این دوره از نمایشگاه انتقاد کردند و جای خالی فاکتورها و عواملی که موفقیت شرکت‌کنندگان و مجریان نمایشگاهی را تضمین می‌کند، متذکر شدند.

نمایشگاه یا بازار خرید و فروش!؟؟
نمایشگاه امسال شلوغ و پرهیاهو بود اما نه برای غرفه‌ها و شرکت‌کنندگان خدمات و تجهیزات هتلداری بلکه برای غرفه‌های صنایع دستی که با عرضه محصولات و خدمات خود خیل عظیمی را به نمایشگاه کشانده بودند و در حالی‌که قرار بود این نمایشگاه دوازدهم آبان به کار خود پایان دهد اقبال عمومی از بخش‌های گردشگری به ویژه غرفه‌های صنایع دستی برای شرکت‌کنندگان تجهیزات و خدمات هتلداری توفیقی اجباری شد تا یک روز دیگر را به مجموع پنج روز خلوتی غرفه‌های خود نیز اضافه کنند.
سید عباس قاسمی، مدیر کل شرکت مبلمان پاندا نیز با اشاره به این‌که عرضه و فروش محصولات در غرفه‌های صنایع دستی جنبه بازار مابانه‌ای به نمایشگاه بخشیده بود در این رابطه معتقد است: فرهنگ نمایشگاهی کشور ضعیف است و با وجود این‌که جایگاه خرید و فروش در این‌گونه نمایشگاه‌ها تعریف نشده اما جای تاسف دارد که در چنین نمایشگاه‌هایی که ابعاد ‌بین‌المللی اهمیت آن را دو چندان می‌کند باید به مانند نمایشگاه عرضه مستقیم کالا صحنه‌هایی از قبیل خرید و فروش میوه را شاهد باشیم در حالی‌که استراتژی، کاربری و نقش این نمایشگاه‌ها از پیش تعیین و مقرر شده است.
قاسمی همچنین بر این باور است که گردشگری و هتلداری دو عرصه عجین با یکدیگرند اما در صورتی می‌توانند این دو بخش مکمل یکدیگر را تقویت کنند که عرصه حضور آنان در نمایشگاه از ساماندهی و هماهنگی مطلوبی برخوردار باشد.
وی ادامه داد: تبلیغات و اطلاع‌رسانی که ضعف آن در این دوره از نمایشگاه به خوبی احساس شد یکی از عواملی است که می‌تواند عرصه گردشگری و هتلداری را به هم پیوند زده و اثربخشی حضور این دو عرصه را تقویت کند.
علاوه‌ براین، بدیهی است که ارايه خدمات و سرویس‌دهی مطلوب به غرفه‌داران و نیز توجه خاص به طراحی، غرفه‌آرایی و دکوراسیون از ضروریات برپایی نمایشگاه است اما جای تامل دارد که چرا نمایشگاه‌ها باز از فقدان و ضعف این عوامل رنج می‌برند.
وی همچنین عدم ارايه فرم نظرسنجی به غرفه‌داران را یکی از نقاط ضعف این دوره از نمایشگاه ابراز کرد و گفت: بررسی نظرات، انتقادات و پیشنهادات شرکت‌کنندگان یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی است که می‌تواند رهنمون مجریان نمایشگاهی در جهت رفع و کاهش نقاط ضعف و نیز تقویت و افزایش نقاط قوت نمایشگاه در دوره‌های آتی باشد اما بر کسب نقطه‌نظرات و پیشنهادات شرکت‌کنندگان در این دوره وقعی گذارده نشد.

هتلداری مخاطب خاص نیاز دارد
به اعتقاد فعالان گردشگری و هتلداری گستره عمومی نمایشگاه جهانگردی و صنایع دستی حوزه تخصصی تجهیزات و خدمات هتلداری را به حاشیه کشانده بود و غالب دست‌اندرکاران و کارشناسان این عرصه را از شرکت و حضور در نمایشگاه بازداشت.
در گفت‌وگو با یکی از شرکت‌کنندگان ثابت در چند دوره گذشته نمایشگاه تخصصی هتلداری و گردشگری مشهد بر این موضوع تصریح شد.
مسعود یاوری، مدیر فروش گروه صنعتی ساعدی (تولید‌کننده لباسشویی صنعتی) با اشاره به عدم حضور شرکت در این دوره با وجود حضور فعال آن در دوره‌های پیش از عمومیت‌بخشی و کمرنگ‌شدن حضور و بازدید متخصصان خدمات و تجهیزات هتلداری در این دوره از نمایشگاه انتقاد کرد و بر این باور است که نمایشگاه تجهیزات و خدمات هتلداری نیازمند مخاطب خاص است اما وقتی پای گردشگری و صنایع دستی به میان می‌آید دیگر نمی‌توان انتظار داشت که این عرصه گسترده و عمومی مجالی را برای عرض اندام به شرکت‌کنندگان حوزه هتلداری و صنایع وابسته به آن دهد. بنابراین موضوع مهمی که علاوه بر تقویت گستره تخصصی نمایشگاه باید در مرکز توجه مسئولان و دست‌اندرکاران نمایشگاهی قرار گیرد، این است که فعالان عرصه تجهیزات و خدمات هتلداری برای حضور و عرضه توانمندی‌ و ظرفیت‌هایشان نیازمند مخاطب تخصصی هستند.

لزوم برپایی نمایشگاه در دو سطح عام و خاص
منوچهر جهانیان، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی نیز با حضور و بازدید از غرفه‌های نمایشگاه در نخستین روز بر استفاده حداکثری از فرصت برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی گردشگری برای توسعه این صنعت تاکید کرد و گفت: نمایشگاه سال آینده باید در دو سطح عام و خاص با حضور موثرتر فعالان بخش‌ها برگزار شود.
وی افزود:‌ بخش خصوصی فعال در صنعت گردشگری و از جمله هتل‌ها و دفاتر مسافرتی و گردشگری باید با افزایش حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی، توانمندی‌های خود را در معرض دید عموم قرار دهند و به مردم و متقاضیان معرفی کنند.
وی با تاکید بر این‌که توسعه صنعت گردشگری نیازمند برنامه‌ریزی منسجم و همه‌جانبه است، گفت:‌ باید از فرصت مغتنم برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی گردشگری برای ارتقاء‌ و توسعه صنعت گردشگری و صنایع وابسته و انتقال تجربیات با کشورهای در این عرصه و افزایش جذب گردشگر خارجی بهره لازم گرفت.

اما در ادامه گفت‌وگویمان با غرفه‌ها و شرکت‌کنندگان تجهیزات و خدمات هتلداری نمایشگاه به سراغ مدیر هتل پارس مشهد رفتیم.

حضورمان را پررنگ کنیم
رحیم رحیمی، مدیر کل هتل پارس مشهد نیز با اعتقاد بر این‌که نمایشگاه فرصتی است که تمامی دست‌اندرکاران و فعالان صنعت گردشگری و هتلداری می‌توانند با حضور همه‌جانبه خود ظرفیت‌ها و توانمندی‌هایشان را عرضه کنند، گفت: با وجود این‌که مشهد یکی از قطب‌های صنعت هتلداری کشور است و نیمی از هتل‌های ایران در مشهد جای دارند اما عدم حضور هتلداران و نیز حضور کم رمق دفاتر خدمات مسافرتی در این دوره از نمایشگاه بسیار مشهود بود.
وی با تاکید بر ضرورت حضور فعالان عرصه گردشگری در نمایشگاه تصریح کرد: این فعالان عرصه گردشگری انتظار دارند که به اهداف و مقاصد خود که همانا فرصتی برای جذب میهمان و پرکردن ظرفیت‌های گردشگری است، برسند حال اگر این مهم محقق نشود نمایشگاه را وقت‌گیر و هزینه‌بر عنوان کرده و از حضور منصرف می‌شوند اما مسئله اینجاست که همکاران این صنعت برای تحقق این انتظار و نیز در جهت دست‌یابی به یک حضور موفق می‌بایست با علاقه‌مندی و آمادگی بیش‌تری حضور یابند.
درست است که مجریان نمایشگاهی مکلفند سطح و کیفیت اطلاع‌رسانی و تبلیغات نمایشگاهی را در جهت ایجاد انگیزه و ترغیب فعالان به دقت کارشناسی و به اجرا درآورند اما در این عرصه هتل‌ها نیز می‌توانند بهترین معرف خدمات خود در طول برگزاری نمایشگاه باشند و در این راستا از یک تیم کارشناسی مذاکره‌کننده که توانایی و قابلیت جلب و جذب مخاطب را داشته باشد بهره‌گیری کنند.
رحیمی همچنین با اشاره به بستر مناسب نمایشگاه جهت اطلاع و بهره‌گیری از توانمندی‌های فعالان عرصه بین‌المللی صنعت هتلداری و گردشگری، تقویت بخش بین‌الملل نمایشگاه را مستلزم حضور پرقدرت شرکت‌کنندگان داخلی عنوان کرد و گفت: در حالی‌که شرکت‌کنندگان داخلی انگیزه‌ای برای حضور در نمایشگاه ندارند و حضور کم‌رمقی را از خود عرضه می‌کنند چگونه انتظار می‌رود که این حضور در بخش خارجی تقویت شود.

همه مسئولیم
مدیر هتل پارس مشهد در ادامه با تصریح این‌که نمایشگاه صحنه‌ای است برای بهره‌برداری و تقویت پایه‌های علمی و عملی صنعت، تاکید کرد: اگر رویکردمان تحقق اهداف صنعت و پیشبرد آن است باید حضور خود را نیز در صحنه نشان دهیم و هرگز نباید این مهم را از نظر دور داشت که مسئولیت حضور کمی و کیفی و اثربخشی نمایشگاه بر دوش کلیه دست‌اندرکارانی است که رسالت توسعه این صنعت را عهده دارند.
رحیمی بر این باور است که اگر دست‌اندرکاران صنعت ارتقای کمی و کیفی خود را در هر دوره از نمایشگاه پیگیر نباشند به جرات می‌توان گفت که گام‌هایمان را به سوی شکست در عرصه نمایشگاهی محکم و محکم‌تر برخواهیم داشت. با نظر به اهمیت این موضوع اهالی و دست‌اندرکاران صنعت به ویژه بخش خصوصی موظفند علاوه‌ بر این‌که در جهت تقویت هرچه بهتر و بیش‌تر نمایشگاه همت بیش‌تری به خرج دهند و فعال‌تر عمل کنند، می‌بایست عاملی محرکی نیز برای ترغیب سایر همکاران و فعالان این صنعت جهت حضور پرقدرت و اثرگذار در نمایشگاه باشند.
مدیر هتل پارس مشهد در پایان اظهارات خود به نظر برخی شرکت‌کنندگان مبنی بر تفکیک و تخصصی‌شدن نمایشگاه هتلداری و گردشگری اشاره کرد و اذعان داشت: با توجه به ظرفیت‌های نمایشگاهی کشور برگزاری تخصصی نمایشگاه در حوزه تجهیزات و خدمات هتلداری با محدودیت روبه رو خواهد شد و نباید از نظر دور داشت که تقارن برگزاری نمایشگاه گردشگری و هتلداری با یکدیگر می‌تواند عرصه مناسب‌تری را برای تقویت هر دو گستره فراهم آورد.

زمینه حضور را فراهم کنیم
دکتر سیروس باهری، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایران ایرتور نیز ضمن تقدیر و تشکر از مسئولان برگزارکننده به ویژه مدیرکل محترم میراث فرهنگی و گردشگری استان، مدیریت محترم نمایشگاه بین‌المللی مشهد، هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان و سایر عزیزانی که با حضور خود باعث جذابیت بیش‌تر نمایشگاه شدند، تصریح کرد: نمایشگاه‌ها بهترین فرصت برای معرفی کالا، خدمات و محصولات جدید به مخاطبان و همچنین پاسخگویی به ابهامات، مشکلات و سئوالات بازدیدکنندگان هستند. هواپیمایی ایران ایرتور نیز با هدف معرفی سیستم فروش الکترونیکی و سایر خدمات خود به منظور آشنایی بیش‌تر مردم با فعالان حوزه گردشگری در این نمایشگاه حضور پیدا کرد و در طول 5 روز برگزاری نمایشگاه سهمی هر چند اندک در جذابیت نمایشگاه داشت و با پاسخگویی خلبانان، میهمانداران، مهندسان پرواز، فروش اینترنتی و بخش بازاریابی پذیرای بازدیدکنندگان محترم بودیم.
وی همچنین پیشنهاد کرد به منظور هماهنگی بیش‌تر و حضور بهتر صنایع مرتبط با مقوله گردشگری در سال‌های آتی، جلسات تخصصی با حضور کارشناسان امر برگزار و نکات قوت و ضعف نمایشگاه فعلی بررسی شود، همچنین با در نظر گرفتن تسهیلات لازم زمینه حضور بهتر و پررنگ‌تر تمامی دست‌اندرکاران گردشگری اعم از دفاتر خدمات مسافرتی، هتل‌ها و سایر شرکت‌های هواپیمایی فراهم شود.
کاپیتان باهری در پایان اذعان داشت: امید است در آینده شاهد حضور بیش‌تر خادمان این حوزه در راستای پاسخگویی به درخواست‌های متقاضیان سفر و گردشگری کشور باشیم تا بتوانیم در راستای نیل به اهداف عالیه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران گام‌های موثرتری برداریم.

مطالعه و سنجش از قلم افتاده است
پیام کاشانی، مدیراجرایی شرکت گازسو (تولیدکننده تجهیزات آشپزخانه صنعتی) نیز حضور موفق در نمایشگاه را مشروط به عواملی مثبت میداند و بر این باور است که علاوه بر "اطلاع‌رسانی و تبلیغات صحیح" که فاکتور مهمی در موفقیت نمایشگاه به شمار می‌رود، مطالعه، سنجش وارزیابی بلندمدت و مداوم اقتصادی جهت حضور و برگزاری موفق نمایشگاه نیز فاکتورهای مهمی هستند که جای خالی آنها در نمایشگاه‌های داخلی به خوبی مشهود و محسوس است.
کاشانی در تشریح این مطلب خاطر نشان ساخت که شناسایی و مطالعه صحیح و اصولی نیازهای واقعی" بازار هدف"و نیز تبادل این مطالعات در جهت بهبود روابط بین عرضه و تقاضا با هدف ارتقا متداوم استانداردهای بهره‌برداری جهت مصرف‌کنندگان نهایی در فضای رقابتی سالم وبه دور از شعارهای غیر حقیقی و صرفا تبلیغاتی، که در نتیجه به حداکثر رسانیدن مطلوبیت مصرف‌کنندگان را در پی خواهد داشت از الفبای پیشرفت صنایع در کشورهای موفق است.

بومی‌سازی متدها را فراموش نکنیم
مهندس کاشانی در ادامه گفته‌های خود حضور دست‌اندرکاران برگزاری نمایشگاه‌ها را در نمایشگاه‌های موفق بین‌المللی هتلداری و گردشگری دنیا جهت مطالعه عوامل موفقیت آنها عاملی در ارتقای سطح کیفی نمایشگاه‌های داخلی عنوان و تصریح کرد: فاکتور حائز اهمیتی که به الگوها و متدهای نمایشگاه‌های بین‌المللی خارجی قابلیت اجراپذیری در سطح داخلی می‌دهد و بهبود کیفیت این نمایشگاه‌ها را رقم می‌زند، بومی‌سازی اصولی و درست این متدهاست.
مدیر اجرایی شرکت گازسو همچنین بر اهمیت طبقه‌بندی کیفیتی شرکت‌کنندگان از نقطه نظر محصولات مورد ارائه در نمایشگاه توسط یک سیستم ارزش‌گذاری آگاه و سالم تاکید کرد و بر این باور است که در راستای ارتقای کیفیت خدمات در صنعت گردشگری و هتلداری و نیز اجـرای موفـق نمایشگاه‌های این صنعت باید سازمان ناظری با عملکرد سالم و علمی بر کیفیت محصولات و خدمات ارائه‌کنندگان مهیاسازی شود تا از عرضه خدمات نامطلوب به مخاطبان و مصرف‌کنندگان جلوگیری کنند.

هرروز یک همایش
عبدالنبی طلوع، مدیرعامل شرکت هتل یاران توس نیز با اشاره به این‌که برگزاری نمایشگاه صنایع دستی جنبه عمومی نمایشگاه را قوت بخشیده بود، کاهش آمار بازدیدکننده تخصصی در این دوره از نمایشگاه را نسبت به سال‌های گذشته بسیار محسوس عنوان کـرد و گفت: با توجه به تغییـر زمـان و عنـوان نمایشـگاه "اطـلاع‌رسانی ناقص" یکی از عواملی بود که متخصصان و دست‌اندرکاران امر را از بازدید این نمایشگاه بازداشت.
وی بر این اعتقاد است که اطلاع‌رسانی حساب شده، استراتژی طولانی مدت و نیز دعوت از گروه‌های متخصص و کارشناسان عرصه گردشگری و هتلداری برای حضور موثر در نمایشگاه از اقدامات اساسی است که در برنامه‌ریزی‌های نمایشگاهی مورد غفلت واقع می‌شود.
طلوع با تاکید بر این‌که نمایشگاه‌های صنعت از ضعف آموزشی و فرهنگی رنج می‌برند، تصریح کرد: متولیان و مجریان نمایشگاه مکلفند هر روز از ایام نمایشگاه را به برپایی همایش‌ و سمیناری پیرامون موضوعات و مشکلات مطروحه در صنعت اختصاص دهند. این اقدام نه تنها متخصصان، دست‌اندرکاران و کارشناسان هتلداری را به دور هم گرد آورده و اسباب هم‌اندیشی این قشر را برای رفع مشکلات صنعت فراهم می‌کند بلکه زمینه را برای بازدید متخصصان و کارشناسان از غرفه‌ها و نیز بحث و تبادل نظر با شرکت‌کنندگان حاضر در نمایشگاه مهیا می‌سازد.
مدیرعامل شرکت هتل یاران توس همچنین حضور دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و نیز برگزاری همایش‌های علمی و کارگاه‌های آموزشی را در نمایشگاه سازنده ارزیابی و تصریح کرد: یکی از رویکردهایی که موفقیت نمایشگاه را رقم خواهد زد، فراهم آوردن بستری برای تقویت جنبه‌های علمی و آموزشی در این عرصه است.
طلوع در ادامه تمرکز غالب غرفه‌های تجهیزات و خدمات هتلداری را در یک سالن از نقاط قوت این دوره از نمایشگاه برشمرد و با اشاره به این‌که پراکندگی غرفه‌ها در سردرگمی مخاطبان دخیل است، تصریح کرد: تمرکز غرفه‌های تخصصی در یک مکان و عدم پراکندگی آن‌ها در اثربخشی و موفقیت نمایشگاه و از همه مهم‌تر نتیجه‌گیری مطلوب مخاطبان و شرکت‌کنندگان بسیار تاثیرگذارست.

در مراکز اقامتی تبلیغات کنیم
مهدی آجیلیان عباسی، ریاست اتحادیه هتل آپارتمانداران مشهد نیز با برشمردن مشکلات این دوره از نمایشگاه تصریح کرد: با توجه به گستره نمایشگاه، شرایط کنـونی ارز و نیـز شمار چشمگیر زائران و گردشگران خارجی در مشهـد مقدس، نمـایشگاه بهترین زمان برای معرفی و ارايه خدمات بخش گردشگری به ویژه در بخش صنایع دستی بود که با ضعف اطلاع‌رسانی و تبلیغات در این دوره این مهم محقق نشد.
وی با اشاره به عدم حضور چشمگیر هتل‌های مشهد در نمایشگاه امسال "سطح پایین تبلیغات" را از عوامل بی‌رغبتی این فعالان عرصه گردشگری برشمرد و توضیح داد: درحالی که مشهد انبوه گردشگران و زائران داخلی و خارجی را پذیراست و ظرفیت مناسبی برای جذب گردشگر دارد بدون تردید هتل‌ها مخاطبان خود را در این نمایشگاه میزبان خواهند بود اما سطح پایین تبلیغات در مبادی مهم اطلاع‌رسانی (ورودی و خروجی شهر) در سطح استان تا بدان‌جا بود که برخی از دست‌اندرکاران بخش خدمات و تجهیزات هتلداری نیز از زمان برگزاری آن ابراز بی‌اطلاعی کردند.
آجیلیان در ادامه "هتل و مراکز اقامتی" را یکی از مبادی و پایگاه‌های قابل ملاحظه جهت اطلاع‌رسانی نمایشگاه‌های گردشگـری و هتلداری عنوان کرد و ادامه داد: با توجه به استقرار و آمد و شد انبوه مسافران و گردشگران در واحدهای اقامتی مشهد، بی‌شک یکی از پایگاه‌های تبلیغاتی که مخاطبان انبوهی را روانه نمایشگاه خواهد کرد این واحدهای گردشگری است.

اتحادیه نیز سهیم است
ریاست اتحادیه هتل آپارتمانداران مشهد در ادامه نقش اتحادیه را در جلب و جذب فعالان گردشگری و هتلداری به حضور در نمایشگاه این صنعت بسیار موثر خواند و گفت: با توجه به قدرت اجرایی و ارتباط متقابل این تشکل‌های صنفی با اعضا و نیز اعتمادی که آن‌ها به بازوهای اجرایی در جهت پیگیری و رفع مشکلاتشان دارند بی‌شک در برنامه‌های پیشنهادی اتحادیه نیز پیش‌قدم خواهند بود.
آجیلیان در پایان گفته‌های خود با اشاره به این‌که حضور هتل‌آپارتمان‌ها در نمایشگاه این دوره به نسبت دوره پیش رشد داشت، تصریح کرد: جای بسی خرسندی است که اتحادیه هتل‌آپارتمانداران در همکاری با سازمان میراث فرهنگی و نیز با هماهنگی اعضای منتخب خود توانست سهم قابل ملاحظه‌ای را جهت ترغیب و تشویق اعضا و هتل آپارتمانداران به حضور در این دوره داشته باشد.

از نمایشگاه چه خبر؟

احداث هتل پنج ستاره تجاری
سید محمد سیدی، مدیر عامل شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی مشهد با ابراز این‌که مشهد سالانه پذیرای بیش از 20 میلیون زائر و گردشگر از سراسر ایران و کشورهای دیگر به خصوص کشورهای حوزه خلیج فارس است، تصریح کرد: این نمایشگاه بین‌المللی با توجه به استقرار در منطقه‌ای مناسب و استراتژیک، چه از نظر آب و هوا و چه از نظر دسترسی سهل و آسان و همچنین دارا بودن امکانات بالقوه خدماتی و رفاهی قدم در راه توسعه گردشگری تجاری گذاشته است.
وی با اشاره به فضای 120 هکتاری نمایشگاه و امکانات مدرن آن اذعان داشت: هتل پنج ستاره تجاری، رستوران ملل، سالن‌های چند منظوره همایشی و نمایشگاهی، برج اداری – تجاری، نمایشگاه دايمی کالاهای صادراتی استان و نمایشگاه دايمی گل و گیاه از جمله برنامه‌های راهبردی تدوین شده نمایشگاه جهت توسعه فعالیت‌های گردشگری آن است.
شایان ذکر است که خدماتی نظیر رزرو هتل و بلیت و استفاده از تخفیف‌های نمایشگاهی در هتل‌های طرف قرارداد نمایشگاه، حمل و ارسال کالا از محل کار به نمایشگاه و یا از نمایشگاه به هر مقصدی که شرکت‌کنندگان قصد دارند، تورهای گردشگری، صنعتی و هماهنگی جهت بازدید از واحدهای صنعتی و حمل و نقل درون شهری و بهره‌گیری از خودروی در اختیار از جمله اقداماتی است که درحال حاضر در نمایشگاه ارايه می‌شود.

کوتاه با مسئول اجرایی دهمین نمایشگاه جهانگردی مشهد

انتقاد وارد است
چرا دهمین؟
بسیاری از شرکت‌کنندگان خدمات و تجهیزات هتلداری که خود را مهیای پنجمین دوره نمایشگاه تخصصی گردشگری و هتلداری مشهد می‌کردند، این سوال مطرح بود که چرا نمایشگاه تخصصی هتلداری و گردشگری "دهمین نمایشگاه جهانگردی و صنایع دستی مشهد" میزبان‌شان شد؟
سعید دهقانی، مسئول اجرایی دهمین نمایشگاه بین‌المللی جهانگردی وصنایع دستی در تشریح این موضوع با اشاره به این‌که پیشینه نمایشگاه بین‌المللی جهانگردی و صنایع دستی به اوایل دهه 80 برمی‌گردد توضیح داد: این نمایشگاه در طول سال 81 تا 85 از پرمخاطب‌ترین نمایشگاه‌های بین‌المللی مشهد بوده که در زمان خود با اقبال خوبی از سوی متخصصان، مسئولان و نیز عموم جامعه روبه‌رو شد اما به دلیل بروز برخی مسایل برگزاری این نمایشگاه لغو شد. با این وجود چون رویکرد مسئولان و مدیران اجرایی نمایشگاه مشهد توسعه نمایشگاهی صنعت گردشگری و هتلداری بود، اقدام به برگزاری نمايشگاه تخصصي بين‌المللي گردشگري، هتلداري، تجهيزات و صنايع وابسته کرد که چهارمین دوره آن بهمن ماه سال 90 برگزار شد.
دهقانی با تصریح این‌که نمایشگاه تخصصی جایگاه خود را یافته بود و بسیاری از فعالان و دست‌اندرکاران این صنعت انتظار میزبانی نمایشگاه تخصصی هتلداری و گردشگری را می‌کشیدند اما با توجه به محسوس بودن جای خالی نمایشگاه جهانگردی و صنایع دستی و اثربخشی گستره آن، تصمیم مسئولان بر این شد که با تجمیع دوره‌های برگزار شده نمایشگاه جهانگردی و نیز نمایشگاه تخصصی هتلداری، دهمین دوره نمایشگاه صنعت گردشگری را با عنوان "نمایشگاه بین‌المللی جهانگردی و صنایع دستی" برپا کنند.

رویکرد جذب مخاطب تخصصی است
مدیر اجرایی دهمین نمایشگاه بین‌المللی جهانگردی و صنایع دستی مشهد با تاکید بر این‌که غالب شرکت‌کنندگان و بازدیدکنندگان حوزه تجهیزات و خدمات هتلداری از تضعیف حوزه تخصصی در این دوره از نمایشگاه گله‌مندند و این انتقاد وارد است، توضیح داد: گرچه در این دوره به ذکر بخش "تجهیزات و خدمات هتلداری" در سرفصل‌های نمایشگاه بسنده شد و به جرات می‌توان گفت که عنوان نمایشگاه (جهانگردی و صنایع دستی) در کاهش آمار و نیز عدم رغبت فعالان و کارشناسان بخش خدمات و تجهیزات گردشگری و هتلداری بی‌تاثیر نبود اما با توجه به این‌که رویکرد نمایشگاه "جذب مخاطب تخصصی حوزه تجهیزات و خدمات هتلداری" است تلاش داریم تا در دوره‌های آتی این رویکرد تخصصی را قوت بخشیده و در راستای تحقق این مهم علاوه این که در نمایشگاه سال آینده" خدمات و تجهیزات هتلداری" در عنوان اصلی نمایشگاه جای خواهد گرفت، راهکارها و برنامه‌هایی نیز در دست تهیه و اقدام است.


خانه‌داری در دستان اوست!

مدیریت خانه‌داری
نقش اول را در جلب رضایت میهمان ایفا می‌کند

در هتل يكي از بخش‌هاي مهمی كه فعاليت آن در جلب رضايت يا نارضايتي مسافران نقش دارد و در نوع تفكر و نحوه برداشت مسافران از خدمات ارائه شده تاثیرگذار است، بخش خانه‌داري(HOUSE KEEPING) است.
بخش خانه‌داري همان گونه كه از معناي لغوي آن نیز برمي‌آيد، حفظ، نگهداري و نظافت بخش‌هاي مختلف مراكز اقامتي است. اگر ضعف و یا مشکلی در سایر بخش‌های هتل رخ دهد کمتر مورد‌توجه مسافران و سایر استفاده‌کنندگان از آن قرار می‌گیرد اما بروز هرگونه مشکل در امر نظافت و سرویس‌دهی در بخش اقامتی (اتاق‌ها) نارضایتی و شکایت مسافران و گردشگران را به همراه خواهد داشت و چون رضایت آن‌ها بهترین تبلیغ برای مراکز اقامتی محسوب می‌شود، همواره مي‌بايست بخش‌هاي اقامتي به بهترين شكل ممكن حفظ و نگهداري شوند. اما موضوع همین است که چگونه؟

بخش‌ خانه‌داري معمولا بزرگ‌ترين بخش و عامل اجرایی در هتل‌ محسوب مي‌شود که درصد بالايي از مجموع کارکنان دايمي هتل را در اختيار دارد. به نظر کارشناسان و صاحب‌نظران هتلداری این بخش اهمیت و نقش مهمی در موفقیت هتل و جلب رضایت مشتریان عهده‌دار است؛ چرا که تمامی خدمات و فعالیت‌هایی که از سوی کارکنان این بخش به میهمانان عرضه می‌شود علاوه بر این که در ارتباط مستقیم و تنگاتنگ با میهمانان هتل است به ‌طور مستقیم نیز مورد سنجش و ارزیابی آن‌ها قرار می‌گیرد.
از این‌ رو همواره توجه ویژه‌ای به این بخش معطوف است و سعی می‌شود سیستم اداری و تقسیم وظایف در حوزه خانه‌داری به گونه‌ای صورت گیرد تا کمبودی احساس نشود. اما موضوع مهم این است که سهم عمده‌ای از موفقیت و نقش‌آفرینی بخش خانه‌داری به مدیریت این بخش برمی‌گردد.
مدير خانه‌داري، مسئول پاكيزگي و نظم كلي هتل است. وی بالاترين مرجع تصمیم‌گیری و نیز كنترل‌كننده و هماهنگ‌كننده بخش‌ خانه‌داري و بخش‌های زیرمجموعه آن به‌منظور ارائه بهترين سرويس‌‌دهي و خدمات به ميهمان به شمار می‌رود.
کارشناسان هتلداری عمده مسئوليت‌هاي مدير خانه‌داري را اين گونه برمي‌شمرند: سازماندهي تمام برنامه‌هاي نظافت، كنترل كليه بخش‌هاي زيرمجموعه خانه‌داري، استخدام کارکنان خانه‌داری و حفظ ثبت‌های صحیح در مورد تجهیزات و منسوجات آنها.

نظارت و کنترل، از ریز تا درشت
سميه افتاده، مسئول خانه‌داري هتل نارنجستان نور (مازندران) به وظایفی که برای مدیر خانه‌داری تعریف شده اشاره و این مسئولیت‌ها را این گونه برمی‌شمرد: استخدام كاركنان خانه‌داری، تعيين تعداد موردنیاز کارکنان بخش‌های مختلف خانه‌داری، تقسيم‌بندي وظایف، استقرار و نیز تعيين شيفت و محل‌هاي كاري آنها.
وی با اشاره به لزوم دقت و تیزبینی مدیر خانه‌داری ادامه می‌دهد: نظارت و كنترل بر انبار بخش خانه‌داري، بخش خياطي، لاندري(رختشویخانه)، تهیه آمار و گزارش سالیانه از وسايل، تجهیزات و نیز میزان اقلام مصرفی مربوط به بخش خانه‌داري از دیگر وظایفی است که به‌طور كامل تحت‌نظر مستقيم مدير خانه‌داري قرار دارد.
مسئول خانه‌داري هتل نارنجستان همچنین برقراري ارتباط صحيح ‌كاري بين بخش‌هاي مختلف، كنترل رفت و آمد، انضباط عمومي و نیز نظافت شخصي آن‌ها را از دیگر وظایف محوله مدیر خانه‌داری می‌داند.
وی در ادامه با اشاره به این که ارائه طرح و پيشنهاد براي تغيير و تحولات كلي در چـارت اداري خـانه‌داری از وظـایف مديريت خـانه‌داري هتـل است، خاطرنشان می‌کند: مدیر خانه‌داری به طور معمول چـارت سازمـاني این بخش را ساليانه تهيه، تنظیم و تدوین می‌کند اما بنا به درخواست مـدیریت هتـل و بستـه به عـوامـلي از جملـه افـزايـش يا كـاهش نيرو در ايام رکـود يا پيك كاري هتل‌ها براساس نیازی که برای بخش خانه‌داري احساس می‌شود، تغییراتی در این چارت سازمانی اعمال می‌کند.

موفقیت چه خصوصیاتی می‌خواهد؟
آمنه رجبی، مدیریت خانه‌داری هتل آسمان اصفهان در پاسخ به این پرسش که شروط موفقیت مدیریت خانه‌داری چیست، آشنایی و تسلط کامل بر شیــوه‌ها و تکنیک‌های نوین نظافت و سرویــس‌دهی، تسلط به امور خانه‌داری از جمله نظافت فضاهای هتل، نحوه آماده‌سازی و مرتب‌سازی واحدها و نیز اطلاعات کافی در مورد هتل، خدمات و سرویس‌های قابل ارائه به میهمانان و نیز توانایی سرپرستی و آموزش به پرسنل زیرمجموعه را از ویژگی‌های بارز مدیر موفق بخش خانه‌داری عنوان می‌کند.
وي در ادامه، دیگر فاكتورهاي مهــم و ضــروري براي موفقيت مدير خانه‌داري را اين گونه برمي‌شمرد:
• برخورداری از صلابت، اقتــدار و جـــذبه در كار
• داشتن برنامه‌کاری دقیق و مشخص
• تعیین وظایف کارکنان بخش به صورت روزانه و کاملا مشخص
• تقسیم وظایف و مسئولیت‌هاي کارکنان با بالاترين ميزان بهره‌وري براي مجموعه
• از همه مهم‌تر برقراري ارتباط صحيح و مناسب با میهمان
علاوه برموارد فوق، مدير خانه‌داري می‌بایست در برخورد با ميهمان به دو فاکتور مهم دیگر توجه ویژه داشته باشد: یکی رعایت شان و منزلت اخلاقی و دیگری عدم كاربرد کلمه نه! چون هدف جلب رضایت میهمان است.
مدیریت خانه‌داری هتل آسمان اصفهان با اشاره به اين كه مدیر خانه‌داری مسئولیت کلیه اتفاقات و رویدادهای بخش اقامتي هتل را عهده‌دار است، تصريح مي‌كند: اگر وسیله‌ای از ميهمانان در اتاق‌ها کم یا نقصانی در آن ایجاد شود، مدیر خانه‌داری مسئول و پاسخگوی تمام نواقص و سهل‌انگاری است كه ممكن است از سوي كاركنان در اين بخش رخ بدهد. از این‌ رو حس مسئولیت‌پذیری و امانتداری از خصیصه‌هایی است که مدیران خانه‌داری باید از آن برخوردار باشند.

مدیر شدن شرط دارد
مهرداد روحانی، مدرس دروس هتلداری دانشگاه جامع علمی کاربردی برخورداری از خصــوصـیات جسمانی و فیزیولوژیکی مناسب، داشتن حواس پنجگانه قوی به‌ منظور تشخیص سریع و به موقع ایرادات کار و متذکر شدن آن به کارکنان، برخورداری از حداقل تحصیلات، تجربه کار خانه‌داری و نیز آشنایی با زبان دوم را از شرایط مهم برای احراز سمت مدیریت خانه‌داری برشمرد.
وی داشتن تجربه کاری را برای احراز این سمت بسیار ضروری خواند و خاطرنشان می‌کند: یک مدیر خانه‌داری می‌بایست در تمامی سلسله مراتب شغلی بخش خانه‌داری تجربیات لازم را داشته باشد تا بتواند نقش مدیریتی خود را به نحو مطلوب به انجام رساند. برای مثال یک مدیر خانه‌داری قبل از احراز این سمت مي‌بايست در ديگر بخش‌هاي خانه‌داري سابقه فعاليت داشته باشد و به هیچ عنوان نباید بی‌تجربه و بدون آگاهی از وظایف و مهارت‌های تمامي كاركنان در بخش خانه‌داري به احراز اين سمت نائل شود.
روحانی نقش مدیر خانه‌داری را بسیار با اهمیت توصیف می‌کند و می‌گوید: متاسفانه با وجود اهمیت و تخصصی‌بودن مدیریت بخش خانه‌داری و ضرورت توجه به آن، این مهم مورد غفلت قرار گرفته است.
وی در ادامه به لزوم تخصص‌هایي که مدیریت می‌بایست از آن برخوردار باشد اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: آشنایی با اصول، شیوه‌ها و تکنیک‌های نظافت، مبانی و اصول دکوراسیون و نیز لکه‌گیری از اطلاعات مهم و کلیدی است که مدیریت خانه‌داری باید آشنایی و تسلط لازم را داشته باشد.
متاسفانه مشکلی که مدیریت خانه‌داری از آن رنج می‌برد این است که بیشتر مدیران خانه‌داری در این حوزه‌ها تخصص و اطلاعات کافی را ندارند. موضوعي كه بیشتر مدیران خانه‌داری را با مسئولان لاندری دچار اختلاف‌نظر می‌کند در حالی که بر طبق استاندارد‌های موجود، مدیر خانه‌داری باید از اطلاعات کافی و تخصصی در زمینه انواع لکه‌ها و شيوه‌هاي مختلف از بین بردن آن‌ها برخوردار باشد.

مهارت‌های مدیریتی نیاز است
روحانی در ادامه مهارت‌هایی را که مدیران خانه‌داری می‌بایست از آن برخوردار باشند، به این ترتیب عنوان می‌کند:
 هنر برنامه‌ریزی
 مهارت سازماندهی
 هدایت و رهبری
 کارگزینی و بسیج کارکنان
 کنترل

آیا مدیران با یکدیگر تفاوت دارند؟
این مدرس هتلداری با اشاره به این که میان مدیران خانه‌داری هتل‌های 5-4 ستاره با مدیران هتل‌های 3-1 ستاره در شرح وظایف هیچ تفاوتی وجود ندارد، توضیح می‌دهد که براساس بزرگی و کوچکی هتل چارت سازمانی (اداری) بخش خانه‌داری هتل نیز بزرگ و کوچک می‌شود و بسته به زیرمجموعه‌های مختلفی که برای بخش خانه‌داری تعریف می‌شود، مدیریت خانه‌داری مکلف به انجام وظایف بیشتر یا محدودتری خواهد بود. برای مثال در هتل‌های بزرگ مدیر خانه‌داری می‌بایست برای هر طبقه یک سرپرست یا سورپروایزر برگزیند و گزارش وضعیت تمام اتاق‌ها را می‌بایست از اين شخص بگيرد.

شاخص‌های مدیریت کدامند؟
ميترا فلاحتي، مديريت خانه‌داري هتل داد يزد نیز با اشاره به این که استخدام پرسنل خانه‌داري یکی از وظایف مهم و درخور توجه مدیریت خانه‌داری است، مهمترين شاخص‌هايي كه مدیر و تمامی کارکنان بخش خانه‌داري مي‌بايست از آن برخوردار باشند را به این شرح عنوان می‌کند: امانتداري، وضعيت ظاهري آراسته، حسن‌خلق و از همه مهمتر برخورد مناسب صحيح با ميهمان.
فلاحتي در ادامه با اشاره به این که مدير خانه‌داري ممكن است تحت نظارت مدير اقامتي يا مدير كل هتل در واحدهاي اقامتي كوچك‌تر و يا دستيار مدير كل در يك هتل بزرگ‌تر كار كند، بر اهميت سرعت عمل در بخش خانه‌داري تاکید و خاطرنشان مي‌سازد: در بخش خانه‌داري مي‌بايست تمام تلاش خود را بر اين مهم كه با سرعت عمل بيشتري به ارائه خدمات به ميهمانان بپردازند معطوف داشته، علاوه‌ بر اين كه مي‌بايست نحوه عملكرد خود را با كيفيتي كه مجموعه خواستار آن است منطبق كنند.

آموزش نیازی اساسی است
همان طور که گفته شد نیروی انسانی در بخش خانه‌داری بیشترین تعامل و ارتباط را با میهمان بر عهده دارد. با توجه به اين مسئله و نيز اهميت جلب رضايت ميهمان همواره سعي می‌شود تا در اين بخش با استفاده از نيروهاي متخصص و وفادار وظايف محوله به بهترين شكل ممكن انجام شود.
مديريت خانه‌داري هتل داد يزد بر اهميت و ضرورت ارائه آموزش به پرسنل اين بخش تاكيد و خاطرنشان مي‌كند: آشنايي کارکنان با وظايف شغلي و محيط كار از آموزش‌هاي مقدماتي و موردنيازي است كه از سوي سرپرست يا مدير خانه‌داري به پرسنل داده مي‌شود. از این رو مدیر خانه‌داری می‌بایست در این زمینه تخصص، تسلط و اطلاعات کامل را داشته باشد.
ميترا فلاحتي ادامه می‌دهد: آن چه از ضرورت برخوردار است، ارائه آموزش‌هاي لازم و به روز به ‌منظور آشنايي کارکنان بخش خانه‌داری با جديدترين شيوه‌ها و تكنيك‌هاي خانه‌داري و همچنين ابزار و تجهيزات مورداستفاده در اين بخش است؛ چرا که رمز موفقیت یک واحد اقامتی در بازار پررقابت این صنعت، سطح بالای کیفی خدمات است که تنها با آموزش و به‌روز بودن اطلاعات به ‌دست می‌آید.
وي همچنین به اهمیت کار سوپروایزر اشاره كرد؛ چرا که سوپروایزر باید با دقت نظر بالا وضعیت اتاق را بررسی و کنترل كند، چون آخرین نگاه وي، اولین نگاه ميهمان به هتل است. همچنین اهمیت این موضوع نباید فراموش شود که هتل را می‌توان به حلقه‌های زنجیر تشبیه کرد و اگر هر یک از بخش‌ها وظایف خود را به درستی انجام ندهد، بدون شک باعت نارضایتی ميهمان خواهد شد.

چرا خانم‌؟
مديريت خانه‌داري هتل داد يزد در پاسخ به اين سوال که چرا بیشتر مدیران خانه‌داری «خانم» هستند، با اشاره به این که آقایان نیز قدرت عمل خوبی را در این بخش از خود ارائه می‌دهند، می‌گوید: معمولا خانم‌ها در اجرای کارهای خانه‌داری از مهارت و دقت بیشتری نسبت به آقایان برخوردارند و چون در بيشتر هتل‌ها نیروی انسانی بخش‌خانه‌داري را «خانم‌ها» تشكيل مي‌دهند، اصولا سرپرستی و مدیریت این بخش را نیز به «خانم»‌ها واگذار مي‌کنند.
آمنه رجبی، مدیریت خانه‌داری هتل آسمان اصفهان در تاييد اين مطلب با اشاره به این که اساس کار خانه‌داری بر ظرافت و تمیز‌کاری است و ارتباط بهتر کارکنان با مدیریت در نهایت به ارائه خدمات‌رسانی مطلوب و رضایت میهمان منجر خواهد شد، تصریح می‌کند: به این دلیل که «خانم»‌ها توجه بیشتری به ريزه‌كاري و نظافت دارند و کارکنان خانم با مدیران خانم تعامل بهتري دارند، بنابراین «خانم»‌ها گزينه ‌بهتري براي تصدي اين مسئوليت هستند.

سميه افتاده، مسئول خانه‌داري هتل نارنجستان نور (مازندران): استخدام كاركنان خانه‌داری، تعيين تعداد موردنیاز کارکنان بخش‌های مختلف خانه‌داری، تقسيم‌بندي وظایف کارکنان، استقرار در بخش و نیز تعيين شيفت و محل‌هاي كاري آن‌ها از وظایف و مسئولیت‌هایی است که برای مديريت خانه‌داري تعریف شده است

آمنه رجبی، مدیریت خانه‌داری هتل آسمان اصفهان: آشنایی و تسلط کامل بر شیــوه‌ها و تکنیک‌های نوین نظافت و سرویــس‌دهی، تسلط به امور خانه‌داری از جمله نظافت فضاهای هتل، نحوه آماده‌سازی و مرتب‌سازی واحدها و نیز اطلاعات کافی در مورد هتل و خدمات و سرویس‌های قابل ارائه به میهمانان، توانایی سرپرستی و آموزش به كاركنان زیرمجموعه يكي از شرايط احراز مدیر خانه‌داری است.

مهرداد روحانی، مدرس دروس هتلداری دانشگاه جامع علمی کاربردی: برخورداری از خصــوصـیات جسمانی و فیزیولوژیکی مناسب، داشتن حواس پنجگانه قوی به منظور تشخیص سریع و بموقع ایرادات کار و متذکر شدن آن به کارکنان، برخورداری از حداقل تحصیلات، تجربه کار خانه‌داری و نیز آشنایی با زبان دوم را از شرایط مهم برای احراز سمت مدیریت خانه داری برشمرد

ميترا فلاحتي، مديريت خانه‌داري هتل داد يزد : آنچه از ضرورت برخوردار است ارائه آموزش‌هاي لازم و به‌روز به ‌منظور آشنايي کارکنان بخش خانه‌داری با جديدترين شيوه‌ها و تكنيك‌هاي خانه‌داري و همچنين ابزار و تجهيزات مورداستفاده در اين بخش است؛ چرا که رمز موفقیت یک واحد اقامتی در بازار پررقابت این صنعت، سطح بالای کیفی خدمات است که تنها با آموزش و به‌روز بودن اطلاعات به‌دست می‌آید

راهکارهایی برای استفاده بهینه از انرژی پایدار در مراکز اقامتی

به مناسبت شعار روز جهانی گردشگری تاکید شد

«گردشگری و انرژی پایدار»؛ این شعاری است که سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) به مناسبت روز جهانی توریسمِ سال 2012 برگزیده است. در این شعار بر ارتقا و تامین "توسعه پایدار" که به گفته دبیر کل سازمان ملل متحد باید تا سال 2030 محقق شود، تاکید شده است.
گردشگری پایدار که ریشه در توسعه پایدار دارد، نشان می‌دهد که گردشگری قادر است در پردازش توسعه راهکاری عملی شکل دهد و در این میان یکی از راهکارهایی که در جهت دست‌یابی به توسعه پایدار در حوزه گردشگری بر آن تاکید می‌شود استفاده از انرژی‌های پایدار (انرژی‌های تجدیدپذیر) است.
آنچه امروزه بسیاری از کارشناسان هتلداری کشور از آن گله‌مندند، تامین هزینه‌های گران انرژی است. با توجه به این موضوع و از آنجا که مراکز اقامتی بویژه هتل‌ها یکی از زیرساخت‌های مهم صنعت گردشگری به شمار می‌روند به نظر می‌رسد که استفاده از انرژی‌های پایدار نه تنها یکی از مشکلات عمده هتلداران کشور را مرتفع خواهد کرد بلکه استفاده و حمایت از کاربرد آن در این مراکز راه را برای دست‌یابی به گردشگری پایدار و متعاقب آن توسعه پایدار هموار خواهد ساخت.

مراتب توسعه انرژی پایدار در ضوابط جدید گنجانده می‏شود
مرتضی شریفی، مدیر کل دفتر امور مراکز خدمات گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور
استفاده از انرژی پایدار طرح جدیدی است که در ضوابط و آیین‏نامه‏های قبلی و موجود سازمان پیش‏بینی نشده است و با توجه به اینکه به روزکردن ضوابط و دستورالعمل‌های تاسیسات گردشگری کشور در دست اقدام است و کاربرد انرژی پایدار موضوع از اهمیت بسیاری برخوردارست، مقررشده مراتب استفاده و توسعه انرژی پایدار در تدوین ضوابط جدید گنجانده شود.
• راهکارها؟
پیشنهادات و راهکارهای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در جهت استفاده بهینه از انرژی پایدار در تاسیسات گردشگری به این قرار است:
 استفاده تا حد امکان از درخت در فضای باز هتل (کاشت درخت علاوه بر زیبایی بخشی و ایجاد حس زیبایی و تعلق در میهمان، بهترین راه تصفیه هواست).
 استفاده از عایق‏های حرارتی در دیوارها و استفاده از پنجره‏های دوجداره، راهكاري براي حفظ دمای داخلی ساختمان و جلوگیری از هدر رفتن انرژی است.
 استفاده از پرده هوا(در ورودی لابی و هر دربی که باید باز شود) یا استفاده از درب‏های گردان که علاوه بر جلوگیری از اتلاف انرژی در جاهایی که مستقیما با فضای باز در ارتباط هستند، ورود حشرات را نیز غیرممکن می‏سازد.
 با تعبیه یک مخزن آب و جمع‏آوری آب باران از طریق ناودان در آن می‏توان برای آبیاری فضای سبز هتل، از منبع درستی از آب برخوردار شد. همچنین اگر به چاه آب دسترسی باشد حتما برای آبیاری باید از آن استفاده کرد.
 استفاده از لوله‏های زمین گرمایی در هتل‏هایی که تازه ساخته می‏شود. این لوله‏ها انرژی قابل‏توجهی را ذخیره می‏کند که چند برابر هزینه اجرای این نوع تاسیسات است. این نوع لوله‏ها حتی مستقل از موتورخانه و دیگ‏های گرمایی می‏توانند آب را گرم کنند و برای مصرف ساختمان آماده کنند. (این را می‏توان در دستور کار ساخت هتل‏های جدید پارسیان قرار داد).
 استفاده از صفحات تولید انرژی الکتریکی از نور خورشید می‏تواند تامین‌کننده بخشی از انرژی برق ساختمان باشد و یا برق را در UPS برای زمان قطعی برقی ذخیره کند.
 استفاده از پوشش گیاهی روی سقف بهترین راه حفظ گرما و سرمای داخل هتل است که خود یک جاذبه خاص را ایجاد می‏کند. البته این نوع پوشش باید از گیاهان سبزی باشد که به خاک خیلی کم و آب کم احتیاج دارند و قبل از اجرای آن باید از عایق‏بندی رطوبت در سقف، اطمینان حاصل کرد.
 استفاده از کاغذهای بازیافتی جدید که طرح عالی و کیفیت بسیار بالایی دارند. هم‌چنین استفاده از سطل‏های تفکیک زباله
 بهره‏گیری از نور طبیعی خورشید
 بهره‏گیری از نورپردازی‏های موضعی
 استفاده از اورهد و پروجکتور به جای نمایش کاغذ
 استفاده از رنگ‏هایی که نور را بیشتر منعکس می‏کنند. (نوع رنگ و روشن بودن آن مد نظر است).

هتلداری پایدار، توسعه پایدار گردشگری

مصطفی سرمدی، کارشناس مسئول اداره حفاظت محیط زیست تهران
هم‌اکنون که حفظ محيط‌زيست از ضروريات حال حاضر دنياست، مدیریت محیط‌زیست در صنعت هتلداری، امر مهمی در جهت دستیابی به توسعه پایدار گردشگری به شمار می‌رود.
هتلداری پایدار(ایجاد تعادل بین جنبه‏های زیست‏محیطی، اجتماعی و اقتصادی هتلداری)، نقش مهمی در کاهش اثرات منفی بر محیط‌زیست ایفا می‏کند؛ چراکه صنعت هتلداري از انرژی، آب، زمین و مواد اولیه استفاده می‏کند و در نتیجه پسماند، فاضلاب و ... بر جای می‎گذارد.
توسعه پايدار يا Sustainable Development در حقيقت ايجاد تعادل ميان توسعه و محيط زيست است.
امروزه مقوله توسعه پایدار در طرح‏های توسعه گردشگری که در زمره طرح‏های مورد اشاره در برنامه توسعه پنجم کشور بوده و دارای اثرات مختلف زیست‏محیطی، اجتماعی و اقتصادی بسیار مهم و ضروری است. توسعه پایدار گردشگری دارای دو جنبه حفاظت از محیط زیست، منابع و میراث فرهنگی جوامع است.
 جايگاه هتل‎ها از نظر ضوابط و معیارهای استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی
این نوع واحدهای اقامتی از نظر ضوابط و معیارهای استقرار واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی سازمان حفاظت محیط‏زیست در زمره واحدهای خدماتی قرار می‌گیرند.
بر این اساس هتل و زائرسراها در رده 1 گروه واحدهای خدماتی منظور شده‌اند. این دسته می‌توانند در داخل محدوده خدماتی شهری مشروط به رعایت ملاحظات زیست‌محیطی از جمله عدم ایجاد آلودگی استقرار یابند.
 فعالیت اداره حفاظت محیط‏ زیست شهرستان تهران
1- پايش زيست‌محيطي هتل‌ها به طور مستمر
2- نمونه‌برداری از فاضلاب هتل‌ها
(خوداظهاری هتل‌ها از طريق آزمايشگاه‌هاي معتمد)
2- نمونه‌برداری از فاضلاب هتل‌ها
(خود‌اظهاری هتل‌ها از طريق آزمايشگاه‌هاي معتمد )
3- صدور اخطاریه‌های زیست‌محیطی
4- راهنمایی واحدها، مذاکره و تشکیل جلسه
5- پیگیری‌های حقوقی در صورت عدم اقدام مثبت و تداوم آلودگی
سازگاری با محیط‌زیست چه ناشی از علم به موضوع و چه نتیجه هزینه‌های سرسام‌آور مصرف انرژی باشد ضروری است.
بر اساس آمار و اطلاعات اخذ شده و همچنین برآوردهای انجام شده از تعداد مراکز اقامتی در سطح شهر تهران
تعداد هتل‌ها: درحدود 88 واحد
تعداد هتل‌آپارتمان‌ها: در حدود 24 واحد
تعداد پانسیون‌ها بالغ بر30 واحد
و تعدادی هتل نیز در حال ساخت است.
از آنجا که فاضلاب این واحدها وارد سفره آب‌های زیرزمینی تهران می‌شود و درفصل تابستان بيش از40 درصد از آب شرب تهران از همین منابع تامین می‌شود، ضرورت و الزام پیگیری موضوع رفع آلودگی این تعداد از مراکز اقامتی در سطح کلانشهر تهران بيشتر روشن مي‌شود.
تاکنون بالغ بر 34 مرکز پایش شده‌ و اخطاریه‌های زیست‌محیطی را به طور کامل دریافت کرده‌اند و چهار هتل نیز به ‌دلیل عدم‌ توجه به اخطاریه‌های زیست‌محیطی به مراجع محترم قضایی معرفی شده‌اند.
 برای تبدیل‏شدن به یک هتل‌ سبز چه فرایندی را باید طی کرد؟
«هتل‌های سبز» به هتل‌هایی می‌گویند که با محیط زیست و طبیعت سازگاری بیشتری داشته و نتیجه فعالیت‌هایشان آثار سوء کم‌تری بر محیط پیرامون خود داشته باشند.
فرایند تبدیل‏شدن به یک اکوهتل(هتل سبز) به این ترتیب است:
• استخدام و بهره‌گیری از مشاور متخصص محیط زیست
• تشکیل کمیته محیط ‌زیست
• ارزیابی وضعیت موجود هتل
• تهیه برنامه‌های اجرایی موثر، ارايه آموزش‌های لازم به کارکنان جهت همکاری لازم
• نظارت و مدیریت بر اجرای برنامه‏ها و رفع نقاط ضعف
پیشنهادات سازمان محیط‏زیست به منظور همگامی هتل‏ها با محیط زیست به این ترتیب است:
• میزان رعایت ضوابط و مقررات زیست‌محیطی، در درجه‌بندی هتل‌ها به عنوان معیاری جدید لحاظ شود.
• مدیریت آب و فاضلاب(صرفه‌جویی در مصرف آب، تصفیه فاضلاب)
• مدیریت پسماند(کاهش زباله، بازیافت)
• مدیریت انرژی( شیشه‌های دوجداره، پنل‌های خورشیدی، لامپ‌های کم‌مصرف، کاهش مصرف سوخت، مدیریت هوشمند با تایمرها و سنسورهای وایرلس)
• ارتقاء بهره‌وری
• فضای سبز

انرژی پایدار در حل مشکلات هتل‌ها سهیم است
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در آستانه روز جهانی گردشگری بار دیگر تمام گردشگران جهان و بازیگران این صنعت را به رعایت اصول توسعه پایدار و مصرف انرژی از منابع تجدیدپذیر فراخواند.
طالب ریفاعی، دبیر کل سازمان جهانی گردشگری در پیام خود به مناسبت این روز بر سهیم بودن انرژی پایدار در راه‌حل مشکلات انرژی در هتل‌ها تاکید کرد. استفاده از انرژی پایدار نه تنها به حفاظت از محیط زیست کمک می‌کند بلکه در پایان دادن به کمبود انرژی نیز نقش عمده‌ای خواهد داشت.
دبيرکل سازمان جهاني جهانگردي در حاشیه کمپین روز جهانی گردشگری با اشاره به شعار اين روز، گردشگری را صنعتی پیش‌رو در طراحی و استفاده از بدیع‌ترین شیوه‌های دستیابی به انرژی پایدار عنوان می‌کند و استفاده از فناوری‌های موثر با روش‌های دوستدار طبیعت را در تامین انرژی هتل‌ها از جمله این ابتکارات برمی‌شمرد. دکتر «طالب ريفايي‌» در این رابطه می‌گوید: صنعت گردشگري در خط مقدم بسياري از ابداعات قرار دارد که به منظور ثبات در بخش انرژي استفاده مي‌شود و از این جمله مي‌توان به کاهش مصرف سوخت فسيلي در هواپيماها و توسعه هتل‌هاي سبز در نقاط مختلف جهان اشاره کرد. وی همچنین می‌افزاید: گردشگری روشی نوین در برخی از کشورهایی است که ابتکاری‌ترین فناوری‌ها را در تامین انرژی از منابع پایدار زیستی به کار می‌‌گیرند.
ریفاعی با تاکید این مطلب هم‌چنین در بخشی از پیام روز جهانی گردشگری از سرمایه‌گذاران برای بازدید از مراکز آموزشی آن‌لاین که در زمینه منابع نوین انرژی است و بخشی از راهکارهای تامین انرژی هتل‌ها را ارايه می‌کند، دعوت کرد.
شایان ذکر است که استفاده از این راهکارها بخشی از پروژه طراحی شده سازمان توریسم جهانی برای کمک به هتل‌ها در جهت کاهش انتشار کربن است.
قرار است در مراسم روزجهانی گردشگری هم‌افزايي ميان بخش گردشگري و فعالان حوزه انرژي به منظور توسعه نقش گردشگري در ايجاد روندي پايدار در مصرف انرژي مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.